मासिक पीरियड क्रॅम्प्स आणि पीएमएस तीव्रपणे अस्वस्थ असू शकतात – अगदी अनेकांसाठी दुर्बल देखील असू शकतात – परंतु त्यांच्या मुळाशी, ही लक्षणे मुख्यत्वे हार्मोनल चढउतारांमुळे प्रेरित असतात. अनेकांना हे कळत नाही की हार्मोनल समतोल राखणे हे दिसते त्यापेक्षा सोपे असू शकते. वैज्ञानिक अंतर्दृष्टी असे सुचविते की फायबरचे सेवन वाढवणे – विशेषत: विरघळणारे फायबर – या संप्रेरकांचे नियमन करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतात, सामान्य कालावधी-संबंधित अस्वस्थता कमी करण्यासाठी नैसर्गिक, आहार-आधारित मार्ग ऑफर करतात.
तसेच वाचा | जास्त प्रथिने खाल्ल्याने उलट होऊ शकते? यूके सर्जन हे स्पष्ट करतात की जास्त प्रमाणात प्रथिने घेतल्याने आतड्यांच्या आरोग्यावर कसा नकारात्मक परिणाम होतो
करण राजन, यूके-आधारित सर्जन आणि मोठ्या प्रमाणावर फॉलो केलेले हेल्थ कंटेंट निर्माता, विद्रव्य फायबर आणि हार्मोनल संतुलन यांच्यातील दुवा तोडत आहेत. 24 मार्च रोजी शेअर केलेल्या इंस्टाग्राम व्हिडिओमध्ये, ते स्पष्ट करतात की विद्राव्य फायबरचे सेवन वाढल्याने हार्मोन नियमन कसे प्रभावित होते आणि सामान्य कालावधीशी संबंधित लक्षणे कमी करण्यास मदत होते.
डॉ राजन यांच्या म्हणण्यानुसार, इस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन यकृतामध्ये तुटतात आणि नंतर ते निर्मूलनासाठी आतड्यात पाठवले जातात. तथापि, काही आतड्यांतील जीवाणू – एकत्रितपणे एस्ट्रोबोलोम म्हणून ओळखले जातात – हे संप्रेरक पुन्हा सक्रिय आणि रक्तप्रवाहात पुन्हा शोषून घेऊ शकतात. या रीक्रिक्युलेशनमुळे शरीरात इस्ट्रोजेनची अतिरिक्त पातळी होऊ शकते, संभाव्यत: पेटके, पीएमएस, जड कालावधी, सूज येणे आणि इतर हार्मोनल असंतुलन यांसारख्या लक्षणांमध्ये योगदान देऊ शकते.
सर्जन स्पष्ट करतात, “ओस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन, तुमचे मुख्य स्त्री संप्रेरक यकृतामध्ये मोडतात, पॅक केले जातात आणि आतड्यात पाठवले जातात. परंतु कोलनमध्ये, एस्ट्रोबोलोम नावाच्या आतड्यांतील जीवाणूंचा एक विशेष गट असतो जो या संप्रेरकांना परत आपल्या रक्तप्रवाहात प्रवेश करू शकतो आणि त्यांचे पुनर्शोषण करू शकतो. या बायोलॉजिकल रिसायकलिंग युनिटला एन्टरोहेपॅटिक रीक्रिक्युलेशन म्हणतात, आणि याचा अर्थ संभाव्यतः तुमच्या शरीराला आवश्यकतेपेक्षा जास्त इस्ट्रोजेन, पेटके, पीएमएस, जड कालावधी, सूज येणे आणि बरेच काही असू शकते.“
जेव्हा तुम्ही तुमच्या विरघळणाऱ्या फायबरचे सेवन वाढवता, तेव्हा डॉ राजन स्पष्ट करतात की ते दोन मुख्य मार्गांनी हार्मोनल संतुलनास समर्थन देते. सर्वप्रथम, विरघळणारे फायबर आतड्यात जेलसारखे पदार्थ बनवते जे अतिरिक्त इस्ट्रोजेन आणि पित्त आम्ल बांधतात, ते पुन्हा शोषले जाण्याऐवजी आणि पुन्हा चयापचय होण्याऐवजी उत्सर्जित झाले आहेत याची खात्री करण्यात मदत करतात. दुसरे म्हणजे, ते प्रीबायोटिक म्हणून कार्य करते – पौष्टिक फायदेशीर आतड्याचे जीवाणू जसे की बिफिडोबॅक्टेरियम – जे एस्ट्रोजेन पुन्हा सक्रिय करण्यात कमी गुंतलेले असतात, ज्यामुळे निरोगी हार्मोनल वातावरणास समर्थन मिळते.
सर्जन ठळकपणे सांगतात, “परंतु तुमच्या आहारातील विरघळणारे फायबर दोन अतिशय जादुई गोष्टी करतात. प्रथम, ते एक जेल बनवते जे अतिरिक्त इस्ट्रोजेन आणि पित्त आम्ल अडकवते, ज्यामुळे तुम्ही ते तुमच्या मलमूत्रातून अक्षरशः बाहेर काढू शकता. आणि दुसरे, ते बिफिडोबॅक्टेरिया सारख्या चांगल्या बॅक्टेरियांना खायला देऊन आतड्याची मायक्रोबायोम रचना बदलते. अतिरिक्त इस्ट्रोजेन पुन्हा शोषून घेते त्यामुळे, तुम्ही संपूर्ण आतड्यांतील यकृत संप्रेरक लूप पुन्हा संतुलित करता.
अतिरिक्त इस्ट्रोजेन काढून टाकल्याने अधिक स्थिर इस्ट्रोजेन-प्रोजेस्टेरॉन संतुलन पुनर्संचयित करण्यात मदत होते. डॉ. राजन नोंदवतात की हे सुधारित हार्मोनल समतोल प्रोस्टॅग्लँडिनचे उत्पादन कमी करू शकते – वेदनादायक क्रॅम्पसाठी जबाबदार रसायने – संभाव्यतः कालावधीची अस्वस्थता कमी करते. याव्यतिरिक्त, जास्त प्रमाणात फायबरचे सेवन आंतड्याच्या आरोग्यास चांगले समर्थन देऊ शकते, सामान्य मासिक पाळी-संबंधित पाचन समस्या जसे की अतिसार आणि बद्धकोष्ठता दूर करण्यास मदत करते.
सर्जन स्पष्ट करतात, “परिणाम म्हणजे अधिक स्थिर ऑस्ट्रोजेन-प्रोजेस्टेरॉन गुणोत्तर आणि कमी प्रोस्टॅग्लँडिन्स, वेदनादायक क्रॅम्प्समागील रसायने. शिवाय, विरघळणारे फायबर कालावधी-संबंधित अतिसार आणि बद्धकोष्ठता या दोन्हींमध्ये मदत करू शकतात. चांगल्या विद्रव्य प्रीबायोटिक फायबर स्त्रोतांमध्ये चिया बियाणे, ओट्स आणि बीन्स, फ्लेक्स सारख्या गोष्टींचा समावेश होतो.”
वाचकांसाठी टीप: हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे आणि व्यावसायिक वैद्यकीय सल्ल्याचा पर्याय नाही. हे सोशल मीडियावरून वापरकर्त्याने व्युत्पन्न केलेल्या सामग्रीवर आधारित आहे. ..com ने दाव्यांची स्वतंत्रपणे पडताळणी केलेली नाही आणि त्यांना दुजोरा देत नाही.