3 स्टार किंवा 5 स्टार एसी: उन्हाळा सुरू झाला की, बहुतेक लोक त्यांच्या घरासाठी एअर कंडिशनर घेण्याचा विचार करू लागतात. पण सर्वात मोठी समस्या विजेची आहे. एसीची हवा थंड वाटत असली तरी विजेचा वापर तितकाच होतो. त्यामुळे खिशालाही तितकाच फटका बसतो. मग या सर्वांमध्ये कोणता पर्याय सोयीचा असेल. 3-स्टार एसी की 5-स्टार एसी? स्टोअरमध्ये पाहिल्यावर 5-स्टार मॉडेल थोडे महाग वाटू शकते, तर 3-स्टार एसी स्वस्त असल्याचे दिसते.
परंतु केवळ किमतीवर योग्य निर्णय घेता येत नाही. खरा फरक म्हणजे एसी किती वीज वापरतो आणि तुम्ही दररोज किती तास वापरता. याचा दीर्घकाळात तुमच्या वीज बिलावर मोठा परिणाम होईल. म्हणून, खरेदी करण्यापूर्वी फरक समजून घेणे फार महत्वाचे आहे.
भारतात, एअर कंडिशनर्सचे स्टार रेटिंग ब्युरो ऑफ एनर्जी एफिशिएन्सी (BEE) या सरकारी एजन्सीद्वारे निर्धारित केले जाते. एसी किती कार्यक्षमतेने वीज वापरतो हे हे रेटिंग दर्शवते. साधा नियम असा आहे की स्टार रेटिंग जितके जास्त असेल तितका वीज वापर कमी होईल. याचा अर्थ असा की जर 3-स्टार आणि 5-स्टार एसी समान वेळेसाठी चालवले तर, 5-स्टार एसी कमी उर्जा वापरेल आणि त्याच वेळी त्याच प्रमाणात कूलिंग प्रदान करेल. त्यामुळे त्याचा वीजबिलावर परिणाम दीर्घकाळात स्पष्टपणे दिसून येतो.
साधारणपणे, 5-स्टार एसीची किंमत 3-स्टार मॉडेलपेक्षा जास्त असते. दोघांमधील फरक अंदाजे 3,000 ते 7,000 पर्यंत असू शकतो. हा फरक ब्रँड, टोनेज आणि वैशिष्ट्यांनुसार थोडासा बदलू शकतो. बरेच लोक सुरुवातीला 3-स्टार एसी खरेदी करतात कारण त्याची किंमत कमी आहे. मात्र, एसी खरेदी करताना केवळ सुरुवातीचा खर्चच नाही तर ऑपरेटिंग कॉस्टचाही विचार करणे आवश्यक आहे.
1.5 टन AC वापरताना, 3-स्टार AC साधारणपणे प्रति तास अंदाजे 1.1 ते 1.2 युनिट वीज वापरतो. 5-स्टार एसी साधारणपणे प्रति तास अंदाजे 0.8 ते 0.9 युनिट वीज वापरतो. जर तुम्ही दररोज अंदाजे 8 तास एसी चालवत असाल, तर उन्हाळ्याच्या हंगामात दोन्हीमधील वीज वापरातील फरक मोठा असू शकतो. 5-स्टार एसी प्रत्येक हंगामात शेकडो युनिट वीज वाचवू शकतो, काही वर्षांत हजारो रुपयांची संभाव्य बचत करू शकतो.
जर तुमच्या घराचा एसी दररोज अनेक तास चालत असेल, विशेषतः उन्हाळ्यात, तर 5-स्टार एसी खरेदी करणे हा एक शहाणपणाचा निर्णय असू शकतो. सुरुवातीला हे महाग असले तरी, हा अतिरिक्त खर्च कमी ऊर्जेच्या वापरामुळे भरून निघतो. ज्यांना फक्त अधूनमधून किंवा कमी कालावधीसाठी एसी वापरावा लागतो त्यांच्यासाठी 3-स्टार एसी हा एक योग्य आणि बजेटसाठी अनुकूल पर्याय असू शकतो.
एसी खरेदी करताना फक्त स्टार रेटिंगचा विचार केला जात नाही. खोलीचा आकार, एसी टनेज आणि इन्व्हर्टर तंत्रज्ञान तितकेच महत्त्वाचे आहे. खोलीसाठी योग्य टनेज खरेदी न केल्याने उच्च ऊर्जा खर्च होऊ शकतो. उदाहरणार्थ, 1 टन एसी लहान खोलीसाठी, 1.5 टन एसी मध्यम आकाराच्या खोलीसाठी आणि 2 टन एसी मोठ्या खोलीसाठी सोयीस्कर असू शकतो.
इन्व्हर्टर एसी सामान्यत: अधिक ऊर्जा-कार्यक्षम असतात आणि खोलीचे तापमान स्थिर ठेवतात. एसी खरेदी करताना इन्स्टॉलेशन चार्जेस, सर्व्हिसिंग कॉस्ट आणि वॉरंटी या बाबींचाही विचार करणे महत्त्वाचे आहे.
