ऑनलाइन अन्न वितरण शुल्क वाढ 2026: मोठ्या कंपन्यांनी त्यांच्या शुल्कात वाढ केल्याने ऑनलाइन खाद्यपदार्थ ऑर्डर करणाऱ्या लाखो ग्राहकांना मोठा धक्का बसला आहे. झोमॅटोने नुकत्याच किमती वाढवल्यानंतर आता स्विगीनेही प्लॅटफॉर्म फीमध्ये प्रचंड वाढ करण्याचा निर्णय घेतला आहे. हा बदल प्रामुख्याने ॲपच्या ऑपरेशन आणि तांत्रिक देखभालीच्या वाढत्या खर्चाचे सहजतेने व्यवस्थापन करण्याच्या उद्देशाने आहे. आता ग्राहकांना त्यांच्या आवडत्या खाद्यपदार्थाचा आस्वाद घेण्यासाठी प्रत्येक ऑर्डरवर अतिरिक्त पैसे द्यावे लागतील.
फूड डिलिव्हरी दिग्गज स्विगीने अलीकडेच अधिकृतपणे त्यांच्या प्लॅटफॉर्म फीमध्ये 17 टक्के लक्षणीय वाढ जाहीर केली आहे. आता ग्राहकांना प्रत्येक ऑर्डरवर 17.58 रुपये (जीएसटीसह) भरावे लागतील, तर आधी हे शुल्क केवळ 14.99 रुपये निश्चित करण्यात आले होते. कंपनीच्या म्हणण्यानुसार, या वाढीचा मुख्य उद्देश भविष्यात ॲपच्या ऑपरेशन आणि तांत्रिक देखभालीचा खर्च प्रभावीपणे हाताळणे हा आहे.
याआधी ऑगस्ट 2025 मध्ये देखील, Swiggy ने प्लॅटफॉर्म फी सुमारे 2 रुपये वाढवली होती जी पूर्वी 12 रुपये होती. या नवीनतम वाढीसह, Swiggy ने तिची बिलिंग प्रणाली एकूण 2.59 रुपयांनी वाढवली आहे, ज्यामुळे प्रत्येक ऑर्डर आता महाग झाली आहे. सतत वाढत्या खर्चामुळे, कंपनीला वेळोवेळी तिच्या फी रचनेत तांत्रिक बदल करण्याची गरज भासू लागली आहे.
स्विगीच्या आधी, झोमॅटोने प्लॅटफॉर्म शुल्कात तब्बल 19.2 टक्के किंवा प्रति ऑर्डर 2.40 रुपयांनी वाढ करण्याचा निर्णय घेतला होता. झोमॅटोचे नवीन प्लॅटफॉर्म शुल्क आता 14.90 रुपये आहे (जीएसटीपूर्वी) जे पूर्वी केवळ 12.5 रुपयांवर स्थिर होते. जीएसटी जोडल्यानंतर, झोमॅटोवरील ग्राहकांना प्रति ऑर्डर 17.58 रुपये शुल्क द्यावे लागेल, जे ग्राहकांसाठी अधिक आहे.
ही शुल्क वाढ अशा वेळी झाली आहे जेव्हा अलीकडे एलपीजीच्या किमतीतही मोठी वाढ झाली आहे, ज्यामुळे चिंतेचे वातावरण आहे. डिलिव्हरी कंपन्या देखील आता रेस्टॉरंट्सच्या वाढत्या परिचालन खर्चामुळे आणि बदलत्या इंधनाच्या किमतींमुळे सतत आर्थिक दबावाखाली आहेत. Zomato ने यापूर्वी सप्टेंबर 2025 मध्ये बदल केले होते आणि फेब्रुवारी 2025 मध्ये फी 6 रुपयांवरून 10 रुपये केली होती.
या बातम्यांदरम्यान स्विगीचे शेअर्स वाढले आणि दुपारी 12:30 वाजता 2.55 टक्क्यांनी वाढून 279.55 रुपये झाले. तथापि, मागील एका महिन्यात स्टॉकमध्ये 10 टक्के आणि गेल्या सहा महिन्यांत 36 टक्क्यांहून अधिक घट झाली आहे. कंपनीचा महसूल सुधारण्याचा मोठा प्रयत्न म्हणून गुंतवणूकदार ही फी वाढ पाहत आहेत, ज्यामुळे बाजारात खळबळ उडाली आहे.
या सेवा वापरणाऱ्या ग्राहकांसाठी आता बाहेरून खाद्यपदार्थ मागवणे हे मासिक बजेटवर अतिरिक्त भार ठरत आहे. दोन्ही प्रमुख कंपन्या नफा वाढवण्यासाठी आणि त्यांच्या डिजिटल पायाभूत सुविधा मजबूत करण्यासाठी सेवा शुल्कात सातत्याने सुधारणा करत आहेत. आगामी काळात इतर लहान प्लॅटफॉर्म देखील अशाच प्रकारे सेवा शुल्क वाढवण्याची शक्यता आहे.
ग्राहकांच्या बिलातील या बदलाचा थेट परिणाम नोकरदार तरुण आणि रोजच्या जेवणाची ऑर्डर देणाऱ्या कुटुंबांवर होणार आहे. चांगली सेवा आणि जलद वितरण सुनिश्चित करण्यासाठी अतिरिक्त प्लॅटफॉर्म शुल्क आकारणे आता अनिवार्य झाले आहे, असे कंपन्यांचे म्हणणे आहे. मात्र, मध्यमवर्गीयांसाठी एका ताटाच्या किमतीत सातत्याने होणारी ही वाढ भविष्यात चिंतेचा विषय ठरत आहे.
हेही वाचा : जागतिक वादळातही भारत ठाम, इराण युद्धात आरबीआयचे मोठे वक्तव्य; अर्थव्यवस्थेवर दिलासा देणारी बातमी
बाजारातील तज्ञांचे असे मत आहे की डिलिव्हरी क्षेत्रातील मक्तेदारी सारख्या परिस्थितीमुळे कंपन्या त्यांच्या कठोर ट्रेडिंग अटी सहज बदलत आहेत. कमी स्पर्धा आणि वाढत्या परिचालन खर्चामुळे, ग्राहकांना खूप मर्यादित पर्याय शिल्लक राहतात, ज्यामुळे किमती वाढतात. या ॲप्सच्या एकूण ऑर्डर व्हॉल्यूमवर या किंमती वाढीचा काय परिणाम होतो हे येत्या आठवड्यात पाहणे मनोरंजक असेल.
स्विगी आणि झोमॅटो यांच्यात सुरू असलेल्या शर्यतीमुळे ग्राहकांना प्रश्न पडला आहे की ते होम डिलिव्हरी निवडतील की नाही. प्लॅटफॉर्म फी, इतर कर आणि डिलिव्हरी पार्टनर फी जोडल्याने आता साध्या जेवणाच्या एकूण बिलात भर पडते. कंपन्या त्यांच्या गुंतवणूकदारांना खूश करण्यासाठी नफ्यावर लक्ष केंद्रित करत आहेत ज्याचा शेवटी सामान्य ग्राहकांच्या खिशावर भार पडतो.
