नवी दिल्ली: थायरॉईडचा कर्करोग सुरुवातीच्या टप्प्यात सहज होऊ शकतो. कोणतेही नाट्यमय संकेत नाहीत-केवळ मानेच्या क्षेत्रामध्ये किंवा आवाजातील लहान, सूक्ष्म बदल, ज्याकडे सहज दुर्लक्ष केले जाऊ शकते. पण सत्य हे आहे की, मानेतील लहान फुलपाखराच्या आकाराची ग्रंथी मानवी शरीरासाठी महत्त्वपूर्ण कार्ये करते. ग्रंथी व्यक्तीच्या हृदयाची गती, तापमान, वजन आणि ऊर्जेची पातळी नियंत्रित करते.

News9Live ला दिलेल्या मुलाखतीत, डॉ. विशाल राव, हेड अँड नेक सर्जिकल ऑन्कोलॉजी आणि रोबोटिक सर्जरीचे ग्रुप डायरेक्टर, एचसीजी कॅन्सर हॉस्पिटल, बंगळुरू यांनी थायरॉईड कॅन्सरचा शोध घेण्यास हळुहळू कशामुळे होतो याबद्दल सांगितले.

तथापि, एक चांगली बातमी देखील आहे. थायरॉईड कर्करोग हा एक सहज उपचार करण्यायोग्य रोग आहे आणि जेव्हा तो पूर्वी शोधला जातो तेव्हा हे घडते. परंतु, सध्या, भारतातील डॉक्टर सुधारित स्कॅनिंग साधनांमुळे लहान वयातच थायरॉईड कर्करोगाचा शोध घेतात, अशा प्रकारे मिनिट गुठळ्या देखील ओळखतात. या आजाराची तपासणी कशी करावी याबद्दल जागरूकता सर्व फरक करते.

थायरॉईड कर्करोग म्हणजे काय?

थायरॉईड ही एक लहान ग्रंथी आहे जी तुमचे शरीर सुरळीत चालू ठेवण्यासाठी हार्मोन्स तयार करते. काहीवेळा, थायरॉईडमधील पेशी असामान्यपणे वाढू लागतात आणि गाठ किंवा गाठ तयार करतात. थायरॉईड कर्करोगाचे विविध प्रकार आहेत. सर्वात सामान्य, ज्यांना पॅपिलरी आणि फॉलिक्युलर म्हणतात, खूप हळू वाढतात आणि उपचारांना चांगला प्रतिसाद देतात. कमी सामान्य प्रकार, जसे की मेड्युलरी आणि ॲनाप्लास्टिक, अधिक आक्रमक असू शकतात. परंतु प्रकार काहीही असो, ते लवकर शोधणे तुम्हाला पूर्ण पुनर्प्राप्तीची सर्वोत्तम संधी देते.

थायरॉईड कर्करोग पुरुषांपेक्षा स्त्रियांमध्ये अधिक सामान्य आहे आणि कोणत्याही प्रौढ वयात होऊ शकतो. काही लोकांमध्ये जोखीम घटक असतात, जसे की डोके किंवा मानेवर मागील रेडिएशन उपचार किंवा थायरॉईड समस्यांचा कौटुंबिक इतिहास. परंतु निदान झालेल्या अनेक लोकांमध्ये कोणतेही स्पष्ट जोखीम घटक नसतात.

चेतावणी चिन्हे पहा

1. तुमच्या मानेवर सूज किंवा दणका आहे. हे सहसा पहिले चिन्ह असते. हा तुमच्या मानेच्या पुढील भागावर एक मजबूत, वेदनारहित दणका आहे आणि हळूहळू वाढेल. ढेकूळ हा नेहमीच कर्करोगाचा अर्थ असू शकत नाही, परंतु कोणतीही नवीन, वाढणारी गाठ तुमच्या डॉक्टरांनी पाहिली पाहिजे.
2. तुमचा आवाज बदलतो. जेव्हा तुमचा आवाज कर्कश होतो आणि काही आठवडे कर्कश राहतो, तुमचा आवाज विश्रांती घेतल्यानंतर किंवा थंड औषध वापरल्यानंतरही, ते तुमच्या स्वराच्या दोरांवर नियंत्रण ठेवणाऱ्या नसांवर ट्यूमरच्या परिणामामुळे असू शकते.
3. आपल्याला गिळण्यास आणि श्वास घेण्यास त्रास होतो. जर तुम्हाला असे वाटत असेल की तुम्ही अन्नपदार्थ गुदमरत आहात किंवा श्वास घेताना तुमची छाती घट्ट होत आहे असे लक्षात आले तर, वाढणारी गाठ अन्ननलिका आणि/किंवा श्वासनलिका वर ढकलत आहे.
4. तुम्ही तुमच्या मान आणि/किंवा घशात सतत वेदना अनुभवता, कोणतेही स्पष्ट कारण नसताना (जसे की संसर्ग).
5. मानेमध्ये वाढलेल्या ग्रंथी: मानेच्या दोन्ही बाजूला (लिम्फ नोड्स) मोठे, वेदनारहित अडथळे काहीवेळा असे सूचित करतात की कर्करोग थायरॉईड ग्रंथीच्या पलीकडे मेटास्टेसिस झाला आहे.

