सॉसेज आणि स्मोक्ड बेकनपासून सलामीस आणि अगदी विशिष्ट प्रकारच्या मीटबॉल्सपर्यंत, अनेक रोजच्या आवडीचे पदार्थ प्रक्रिया केलेल्या मांसाच्या श्रेणीत येतात – जे पदार्थ क्युरिंग, धूम्रपान किंवा रसायने घालून संरक्षित केले गेले आहेत. हे मांस गट 1 कार्सिनोजेन्स म्हणून वर्गीकृत केले गेले आहे, परंतु या वर्गीकरणाचा अर्थ असा आहे की दररोज प्रक्रिया केलेले मांस खाल्ल्याने अपरिहार्यपणे कोलन कर्करोग होईल? किंवा जोखीम दिसते त्यापेक्षा अधिक सूक्ष्म आहे?
डॉ करण राजन, यूके-आधारित सर्जन आणि लोकप्रिय आरोग्य सामग्री निर्माता, प्रक्रिया केलेले मांस आणि कर्करोगाच्या जोखमीमधील बहुचर्चित दुवा तोडत आहेत. 4 एप्रिल रोजी शेअर केलेल्या इंस्टाग्राम व्हिडिओमध्ये, यूके-आधारित सर्जनने बरे केलेल्या मांसाशी संबंधित जोखीम खरोखर किती गंभीर आहे हे उघड केले आहे, तसेच तुम्हाला ते तुमच्या आहारातून पूर्णपणे काढून टाकण्याची गरज आहे की नाही हे देखील संबोधित केले आहे.
डॉ. राजन ठळकपणे सांगतात की बरे आणि प्रक्रिया केलेले मांस गट 1 कार्सिनोजेन्स म्हणून वर्गीकृत केले जाते – परंतु बरेच लोक ज्या प्रकारे गृहीत धरतात त्याप्रमाणे नाही. ते स्पष्ट करतात की दररोज सुमारे 50 ग्रॅम प्रक्रिया केलेले मांस खाल्ल्याने आतड्यांचा कर्करोग होण्याचा धोका 18 टक्के वाढतो. तथापि, हा आकडा जोखमीतील सापेक्ष वाढ दर्शवतो, पूर्ण नाही.
ते नमूद करतात, “दररोज 50 ग्रॅम प्रक्रिया केलेले मांस खाल्ल्याने, म्हणजे खारवून वाळवलेले डुकराचे तुकडे सुमारे दोन स्लाइस, तुमच्या आतड्याच्या कर्करोगाचा धोका 18 टक्क्यांनी वाढवतात. तुमच्या आयुष्यभरात आतड्याचा कर्करोग होण्याची शक्यता 100 पैकी सहा आहे. आणि जर तुम्ही दररोज प्रक्रिया केलेले मांस खाल्ले तर ते 100 पैकी सात होईल. त्यामुळे 18 टक्क्यांहून अधिक सोल्युट ट्रान्सलेट वाढेल.”
धुम्रपानाच्या तुलनेत, डॉ. राजन सूचित करतात की धोक्याचे प्रमाण खूप वेगळे आहे – धूम्रपान करणाऱ्या व्यक्तीला फुफ्फुसाचा कर्करोग होण्याचा धोका सुमारे 2,000 टक्के जास्त असू शकतो. या दृष्टीकोनातून सांगायचे तर, प्रक्रिया केलेले मांस खाण्यापेक्षा कर्करोगाशी संबंधित मृत्यूचे श्रेय धूम्रपानामुळे जास्त आहे.
सर्जन स्पष्ट करतात, “त्याची तुलना धूम्रपानाशी करा. धूम्रपान करणाऱ्या व्यक्तीच्या फुफ्फुसाच्या कर्करोगाचा धोका सुमारे 2,000 टक्के जास्त असतो. या दृष्टीकोनातून सांगायचे तर, दरवर्षी सुमारे 10 लाख कर्करोग मृत्यू हे धूम्रपानामुळे होते आणि 34,000 कर्करोगाच्या मृत्यूचे श्रेय उच्च प्रक्रिया केलेल्या मांसाच्या सेवनामुळे होते.”
तुलनेने कर्करोगाचा धोका कमी असूनही, यामुळे प्रक्रिया केलेले मांस निरोगी किंवा निरुपद्रवी होत नाही. त्यात सामान्यत: मीठ आणि संतृप्त चरबी जास्त असतात, ज्यामुळे रक्तदाबावर नकारात्मक परिणाम होतो, हृदयविकाराचा धोका वाढतो आणि आतड्याच्या मायक्रोबायोमचे संतुलन बिघडू शकते.
डॉ राजन ठळकपणे सांगतात, “प्रक्रिया केलेले मांस जास्त प्रमाणात मीठ आणि सॅच्युरेटेड फॅट देखील आणते. यामुळे तुमचा रक्तदाब, हृदयविकाराचा धोका, किंवा आतड्याच्या मायक्रोबायोमला काही फायदा होत नाही. आणि आम्हाला माहित आहे की आतड्याचा मायक्रोबायोम अनेक रोगांसाठी जोखीम गुणक आहे.”
सर्जनच्या मते, प्रक्रिया केलेल्या मांसाचे सेवन कमी करणे किंवा कमीत कमी करणे हा सर्वात योग्य दृष्टीकोन आहे – कारण त्यामुळे तंबाखूशी तुलना करता येण्याजोगे जोखीम निर्माण होत नाही, तर त्यामुळे अनेक संभाव्य हानी होत असताना ते आरोग्यासाठी कमी किंवा कोणतेही फायदे देत नाही.
डॉ राजन स्पष्ट करतात, “प्रक्रिया केलेले मांस अल्कोहोल, तंबाखू, एस्बेस्टोस सारख्या कर्करोगाच्या इतर कारणांप्रमाणेच वर्गीकृत केले गेले आहे. परंतु याचा अर्थ असा नाही की ते तितकेच धोकादायक आहेत. IARC वर्गीकरण एजंट कर्करोगाचे किंवा धोक्याचे कारण असल्याबद्दलच्या वैज्ञानिक पुराव्याच्या ताकदीचे वर्णन करतात. ते धोक्याच्या पातळीचे मूल्यांकन करत नाही.”
वाचकांसाठी टीप: हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे आणि व्यावसायिक वैद्यकीय सल्ल्याचा पर्याय नाही. हे सोशल मीडियावरून वापरकर्त्याने व्युत्पन्न केलेल्या सामग्रीवर आधारित आहे. ..com ने दाव्यांची स्वतंत्रपणे पडताळणी केलेली नाही आणि त्यांना दुजोरा देत नाही.
