अमेरिका-इस्रायल आणि इराण यांच्यातील युद्ध आता धोकादायक वळण घेत असल्याचे दिसत आहे. इराणने दावा केला आहे की त्याने इस्रायलच्या सर्वात मोठ्या ऑइल रिफायनरी कॉम्प्लेक्सवर मिसाइल हल्ला केला आहे. हा हल्ला हाइफा बे येथील बाजान ग्रुपच्या रिफायनरीवर करण्यात आला. याला इस्रायलच्या ऊर्जा व्यवस्थेची पाठराखण मानले जाते. इराणच्या या कारवाईने संपूर्ण क्षेत्रात खळबळ उडाली आहे. विशेष म्हणजे या रिफायनरीचा संबंध भारत आणि इस्रायलच्या आर्थिक हितांशीही जोडला जात आहे. त्यामुळे या हल्ल्यानंतर प्रश्न उपस्थित होत आहेत की हाइफा आता युद्धाचा सर्वात मोठा निशाणा बनणार आहे का?

इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) ने सांगितले की हा हल्ला ‘खैबर शेकन’ सॉलिड-फ्यूल बॅलिस्टिक मिसाइल्सने करण्यात आला. इराणचा दावा आहे की ही कारवाई अलीकडील इराणच्या ऑइल डेपो आणि ऊर्जा संरचनेवर झालेल्या अमेरिकी आणि इस्रायली हल्ल्यांच्या प्रत्युत्तरात करण्यात आली आहे. सोशल मीडियावर अनेक व्हिडीओही समोर आले आहेत. त्यात रिफायनरीच्या आसपास स्फोट आणि आगीचे दृश्य दाखवण्यात आले आहेत. मात्र या व्हिडीओंची स्वतंत्र पुष्टी अद्याप झालेली नाही.

बॅलिस्टिक मिसाइल्सने हल्ला

हाइफा बे येथील बाजान ग्रुपची रिफायनरी इस्रायलची सर्वात मोठी ऑइल प्रोसेसिंग सुविधा मानली जाते. रिपोर्ट्सनुसार, ही रिफायनरी देशाच्या एकूण घरगुती इंधनाच्या सुमारे ५० ते ६० टक्के पुरवठा करते. त्यामुळे या हल्ल्याला इस्रायलच्या ऊर्जा सुरक्षेसाठी मोठा धक्का मानले जात आहे. यापूर्वी जून २०२५ मध्येही इराणच्या मिसाइल हल्ल्यात या रिफायनरीला नुकसान झाले होते, ज्यात तीन कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला होता आणि अनेक जण जखमी झाले होते.

इराणी अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की अलीकडील दिवसांत तेहरानच्या आसपास असलेल्या ऑइल स्टोरेज केंद्रांवर आणि ऊर्जा संरचनेवर झालेल्या हल्ल्यानंतर ही कारवाई करण्यात आली आहे. इराणने स्पष्ट संकेत दिले आहेत की जर त्याच्या ऊर्जा संसाधनांना निशाना बनवले गेले तर ते इस्रायलच्या महत्त्वाच्या औद्योगिक आणि आर्थिक केंद्रांवर प्रत्युत्तर हल्ला करेल.

या घटनेचा भारताशी काय संबंध सांगितला जात आहे?

हाइफा बंदरगाह आणि आसपासच्या औद्योगिक क्षेत्रांचा भारताशीही धोरणात्मक संबंध मानला जातो. भारताच्या अनेक कंपन्या इस्रायलसोबत ऊर्जा, पोर्ट आणि इन्फ्रास्ट्रक्चर प्रकल्पांमध्ये सहकार्य करत आहेत. त्यामुळे जर हाइफा क्षेत्रात तणाव वाढला तर त्याचा परिणाम भारत-इस्रायल व्यापार आणि क्षेत्रीय समुद्री मार्गांवरही पडू शकतो.