या लक्षणांच्या सामान्य कारणांमध्ये विविध प्रकारच्या गैर-कर्करोगजन्य परिस्थितींचा समावेश असू शकतो जसे की संसर्ग आणि थायरॉईडला प्रभावित करणारे सौम्य रोग; तरीही, यापैकी कोणतीही लक्षणे एका आठवड्यापेक्षा जास्त किंवा अधिक काळ टिकून राहिल्यास, डॉक्टरांकडून त्यांची तपासणी करणे महत्त्वाचे आहे.

लवकर शोधणे महत्त्वाचे का आहे

थायरॉईड कर्करोगाचा लवकर शोध घेण्याचा मुख्य फायदा म्हणजे उपचार कमी क्लिष्ट असू शकतात आणि त्याचे चांगले परिणाम मिळू शकतात. ज्या रुग्णांना थायरॉईड कर्करोगाचे लवकर निदान झाले आहे ते उपचारानंतर पूर्ण आणि निरोगी जीवन जगण्याची अपेक्षा करू शकतात.

काही प्रकरणांमध्ये, लहान, हळूहळू वाढणाऱ्या कर्करोगांना शस्त्रक्रियेची आवश्यकता नसते; ते जवळच्या निरीक्षणाद्वारे व्यवस्थापित केले जाऊ शकतात. परंतु कर्करोगाचा शोध लागण्यापूर्वी वाढला किंवा पसरला तर उपचाराचे पर्याय मर्यादित असतील आणि बरे होण्यास जास्त वेळ लागेल. लवकर तपासणी रुग्णांसाठी अधिक उपचार पर्याय प्रदान करते.

थायरॉईड कर्करोगाचे निदान कसे केले जाते?

थायरॉईड कर्करोगाचे निदान करणे अगदी सोपे आहे आणि त्यात सामान्यतः पुढील गोष्टींचा समावेश होतो:

1. शारीरिक तपासणी: गुठळ्या किंवा सूज यासारख्या विकृतींसाठी तुमचे डॉक्टर तुमची मानेवर ताव मारतील.
2. रक्त तपासणी: तुमचे थायरॉईड किती चांगले कार्य करत आहे हे निर्धारित करण्यासाठी.
3. अल्ट्रासाऊंड इमेजिंग: एक नॉन-इनवेसिव्ह इमेजिंग तंत्र जे थायरॉईड आणि उपस्थित असलेल्या कोणत्याही विकृती दोन्हीची कल्पना करण्यासाठी अल्ट्रासाऊंड लहरी वापरते.
4. बायोप्सी: जर ते आवश्यक असेल तर, तुमचे डॉक्टर बारीक सुई वापरून ढेकूळातून थोड्या प्रमाणात ऊतींचे नमुना घेतील, जे सहसा वैद्यकीय कार्यालयात केले जाऊ शकते.

या चाचण्या संपूर्ण भारतात मोठ्या प्रमाणावर उपलब्ध आहेत आणि सामान्यत: बाह्यरुग्ण प्रक्रिया म्हणून केल्या जातात – रुग्णालयात राहण्याची आवश्यकता नाही.

उपचार आणि दृष्टीकोन

कर्करोग कोणत्या प्रकारचा आहे, तसेच तो कोणत्या टप्प्यावर आहे यावर अवलंबून विविध पद्धतींचा वापर केला जाऊ शकतो. सामान्यतः, थायरॉईड काढून टाकण्यासाठी शस्त्रक्रिया केली जाते, तरीही अशी परिस्थिती असते जेव्हा रुग्णांना अतिरिक्त उपचारांची आवश्यकता असते जसे की किरणोत्सर्गी आयोडीन किंवा हार्मोन गोळ्या. थायरॉईड कर्करोग असलेल्या रुग्णांसाठी रोगनिदान सामान्यतः अनुकूल असते कारण बहुतेक रुग्ण पुरेसे उपचार घेतल्यानंतर आणि त्यांच्या फॉलो-अप अपॉइंटमेंट्समध्ये उपस्थित राहिल्यानंतर पूर्ण आणि सक्रिय जीवनशैली पुन्हा सुरू करू शकतात.

आपल्या शरीराचे ऐका

तुम्हाला तुमच्या आवाजात, मानेमध्ये किंवा गिळताना दीर्घकालीन बदल दिसल्यास, कृपया त्याकडे दुर्लक्ष करू नका. त्याऐवजी, शक्य तितक्या लवकर आपल्या डॉक्टरांशी भेटीची वेळ निश्चित करा. थायरॉईड कर्करोग हा कर्करोगाच्या सर्वात उपचार करण्यायोग्य प्रकारांपैकी एक आहे जेव्हा लवकर निदान होते. अशा प्रकारे, या विषयावर शिक्षित केल्याने निरोगी सवयींना प्रोत्साहन मिळू शकते आणि तुमच्यासाठी किंवा थायरॉईड कर्करोगाचे निदान झालेल्या प्रिय व्यक्तीसाठी आशा निर्माण होऊ शकते.