भारत अणुऊर्जेचे उत्पादन आणि वितरण कसे केले जाते यात मोठ्या बदलाचा शोध घेत आहे. शहरांपासून दूर असलेल्या मोठ्या अणुऊर्जा प्रकल्पांवर अवलंबून न राहता सरकार आता विचार करत आहे लहान आण्विक अणुभट्ट्या ज्या शहरे आणि औद्योगिक क्षेत्रांच्या जवळ स्थापित केल्या जाऊ शकतात.
हे कॉम्पॅक्ट अणुभट्ट्या उद्दिष्ट असलेल्या आण्विक तंत्रज्ञानाच्या नवीन पिढीचा भाग आहेत उत्पादन स्वच्छ ऊर्जा लहान आणि अधिक लवचिक प्रमाणात.
च्या अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार अणुऊर्जा आयोग (AEC) आणि अणुऊर्जा विभाग (DAE)भारताची ओळख करून देण्याची योजना आहे लहान मॉड्यूलर अणुभट्ट्या (SMRs) जे स्थानिक पातळीवर अणुऊर्जा निर्माण करू शकते.
पारंपारिक अणुऊर्जा प्रकल्पांच्या विपरीत ज्यासाठी मोठ्या पायाभूत सुविधा आणि मोठ्या गुंतवणुकीची आवश्यकता असते, SMRs असे डिझाइन केलेले आहेत लहान, मॉड्यूलर आणि तैनात करणे सोपे. हे अणुभट्ट्या मॉड्यूल्समध्ये एकत्र केले जाऊ शकतात आणि स्थानिक ऊर्जेच्या गरजेनुसार अनेक ठिकाणी स्थापित केले जाऊ शकतात.
बहुतेक SMRs दरम्यान तयार करतात 30 मेगावॅट आणि 300 मेगावॅट वीजपारंपारिक अणुभट्ट्यांपेक्षा लक्षणीयरीत्या कमी परंतु शहरे, औद्योगिक क्लस्टर्स किंवा विशेष सुविधांना वीज पुरवण्यासाठी पुरेसे आहे.
लहान अणुभट्ट्यांचा सर्वात मोठा फायदा आहे विकेंद्रित वीज निर्मिती. जेव्हा विजेचा वापर केला जातो त्या ठिकाणच्या अगदी जवळ उत्पादन केले जाते, तेव्हा ट्रान्समिशन हानी कमी होते आणि ग्रिडची कार्यक्षमता सुधारते.
अधिका-यांचे म्हणणे आहे की या अणुभट्ट्या विश्वसनीय वीज पुरवठा करण्यास मदत करू शकतात लहान शहरे, दुर्गम भाग आणि औद्योगिक झोन ज्यांना मोठ्या पॉवर प्लांटमध्ये सहज प्रवेश मिळत नाही.
आणखी एक मोठा फायदा म्हणजे त्यांची संभाव्य भूमिका स्वच्छ ऊर्जा संक्रमण. अणुऊर्जा ऑपरेशन दरम्यान कार्बन उत्सर्जनाशिवाय वीज निर्माण करते, ज्यामुळे कोळसा आणि जीवाश्म इंधनावरील अवलंबित्व कमी करण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या देशांसाठी हा एक आकर्षक पर्याय बनतो.
लहान मॉड्यूलर अणुभट्ट्या पारंपारिक अणुभट्ट्यांप्रमाणेच मूलभूत तत्त्वे वापरून कार्य करतात. ते वापरतात उष्णता निर्माण करण्यासाठी नियंत्रित परमाणु विखंडनज्याचे नंतर स्टीम टर्बाइनद्वारे विजेमध्ये रूपांतर होते.
तथापि, SMRs सह डिझाइन केलेले आहेत प्रगत सुरक्षा प्रणाली आणि सरलीकृत बांधकाम तंत्र. बऱ्याच डिझाईन्समध्ये निष्क्रिय सुरक्षा वैशिष्ट्ये समाविष्ट आहेत जी असामान्य परिस्थितीत आपोआप रिॲक्टर बंद करतात, अपघातांचा धोका कमी करतात.
घटक फॅक्टरी-निर्मित आणि साइटवर एकत्रित केल्यामुळे, SMRs देखील असू शकतात जलद आणि संभाव्य कमी खर्चात बांधले मोठ्या परमाणु संयंत्रांच्या तुलनेत.
भारत आधीच त्याच्या अणुऊर्जा कार्यक्रमाचा विस्तार करत आहे, अनेक मोठे प्रकल्प निर्माणाधीन आहेत आणि नवीन अणुभट्टी तंत्रज्ञान विकसित केले जात आहे. SMR ची ओळख प्रदान करून या प्रयत्नांना पूरक ठरू शकते लवचिक, स्केलेबल आणि कमी-कार्बन ऊर्जा उपाय.
योजना यशस्वी झाल्यास, लहान अणुभट्ट्या होऊ शकतात स्थानिक उर्जा पायाभूत सुविधांचा सामान्य भागसहाय्यक उद्योग, शहरे आणि भविष्यातील ऊर्जा-केंद्रित क्षेत्र जसे की डेटा केंद्रे.
तंत्रज्ञान अजूनही जागतिक स्तरावर विकसित होत असताना, मॉड्युलर अणुभट्ट्यांकडे भारताचा दबाव असे सूचित करतो स्वच्छ अणुऊर्जा मोठ्या दुर्गम सुविधांपर्यंत मर्यादित न राहता लवकरच समुदायांच्या जवळ जाऊ शकते.
