हिवाळ्यात बाळाच्या काळजीच्या सामान्य चुका ज्या पालक करतात आणि त्या टाळण्याचे सोपे मार्ग. आरोग्य बातम्या
Marathi January 28, 2026 09:25 PM

बाळासह पहिला हिवाळा सहसा लोक कबूल करण्यापेक्षा मोठ्याने असतो. खोली पुरेशी उबदार आहे की नाही हे कोणीतरी नेहमी विचारत असते. आजी आजोबा थंड मजल्याबद्दल काळजी करतात. रात्रीच्या विषम वेळेत पालक ब्लँकेट समायोजित करत राहतात. त्या सर्व चिंतेमध्ये, गोष्टी जास्त करणे सोपे आहे.

क्यूटस्टोरीचे संस्थापक चंद्र शेखर म्हणतात, “सर्वात सामान्य सवयींपैकी एक म्हणजे एक थर थर जोडणे कारण बाळाचे हात थंड वाटतात. जवळजवळ प्रत्येक नवीन पालकांनी हे केले आहे. आपण नंतर जे शिकलो ते म्हणजे थंड हात म्हणजे बाळ गोठत आहे असे नाही. लहान मुलांची बोटे आणि पाय यांच्यातील उष्णता प्रौढांपेक्षा लवकर कमी होते. बरेच कपडे त्यांना परत सोडतात आणि त्यांना वारंवार सांगायला हवे. तू कधीच हात करशील त्यापेक्षा जास्त.”

आंघोळीमुळे लोकांचाही गोंधळ होतो. हिवाळा सुरू झाला की काही कुटुंबे ते पूर्णपणे टाळतात. काही कुटुंबे अस्वस्थपणे पाणी गरम करतात. दोघेही फार चांगले काम करत नाहीत. तो म्हणतो, “बाळांना लांब आंघोळ करण्याची गरज नसते, परंतु त्यांना पूर्णपणे वगळल्याने त्वचेला, विशेषत: डायपरच्या आसपासच्या भागात जळजळ होऊ शकते. कोमट पाण्याने जलद आंघोळ, त्यानंतर ते व्यवस्थित कोरडे करणे, सहसा पुरेसे असते.”

पसंतीचा स्रोत म्हणून Zee News जोडा

खोलीत थोडासा ओलावा जोडणे औषधांपेक्षा अधिक मदत करते

“घरातील हिवाळ्यातील हवा उबदार वाटते पण ती अनेकदा कोरडी असते. हीटर चालतात, खिडक्या बंद राहतात आणि अचानक मुलं नाक बंद किंवा चकचकीत त्वचेसह जागे होतात. बहुतेक पालकांना हे समजत नाही की हवा ही समस्या आहे. दिवसा ताजी हवा द्यायला किंवा खोलीत थोडासा ओलावा टाकणे औषधांपेक्षा जास्त मदत करते.”

हिवाळ्यात आहार कमी होऊ शकतो. ते सामान्य आहे. महत्त्वाचे म्हणजे अतिरिक्त फीड्सची सक्ती नाही तर अंतर वाढवणे देखील नाही.

हिवाळ्यातील बहुतेक चुका निष्काळजीपणामुळे होत नाहीत. ते खूप प्रयत्न करून येतात. आणि हे प्रत्येक पालकांना शेवटी कळते.

पालकांच्या सर्वात सामान्य चुकांपैकी एक म्हणजे अति-साफ करणे.

सुखबीर सिंग चिमनी, व्यवस्थापकीय संचालक, Ceuticoz, म्हणतात, “एक पालक आणि त्वचाविज्ञान-नेतृत्वाखालील स्किनकेअरमध्ये खोलवर गुंतलेले कोणीतरी म्हणून, हिवाळा बाळाच्या त्वचेवर शांतपणे कसा परिणाम करू शकतो हे मी पाहिले आहे. लहान मुलांची त्वचा अजूनही विकसित होत आहे, आणि थंडीच्या महिन्यांत ती विशेषतः कोरडेपणा, चिडचिड आणि भडकण्याची शक्यता असते. बहुतेकदा पालक वारंवार चुका करतात. आंघोळ किंवा नियमित साबण वापरणे, अगदी सौम्य वाटणारे, त्वचेचा नैसर्गिक संरक्षणात्मक अडथळा दूर करू शकतात, ज्यामुळे ते कोरडे आणि अस्वस्थ होऊ शकते, वैद्यकीयदृष्ट्या, कमी आंघोळ आणि विशेषतः लहान मुलांसाठी तयार केलेले सौम्य, साबण-मुक्त क्लीन्सर हे अधिक सुरक्षित पर्याय आहेत.”

आणखी एक दुर्लक्षित पैलू म्हणजे मॉइश्चरायझेशन. ते म्हणतात, “हिवाळ्यात, बाळाची त्वचा झपाट्याने ओलावा गमावते, विशेषत: आंघोळीनंतर. त्वचाविज्ञान-तपासणी केलेले आणि बालरोगतज्ञांनी मंजूर केलेले मॉइश्चरायझर पहिल्या काही मिनिटांत लावल्याने हायड्रेशनमध्ये शिक्कामोर्तब होते आणि त्वचेच्या अडथळ्याचे संरक्षण होते. ही साधी सवय हिवाळ्याशी संबंधित त्वचेच्या समस्यांपासून बचाव करू शकते.”

