जागतिक कर्करोग दिन 2026, 4 फेब्रुवारी रोजी साजरा केला जाणारा, भारत आणि जगासमोरील सर्वात मोठ्या आरोग्य आव्हानांपैकी एकाचे एक शक्तिशाली स्मरणपत्र आहे. कर्करोगाविषयी जागरुकता वाढवणे, लवकर ओळखण्यास प्रोत्साहन देणे, प्रतिबंधास प्रोत्साहन देणे आणि दर्जेदार आरोग्यसेवेचा समान प्रवेश सुनिश्चित करणे यावर या दिवसाचा भर आहे. दरवर्षी लाखो जीव प्रभावित होत असताना, जागतिक कर्करोग दिन एक साधे पण जीवन वाचवणारे सत्य हायलाइट करतो: कर्करोग लवकर ओळखणे जीव वाचवू शकते.
डॉ. श्याम कृष्णन, पल्मोनोलॉजिस्ट, सीके बिर्ला हॉस्पिटल्स, सीएमआरआय, म्हणतात, “कॅन्सर सेवेतील सर्वात मोठे आव्हान म्हणजे उपचार पर्यायांचा अभाव नाही, तर लोक लवकर चेतावणी देणाऱ्या संकेतांकडे दुर्लक्ष करून किंवा सामान्य केल्यामुळे निदानास होणारा विलंब आहे. सतत खोकला, अस्पष्ट श्वास न लागणे, वजन कमी होणे, अजिबात ताण न लागणे यासारखी लक्षणे आहेत. वृद्धत्व किंवा जीवनशैली-संबंधित समस्या, तथापि, जेव्हा ही लक्षणे कायम राहतात किंवा खराब होतात, तेव्हा ते कर्करोगासह गंभीर अंतर्निहित स्थितीचे संकेतक असू शकतात.
पसंतीचा स्रोत म्हणून Zee News जोडा
दोन ते तीन आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ टिकणारा खोकला, विशेषत: जर तो कोरडा असेल, वारंवार येत असेल किंवा छातीत अस्वस्थता किंवा थुंकीच्या रक्ताशी संबंधित असेल तर त्याकडे कधीही दुर्लक्ष करू नये. खोकला सामान्यतः हंगामी संसर्ग किंवा ऍलर्जीशी जोडला जातो, परंतु सतत खोकला हा फुफ्फुसाचा कर्करोग किंवा श्वसनाच्या इतर घातक रोगांचे प्रारंभिक लक्षण असू शकते. त्याचप्रमाणे, श्वासोच्छवासाचा त्रास जो स्पष्ट श्रमाशिवाय होतो, हळूहळू बिघडतो किंवा दैनंदिन कामात व्यत्यय आणतो हा लाल ध्वज आहे. अनेक रूग्ण अवचेतनपणे श्वासोच्छवासाच्या स्थितीशी जुळवून घेतात, वैद्यकीय सल्ला घेण्याऐवजी त्यांची क्रियाकलाप पातळी कमी करतात, ज्यामुळे निदानास विलंब होतो.
अस्पष्ट वजन कमी होणे हे आणखी एक गंभीर लक्षण आहे ज्याकडे लोक दुर्लक्ष करतात. आहार किंवा शारीरिक हालचालींमध्ये बदल न करता काही महिन्यांत पाच टक्क्यांहून अधिक वजन कमी होणे सामान्य गोष्ट नाही. कर्करोगाशी संबंधित वजन कमी होणे बहुतेकदा रोगामुळे होणाऱ्या चयापचयातील बदलांमुळे होते आणि भूक न लागणे, थकवा किंवा स्नायू कमकुवतपणासह असू शकतात. दुर्दैवाने, काहीवेळा वजन कमी होणे हा सकारात्मक बदल म्हणून समजला जातो, विशेषत: तरुण व्यक्तींमध्ये, ज्यामुळे मूल्यमापनात आणखी विलंब होतो.
ही लक्षणे विशेषत: धोकादायक बनवणारी गोष्ट म्हणजे त्यांचा गैर-विशिष्ट स्वभाव. सुरुवातीच्या कर्करोगामुळे क्वचितच तीव्र वेदना होतात किंवा ढेकूळ दिसतात. त्याऐवजी, ते अस्पष्ट, सतत तक्रारींसह सादर करतात जे सामान्य आजारांची नक्कल करतात. म्हणूनच लक्षणांचा कालावधी आणि प्रगती त्यांच्या तीव्रतेपेक्षा जास्त महत्त्वाची आहे. कोणतेही लक्षण जे काही आठवड्यांपर्यंत टिकून राहते, वारंवार पुनरावृत्ती होते किंवा प्रगतीशील पॅटर्न दर्शवते त्याचे डॉक्टरांनी मूल्यांकन केले पाहिजे.
डॉ. श्याम म्हणतात, “काही गटांनी विशेषत: सतर्क राहणे आवश्यक आहे. धूम्रपान करणारे आणि निष्क्रिय धूम्रपान करणारे, वायू प्रदूषण किंवा व्यावसायिक धोक्याच्या संपर्कात असलेल्या व्यक्ती, आरोग्य तपासणीमध्ये दीर्घ अंतर असलेल्या स्त्रिया आणि कर्करोगाचा कौटुंबिक इतिहास असलेल्यांनी सूक्ष्म लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नये. तरुण प्रौढांमध्ये वाढत्या प्रमाणात कर्करोगाचे निदान होत आहे, कारण मी कर्करोगाच्या वाढत्या कारणास्तव कर्करोगात होतो. सादरीकरण.”
संदेश घाबरण्याचा नाही तर सक्रिय होण्याचा आहे. लवकर वैद्यकीय सल्लामसलत म्हणजे आपोआप कर्करोगाचे निदान होत नाही, परंतु ते डॉक्टरांना गंभीर परिस्थिती नाकारू देते किंवा उपचार सोपी, कमी आक्रमक आणि अधिक प्रभावी अशा टप्प्यावर रोग शोधू देते. इमेजिंग, रक्त चाचण्या आणि कमीतकमी हल्ल्याच्या प्रक्रियेतील प्रगतीमुळे लवकर निदान सुरक्षित आणि पूर्वीपेक्षा अधिक अचूक झाले आहे.
जागतिक कर्करोग दिनानिमित्त, जागरूकता आणि कृती ही सर्वात महत्त्वाची गोष्ट आहे. तुमच्या शरीराचे ऐकणे, नमुने ओळखणे आणि वेळेवर वैद्यकीय सल्ला घेणे जीवन वाचवू शकते. लवकर आढळून आलेला कर्करोग बऱ्याचदा उपचार करण्यायोग्य असतो, जगण्याचे चांगले दर आणि जीवनाची गुणवत्ता. दुसरीकडे, सततच्या लक्षणांकडे दुर्लक्ष केल्याने संभाव्य बरा होण्याजोगा रोग जीवघेण्या आजारात बदलू शकतो.
(हा लेख सार्वजनिक डोमेनमध्ये उपलब्ध असलेल्या माहितीवर आणि तज्ञांनी सल्लामसलत केलेल्या इनपुटवर आधारित आहे. लेखातील तज्ञांनी व्यक्त केलेले विचार त्यांचे स्वतःचे आहेत; झी न्यूज त्याची पुष्टी किंवा समर्थन करत नाही. हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे आणि पात्र वैद्यकीय व्यावसायिकांनी दिलेल्या सल्ल्याचा पर्याय मानला जाऊ नये. वजन कमी करणे किंवा इतर कोणत्याही समस्या असल्यास, नेहमी तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.)
