Education Loan: एज्युकेशन लोन कसा मिळतो? योग्य कॉलेज निवडल्यास मिळू शकतो मोठा आर्थिक फायदा, जाणून घ्या सविस्तर माहिती
esakal January 09, 2026 04:45 PM

उच्च शिक्षण घेण्याची इच्छा असूनही वाढती फी अनेक विद्यार्थ्यांसाठी अडथळा ठरते. अभियांत्रिकी, वैद्यकीय, व्यवस्थापन किंवा परदेशी शिक्षणाचा खर्च मध्यमवर्गीय कुटुंबाच्या आवाक्याबाहेर जातो. अशा वेळी एज्युकेशन लोन विद्यार्थ्यांसाठी महत्वाचा आर्थिक आधार ठरतो. योग्य माहिती घेतल्यास शिक्षण कोणत्याही अडचणीशिवाय पूर्ण करता येते.

आजच्या स्पर्धात्मक युगात केवळ गुणवत्ताच नव्हे तर आर्थिक तयारीही तितकीच आवश्यक आहे. अनेक वेळा विद्यार्थ्यांना फी भरणे शक्य नसल्याने आवडता कोर्स सोडावा लागतो. मात्र एज्युकेशन लॉगमुळे हे स्वप्न प्रत्यक्षात आणता येते. कसे ते पाहुयात

Career Options After Degree: डिग्री मिळाली… आता पुढे नेमकं काय? पाहा करिअरचे पर्याय एज्युकेशन लोनसाठी पात्रता काय?

मान्यताप्राप्त महाविद्यालय किंवा विद्यापीठात प्रवेश घेतलेले विद्यार्थी शैक्षणिक कर्जासाठी अर्ज करू शकतात. बँका अभियांत्रिकी, वैद्यकीय, व्यवस्थापन आणि इतर व्यावसायिक अभ्यासक्रमांसाठी कर्ज देतात.जर विद्यार्थ्याचा शैक्षणिक रेकॉर्ड चांगला असेल तर कर्ज मंजूर होण्याची शक्यता वाढते. साधारणपणे अर्ज प्रक्रिया १ ते ४ आठवड्यात पूर्ण होते.

विद्यार्थी हा मुख्य अर्जदार असतो, तर पालक किंवा कायदेशीर पालक हा सह-अर्जदार असतो. बँक सह-कामगारांच्या पिढीची आणि आर्थिक स्थिरतेची तपासणी करते.

आवश्यक कागदपत्रांची यादी

एज्युकेशन लोनसाठी अर्ज करताना खालील कागदपत्रे लागतात:

शैक्षणिक प्रमाणपत्रे (10वी, 12वी किंवा पदवी)

कॉलेज/विद्यापीठाचे अॅडमिशन लेटर

कोर्स फी स्ट्रक्चर

विद्यार्थ्याचे KYC कागदपत्र

पालकांचे उत्पन्न प्रमाणपत्र किंवा IT रिटर्न

आधार कार्ड व वयाचा पुरावा

बँक खाते तपशील

कॉलेजची निवड का महत्त्वाची आहे?

शैक्षणिक कर्जात, महाविद्यालय किंवा संस्थेचे नाव खूप महत्वाचे असते. देशातील उच्च किंवा प्रीमियम संस्थांमध्ये प्रवेश मिळाल्यानंतर बँका सहज कर्ज देतात. अशा संस्थांसाठी, मोठ्या प्रमाणात कर्जे बहुतेकदा तारणाशिवाय (कोलॅटरलशिवाय) मंजूर केली जातात आणि व्याजदर तुलनेने कमी असतो. एसबीआय सारख्या बँकांकडे आधीच मान्यताप्राप्त संस्थांची यादी आहे, ज्यामुळे कर्ज प्रक्रिया जलद होते. यामध्ये आयआयएम, आयआयटी, एम्स, एनआयटी इत्यादी संस्थांचा समावेश आहे.

Simple Home Remedies: रोज रात्री जेवणानंतर पोट फुगतंय? सतत गॅसचा त्रास होतोय? आजपासून करा 'हे' सोपे उपाय किती रकमेपर्यंत लोन(कर्ज) मिळू शकतो?

शैक्षणिक कर्जाची रक्कम महाविद्यालय आणि अभ्यासक्रमावर अवलंबून असते. भारतातील किंवा परदेशातील उच्च संस्थांकडून ४० लाख ते १ कोटी रुपयांपर्यंतचे कर्ज मिळू शकते. हे कर्ज केवळ शिक्षण शुल्कासाठीच नाही तर खालील खर्चांसाठी देखील वापरले जाते

कॉलेज आणि शिकवणी शुल्क

वसतिगृह आणि राहण्याचा खर्च

पुस्तके, लॅपटॉप आणि शैक्षणिक साहित्य

प्रवास खर्च

प्रकल्प आणि सुधारणांसाठी खर्च

व्याजदर किती असतो?

शैक्षणिक कर्जावरील व्याजदर बँक आणि कर्जाच्या रकमेवर अवलंबून असतो. सामान्यतः हा दर ८% ते १२% दरम्यान असतो. अनेक बँका महिला विद्यार्थ्यांना अतिरिक्त सवलती देतात. सरकारी बँकांमध्ये व्याजदर तुलनेने कमी असतात.

मोरॅटोरियम पीरियड म्हणजे काय?

शैक्षणिक कर्जाचे वैशिष्ट्य म्हणजे मोरेटोरियम कालावधी. या कालावधीत मासिक ईएमआय भरण्याची आवश्यकता नाही. सहसा अभ्यासक्रम पूर्ण झाल्यानंतर हा कालावधी ६ महिने ते १ वर्ष असतो. त्यानंतर, ५ ते १५ वर्षांच्या कालावधीत कर्जाचा थर कमी होत राहतो.

टॅक्स सवलतीचाही फायदा

आयकर कायद्याच्या कलम 80E अंतर्गत, शैक्षणिक कर्जावर पूर्ण व्यवसाय कर सूट उपलब्ध आहे. त्यामुळे कर्ज घेतल्याने आर्थिक भार काही प्रमाणात कमी होतो.

© Copyright @2026 LIDEA. All Rights Reserved.