बाळांना त्यांच्या संवेदनशील त्वचेला त्रास न देता उबदार ठेवा

इनडोअर हीटिंग, आवश्यक असताना, हवा आणि त्वचा आणखी कोरडे करते. ह्युमिडिफायर एक अर्थपूर्ण फरक करू शकतो, कारण बाळांना आरामात हायड्रेटेड केले जाते याची खात्री करता येते. कपडे देखील एक भूमिका बजावतात, ओव्हर-लेयरिंग किंवा रफ फॅब्रिक्स वापरल्याने घर्षण आणि पुरळ होऊ शकतात. मऊ, श्वास घेण्यायोग्य कापसाचे थर लहान मुलांना त्यांच्या संवेदनशील त्वचेला त्रास न देता उबदार ठेवण्यास मदत करतात.

बाळाच्या स्किनकेअरच्या केंद्रस्थानी एक तत्त्व आहे: हेतूने साधेपणा. जेव्हा काळजी सौम्य, सातत्यपूर्ण आणि विज्ञानाद्वारे मार्गदर्शित असते, तेव्हा पालकांना आत्मविश्वास वाटू शकतो की ते केवळ त्यांच्या बाळाच्या त्वचेचेच रक्षण करत नाहीत तर अत्यंत संवेदनशील महिन्यांत त्यांच्या आराम आणि आरोग्याचे रक्षण करत आहेत.

डॉ विनोद बक्षी, बालरोगतज्ञ, कैलाश हॉस्पिटल, सेक्टर-२७, नोएडा, म्हणतात, “हिवाळा पालकांना जास्त काळजी घेतो, जे पूर्णपणे समजण्यासारखे आहे. तथापि, काही चांगल्या सवयी बाळांना अस्वस्थ बनवू शकतात. एक चूक जी वारंवार घडते ती म्हणजे ओव्हरड्रेसिंग. बाळाला उबदार ठेवण्याची कल्पना आहे, परंतु बरेच स्तर, एक साधा नियम पाळणे आणि आराम करणे हे खरे आहे. एखाद्या प्रौढ व्यक्तीने जे परिधान केले आहे त्यापेक्षा फक्त एका थराने बाळाला कपडे घाला आणि बाळाला घाम येत नाही, उबदार आणि आरामदायक वाटत आहे हे तपासत राहा.”

त्वचेची काळजी हे आणखी एक क्षेत्र आहे जिथे पालक काळजी करतात. डॉ बक्षी म्हणतात, “बरेच जण हिवाळ्यात आंघोळ कमी करतात किंवा थंडीमुळे मॉइश्चरायझिंग पूर्णपणे वगळतात. सत्य हे आहे की हिवाळ्यात हवा अत्यंत कोरडी असते आणि त्यामुळे बाळाची त्वचा चकचकीत आणि खाज सुटू शकते. कोमट पाण्याने लहान आंघोळ, त्यानंतर हलक्या, बाळासाठी सुरक्षित मॉइश्चरायझर, पण थंडीच्या महिन्यांत त्वचा निरोगी ठेवण्यासाठी खूप मदत होते. तरीही पुरेशा द्रवपदार्थांची गरज आहे, कारण कोरडी हवा हिवाळ्यातही निर्जलीकरणास कारणीभूत ठरू शकते.”

रोगाच्या सुरुवातीच्या लक्षणांसाठी देखील सामान्य आहे जसे की नाक बंद होणे, हलका खोकला किंवा ऋतू बदल म्हणून खाणे कमी करणे. या लक्षणांकडे कधीही दुर्लक्ष केले जाऊ नये आणि लवकर वैद्यकीय सल्ला घेणे हा नेहमीच सुरक्षित दृष्टीकोन असतो. त्याचप्रमाणे, योग्य मार्गदर्शनाशिवाय घरगुती उपचार किंवा औषधे देणे बाळांसाठी धोकादायक असू शकते.

हिवाळ्यातील काळजी खरोखर योग्य संतुलन शोधण्यासाठी खाली येते. बाळांना उबदार, चांगले हायड्रेटेड आणि आरामदायी ठेवणे, जेव्हा जेव्हा एखादी गोष्ट असामान्य वाटत असेल तेव्हा डॉक्टरांशी संपर्क साधणे, ते या हंगामात निरोगी राहतील याची खात्री करण्यास मदत करते.”


(हा लेख सार्वजनिक डोमेनमध्ये उपलब्ध असलेल्या माहितीवर आणि तज्ञांनी सल्लामसलत केलेल्या इनपुटवर आधारित आहे. लेखातील तज्ञांनी व्यक्त केलेले विचार त्यांचे स्वतःचे आहेत; झी न्यूज त्याची पुष्टी किंवा समर्थन करत नाही. हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे आणि पात्र वैद्यकीय व्यावसायिकांनी दिलेल्या सल्ल्याचा पर्याय मानला जाऊ नये. वजन कमी करणे किंवा इतर कोणत्याही समस्या असल्यास, नेहमी तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.)

© Copyright @2026 LIDEA. All Rights Reserved.