अयोध्येच्या पावन भूमीत प्रभू रामचंद्रांचे दर्शन घेण्यापूर्वी हनुमानगढीच्या राजाचे दर्शन घेणे अनिवार्य मानले जाते. अयोध्येचे रक्षणकर्ते म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या या सिद्धपीठाबद्दल महंत राजू दास यांनी काही अशा 'गुप्त' गोष्टी सांगितल्या आहेत, ज्या ऐकून कोणाचाही थक्क होईल.
आज हनुमान जयंतीच्या पार्श्वभूमीवर अयोध्येतील या प्राचीन मंदिराची चर्चा सर्वत्र होत आहे. हनुमानगढीमध्ये हनुमानजी केवळ मूर्ती स्वरूपात नाहीत, तर ते तिथे प्रत्यक्ष वास्तव्यास आहेत, अशी श्रद्धा आहे.
पहाटेची 'ती' गुप्त पूजा आणि साक्षात दर्शनमहंत राजू दास यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, हनुमानगढीमध्ये एक अतिशय गूढ आणि प्राचीन परंपरा पाळली जाते. दररोज पहाटे हनुमानगढीच्या चार पट्टींमधील एक-एक पुजारी हनुमानजींची विशेष 'गुप्त पूजा' करतात.
असे मानले जाते की, या गुप्त पूजेच्या वेळी पवनपुत्र हनुमान पुजाऱ्यांना साक्षात दर्शन देतात. ही पूजा इतकी पवित्र आणि गोपनीय असते की त्याबद्दल बाहेरील जगाला फारशी माहिती नसते.
View this post on Instagram
पौराणिक कथेनुसार, लंकेवर विजय मिळवून प्रभू राम जेव्हा अयोध्येत परतले, तेव्हा त्यांनी आपल्या प्रिय भक्ताला म्हणजेच हनुमानाला राहण्यासाठी ही जागा दिली होती.
हनुमानजींना अयोध्येचे 'कोतवाल' किंवा 'राजा' मानले जाते. त्यामुळेच अयोध्येत येणारा कोणताही भक्त प्रथम हनुमानगढीला जातो आणि मगच रामललाच्या दर्शनासाठी निघतो.
मूर्तीचे अनोखे स्वरूपजगातील बहुतांश मंदिरांमध्ये हनुमानजी प्रभू रामाच्या चरणांशी बसलेले दिसतात, पण हनुमानगढीचे चित्र पूर्णपणे वेगळे आहे. येथे हनुमानजी बाळरूपात आपल्या माता अंजनीच्या कुशीत विराजमान आहेत.सर्वात विशेष म्हणजे, या ठिकाणी प्रभू रामचंद्र हे हनुमानजींच्या मागे उभे असल्याचे दिसते, जे हनुमानाचे अढळ स्थान दर्शवते.
भक्तांच्या मनोकामना पूर्ण होण्याचे स्थानमहंत राजू दास सांगतात की, हनुमानगढीमध्ये केवळ डोके टेकवल्याने माणसाचे सर्व कष्ट दूर होतात. हनुमानजी हे बल, बुद्धी आणि विद्येचे दैवत आहेत. माता सीतेने त्यांना 'अजर-अमर' होण्याचा आशीर्वाद दिला होता, त्यामुळेच ते आजही अयोध्येच्या कणाकणात वास करतात आणि आपल्या भक्तांच्या हाकेला धावून येतात.
अयोध्येच्या कायापालटानंतर आता हनुमानगढीचे रूपही अधिक भव्य झाले असून, दररोज हजारो भाविक या 'जागृत' देवस्थानाचा अनुभव घेण्यासाठी तिथे पोहोचत आहेत.
