इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अरघची यांनी शुक्रवारी एक महत्त्वाची घोषणा केली, की युद्धबंदीच्या उर्वरित कालावधीत होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या सर्व व्यावसायिक जहाजांसाठी हा मार्ग पूर्णपणे खुला राहील. या भागातील तणाव कमी व्हावा आणि जागतिक व्यापार सुरळीत चालावा या उद्देशाने हा निर्णय घेण्यात आला आहे.
ते म्हणाले की जहाजांची हालचाल पूर्व-निर्धारित आणि समन्वित सागरी मार्गांनुसार असेल, जे इराणच्या बंदरे आणि सागरी संघटनेने निश्चित केले आहे. अरघची यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म 'X' वर प्रसिद्ध केलेल्या आपल्या निवेदनात म्हटले आहे की, लेबनॉनमध्ये लागू असलेल्या युद्धविराम करारानुसार हे पाऊल उचलण्यात आले आहे. त्यांनी भर दिला की सर्व व्यापारी जहाजांना सुरक्षित आणि सुव्यवस्थितपणे जाऊ दिले जाईल. याशिवाय सागरी वाहतुकीत कोणताही अडथळा किंवा धोका होणार नाही याचीही काळजी घेतली जाईल.
इराणचे हे पाऊल अशा वेळी आले आहे जेव्हा अलीकडच्या काही महिन्यांपासून या भागात तणाव शिगेला पोहोचला आहे. यापूर्वी अमेरिकेने जाहीर केले होते की ते होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये नौदल नाकेबंदी लादण्याची तयारी करत आहे. फेब्रुवारीमध्ये अमेरिकन-इस्त्रायली हल्ल्यांना प्रत्युत्तर म्हणून इराणने हा महत्त्वाचा सागरी मार्ग अनेक आठवडे रोखून धरल्याचा आरोप अमेरिकेने केला होता.
जागतिक तेल पुरवठ्याच्या दृष्टीने होर्मुझची सामुद्रधुनी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते, कारण जगातील कच्च्या तेलाचा मोठा भाग याच मार्गावरून जातो. अशा स्थितीत येथे कोणत्याही प्रकारचा व्यत्यय आल्यास त्याचा थेट परिणाम आंतरराष्ट्रीय बाजार आणि तेलाच्या किमतीवर होतो.
इराणने आंतरराष्ट्रीय दबाव आणि आर्थिक हित लक्षात घेऊन ही सामुद्रधुनी उघडण्याचा निर्णय घेतल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. यामुळे केवळ प्रादेशिक स्थिरतेला चालना मिळणार नाही, तर जागतिक व्यापार आणि ऊर्जा पुरवठा सामान्य करण्याच्या दिशेनेही वाटचाल होईल. तथापि, परिस्थिती अजूनही संवेदनशील आहे आणि भविष्यात कोणत्याही नवीन घडामोडीमुळे परिस्थिती पुन्हा बदलू शकते.
