ED च्या रडार अंतर्गत ₹ 36K Cr किमतीची सायबर क्राईम कार्यवाही: सरकार
Marathi March 25, 2026 06:25 AM

सारांश

शोध आणि पुनर्प्राप्ती सुधारण्यासाठी, राज्यमंत्री कुमार म्हणाले की सरकारच्या CFCFRMS ने 24.65 लाख तक्रारींना प्रतिसाद म्हणून ₹8,690 कोटींहून अधिक बचत करण्यात मदत केली आहे.

दरम्यान, आरबीआयचे कार्यकारी संचालक पी वासुदेवन म्हणाले की, आर्थिक वर्ष 26 च्या तिसऱ्या तिमाहीत सेंट्रल बँकेच्या वेबसाइटवर 6.1 कोटींहून अधिक सायबर हल्ल्याचे प्रयत्न करण्यात आले.

रिझव्र्ह बँकेच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्याने असेही म्हटले आहे की, ग्राहकांचा अनुभव वाढवण्यासाठी आणि तक्रार हाताळणी स्वयंचलित करण्यासाठी मध्यवर्ती बँक अधिक एआय-चालित साधने विकसित करत आहे.

गृहराज्यमंत्री (एमओएस) बंदी संजय कुमार यांनी काल संसदेत माहिती दिली की अंमलबजावणी संचालनालयाने (ईडी), फेब्रुवारी 2026 पर्यंत, 257 सायबर गुन्ह्यांशी संबंधित एकूण ₹35,925.6 कोटी गुन्ह्यांची नोंद केली आहे.

लोकसभेसमोर लेखी उत्तर देताना राज्यमंत्री कुमार म्हणाले की ही प्रकरणे मनी लाँडरिंग प्रतिबंधक कायद्याअंतर्गत (पीएमएलए) सायबर फसवणुकीच्या तपासाशी संबंधित आहेत.

“… ED आणि LEA (कायद्याची अंमलबजावणी करणाऱ्या एजन्सी) सायबर क्राइमशी संबंधित (ऑन) प्रकरणांसह माहिती सामायिक करतात. याव्यतिरिक्त, PMLA च्या कलम 66(2) अंतर्गत निदेशालय इतर एजन्सींसोबत माहिती सामायिक करते, जेव्हाही, PMLA अंतर्गत तपासादरम्यान संबंधित एजन्सीशी संबंधित उल्लंघन लक्षात येते,” कुमार जोडले.

राज्यमंत्री यांनी असेही नमूद केले की अंमलबजावणी एजन्सी प्रकरणांचा मागोवा घेण्यासाठी सहयोग, समन्वय, सायबर क्राइम पोर्टल आणि इंटर-ऑपरेबल क्रिमिनल जस्टिस सिस्टम (ICJS) सारख्या प्रणालींचा वापर करते.

ते असेही म्हणाले की राज्ये प्रामुख्याने तपास आणि खटला चालवण्यास जबाबदार आहेत, केंद्राने पाठिंबा दिला आहे.

शोध आणि पुनर्प्राप्ती सुधारण्यासाठी, कुमार म्हणाले की नागरिक आर्थिक सायबर फ्रॉड रिपोर्टिंग आणि मॅनेजमेंट सिस्टम (CFCFRMS) ने 24.65 लाख तक्रारींना प्रतिसाद म्हणून ₹8,690 कोटी पेक्षा जास्त बचत करण्यात मदत केली आहे.

MoS ने असेही जोडले की सरकारच्या “सस्पेक्ट रजिस्ट्री” ने 27.37 लाख खेचर खाती फ्लॅग केली आहेत आणि 9,518 कोटी रुपयांचे व्यवहार ब्लॉक केले आहेत.

सायबर गुन्ह्यांचा सामना करण्यासाठी, सरकारने रिअल-टाइम डेटा शेअरिंगसाठी डिजिटल इंटेलिजेंस प्लॅटफॉर्म (DIP) आणि संशयास्पद संप्रेषणाची तक्रार करण्यासाठी 'चक्षू' सुविधा सारखे प्लॅटफॉर्म देखील आणले आहेत. यापूर्वी, अधिकाऱ्यांनी 1 कोटींहून अधिक मोबाइल कनेक्शन तोडले आणि सायबर गुन्ह्यांशी जोडलेले 2.27 लाख हँडसेट ब्लॉक केले.

रिझव्र्ह बँकेचे कार्यकारी संचालक पी वासुदेवन यांनी मर्चंट पेमेंट अलायन्स ऑफ इंडिया इव्हेंटला संबोधित करताना, डिसेंबर 2025 रोजी संपलेल्या तिमाहीत सेंट्रल बँकेच्या वेबसाइटवर 6.1 कोटींहून अधिक सायबर हल्ल्याचे प्रयत्न केल्याचे कथितपणे सांगितले होते त्याच दिवशी या टिप्पण्या आल्या.

इकॉनॉमिक टाइम्सच्या वृत्तानुसार, वौसदेवन म्हणाले की, हॅकिंगचे सर्व प्रयत्न आरबीआयच्या फायरवॉल आणि सुरक्षा इंजिनने हाणून पाडले. त्यांनी कथितरित्या जोडले की मध्यवर्ती बँक आता हल्ल्याचे स्वरूप शोधण्यासाठी आणि त्यांचे मूळ शोधण्यासाठी एआय साधने तैनात करत आहे.

RBI च्या उच्च अधिकाऱ्याने असेही म्हटले आहे की, मध्यवर्ती बँक ग्राहकांचा अनुभव वाढविण्यासाठी आणि तक्रार हाताळणी स्वयंचलित करण्यासाठी अधिक एआय-सक्षम डिजिटल पब्लिक इन्फ्रास्ट्रक्चर (DPI) आणि पेमेंट इंटेलिजन्स प्लॅटफॉर्म विकसित करत आहे.

“आम्ही अधिकाधिक DPIs देखील तयार करत आहोत. आम्ही ते सर्व DPIs आणि API तयार करण्यासाठी AI च्या वापराविषयी बोलत आहोत. अर्थात, AI आणि APIs हे या सर्व DPIs आणि तुमच्या सर्व ऑनलाइन क्रियाकलापांचे भविष्य असणार आहेत,” PTI या वृत्तसंस्थेनुसार तो पुढे म्हणाला.

जर (window.location.pathname === ” || window.location.pathname === “/datalabs/pricing/” || window.location.pathname === “/datalabs/demo/” ) { !function(f,b,e,v,n,t,s) {if(f.fbq)return;n=f.fbq=function(){n.callMethod.apply(n,arguments):n.queue.push(arguments)}; if(!f._fbq)f._fbq=n;n.pushed=n.';=0; n.queue=();t=b.createElement(e);t.async=!0; t.src=v;s=b.getElementsByTagName(e)(0); s.parentNode.insertBefore(t,s)}(विंडो, डॉक्युमेंट,'स्क्रिप्ट', 'fbq,'76}58); कार्य if(!f._fbq)f._fbq=n;n.push=n;n.loaded=!0;n.version='2.0'; n.queue=();t=b.createElement(e);t.async=!0; t.src=v;s=b.getElementsByTag(0); s.parentNode.insertBefore(t,s)}(विंडो, दस्तऐवज,'स्क्रिप्ट', 'fbq('init', '862840770475518');

© Copyright @2026 LIDEA. All Rights Reserved.