रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया 1 एप्रिल 2026 पासून मोठ्या बँकिंग सुधारणा आणणार आहे, ज्याचा उद्देश पारदर्शकता, खाते पोर्टेबिलिटी आणि ग्राहकांच्या सोयी सुधारणे आहे.
उपायांमध्ये पेमेंट्स स्विचिंग सेवा, जलद क्रेडिट स्कोअर अद्यतने आणि फ्लोटिंग-रेट कर्जावरील प्रीपेमेंट शुल्क काढून टाकणे समाविष्ट आहे.
पेमेंट्स व्हिजन 2028 सर्व स्थायी सूचना एकत्रित करण्यासाठी पेमेंट्स स्विचिंग सेवा सादर करते. ग्राहक एकाच प्लॅटफॉर्मवरून बँकांमधील आदेश पाहण्यास आणि बदलण्यास सक्षम असतील, ज्यामुळे पेमेंटमध्ये व्यत्यय न आणता खाते बदल करणे सोपे होईल. या सुधारणेमुळे वैयक्तिक बँकांवरील अवलंबित्व कमी होईल आणि पेमेंट सिस्टमची कार्यक्षमता सुधारेल असे तज्ज्ञांनी सांगितले.
क्रेडिट स्कोअर आता दर सात दिवसांनी अद्ययावत केले जातील, परतफेडीचे वर्तन अधिक वेगाने प्रतिबिंबित करेल. आरबीआयने फ्लोटिंग-रेट कर्जावरील प्रीपेमेंट आणि फोरक्लोजर शुल्क काढून टाकण्याची घोषणा केली, ज्यामध्ये घर, कार, वैयक्तिक आणि शैक्षणिक कर्जे समाविष्ट आहेत. ग्राहक खाती आणि लॉकर्समध्ये चार नॉमिनी जोडू शकतात, सुरक्षा आणि प्रवेश मजबूत करतात.
आर्थिक तज्ञांनी सावध केले की स्वयंचलित पेमेंट्समध्ये तांत्रिक समस्या किंवा फसवणुकीमुळे डुप्लिकेट किंवा चुकीच्या कपातीचा धोका असतो. त्यांनी ग्राहकांना व्यवहार अलर्ट सक्रिय ठेवण्याचा सल्ला दिला, स्टेटमेंटचे नियमितपणे पुनरावलोकन करा आणि न वापरलेले आदेश रद्द करा. पुढील नुकसान टाळण्यासाठी कोणत्याही अपरिचित कपातीवर त्वरित लक्ष दिले पाहिजे.
सुरळीतपणे अंमलात आणल्यास, सुधारणा ग्राहकांना खाती आणि देयके व्यवस्थापित करण्यासाठी अधिक नियंत्रण आणि लवचिकता देऊ शकतात. या बदलांमुळे बँकांमधील स्पर्धा वाढू शकते, असे विश्लेषकांचे मत आहे. तथापि, त्रुटी आणि अनधिकृत कपाती टाळण्यासाठी मजबूत सुरक्षा उपाय आणि ग्राहक दक्षता आवश्यक राहील.
