बँक लॉकर नियम: आमचे सोन्या-चांदीचे दागिने आणि कागदपत्रे सुरक्षित ठेवण्यासाठी आम्ही बँकांमध्ये लॉकर उघडतो. पण कल्पना करा की बँकेच्या लॉकरमधूनच सोने चोरीला गेले आहे का… अलीकडेच, पश्चिम दिल्लीतील कीर्ती नगरमध्ये असलेल्या पंजाब नॅशनल बँकेच्या (पीएनबी) शाखेत गोंधळ झाला. येथे एक महिला आणि तिच्या सासूने त्यांच्या संयुक्त लॉकरमधून मौल्यवान सोन्याचे दागिने गायब असल्याचा आरोप केला आहे. बँकेच्या प्रमाणित प्रक्रियेनुसार लॉकर उघडण्यात आले, मात्र आत ठेवलेले सोने आणि दागिने अजिबात सापडले नसल्याचा दावा महिलांनी केला आहे. अशा परिस्थितीत आता प्रश्न निर्माण झाला आहे की, बँकेच्या लॉकरमधून वस्तू किंवा सोने गायब झाले तर जबाबदार कोण? तसेच नुकसान भरपाई कोण देणार? चला तर मग जाणून घेऊया RBI चे नियम-

RBI चे नियम काय सांगतात?

• आरबीआयच्या नियमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद करण्यात आले आहे की, कोणतीही सामान्य चोरी किंवा तोटा झाल्यास बँक जबाबदार राहणार नाही.
• बँकेचा निष्काळजीपणा सिद्ध झाला तरच बँक जबाबदार असेल. जसे की सुरक्षेचा मोठा अभाव, सीसीटीव्ही बंद किंवा खराब होणे, कर्मचाऱ्यांची चूक किंवा बँक कर्मचाऱ्याची फसवणूक.
• RBI च्या 2022 च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, बँक लॉकर ही फक्त एक स्टोरेज सेवा आहे. म्हणजेच, बँक जागा देते, पण आत काय ठेवले आहे याची माहिती नसते, किंवा ती पूर्ण सुरक्षा किंवा विमा हमी देत ​​नाही.
• कर्मचाऱ्याकडून आग, चोरी, दरोडा किंवा फसवणूक यांसारखी बँकेची चूक असल्यास बँक वार्षिक लॉकर भाड्याच्या 100 पट जास्तीत जास्त भरपाई देऊ शकते.
• हे उदाहरणासह सोप्या भाषेत समजू शकते. उदाहरणार्थ, जर तुमच्या लॉकरचे वार्षिक भाडे 4,000 रुपये असेल, तर तुम्हाला जास्तीत जास्त 4 लाख रुपये मिळतील. लॉकरमध्ये करोडोंचे सोने असले तरी.
• नैसर्गिक आपत्तीमुळे (भूकंप, पूर इ.) नुकसान झाल्यास बँक अजिबात जबाबदार नाही.
• आम्ही तुम्हाला सांगूया की बँका त्यांच्या करारमध्ये स्पष्टपणे लिहितात की ते सामग्रीची जबाबदारी घेत नाहीत.

लॉकरमध्ये मौल्यवान वस्तू ठेवण्यापूर्वी या गोष्टी लक्षात ठेवा

• करार काळजीपूर्वक वाचा.
• लॉकरमध्ये काय ठेवले आहे? याची कोणतीही यादी बँकेला देण्याची गरज नाही, म्हणून बँक म्हणते 'तेथे काय आहे ते आम्हाला माहित नव्हते.'
• काही अडचण आल्यास ताबडतोब पोलिसात एफआयआर नोंदवा आणि बँकेला लेखी माहिती द्या.

हेही वाचा- या राज्यातील पोलिसांनी गुंडाविरोधी हेल्पलाइन सुरू केली, गुन्हेगारांची माहिती देणाऱ्याला 10 लाखांपर्यंतचे बक्षीस

या गोष्टीही लक्षात ठेवा

• लॉकरमध्ये कोणतीही वस्तू ठेवण्यापूर्वी, पुराव्यासाठी त्याचा फोटो, लिखित यादी आणि पावत्या घरी ठेवा.
• याशिवाय मौल्यवान सोने आणि दागिन्यांसाठी स्वतंत्र विमा घ्या.
• अनेक बँका स्वतः सल्ला देतात की लॉकर कव्हर खूपच कमी आहे, म्हणून वैयक्तिक विमा आवश्यक आहे. यामुळे नुकसानीची पूर्ण भरपाई मिळू शकते.