नवी दिल्ली: भारताच्या ध्वजांकित क्रूड टँकरने सुरक्षितपणे होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून प्रवास केला तरीही दोन अन्य जहाजांवर गोळीबार झाल्यानंतर त्यांना माघारी फिरावे लागले, ज्यामुळे नवी दिल्लीने व्यापारी शिपिंगच्या सुरक्षिततेबद्दल इराणशी चिंता व्यक्त करण्यास प्रवृत्त केले.
कच्च्या तेलाचा टँकर देश गरिमा, 31 भारतीय खलाशांसह जहाजाने, 18 एप्रिल रोजी मोक्याचा जलमार्ग ओलांडला आणि 22 एप्रिल रोजी मुंबईला पोहोचण्याची अपेक्षा आहे, असे सरकारने पश्चिम आशियातील घडामोडींवर प्रसिद्ध केलेल्या अद्यतनानुसार.
शिपिंग कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (SCI) टँकर मार्चच्या सुरुवातीपासून सामुद्रधुनी ओलांडलेले 10 वे भारत-ध्वज असलेले जहाज आहे.
याउलट, खूप मोठे क्रूड वाहक समनार हेरड आणि बल्क वाहक जग अर्णव यांनी गेल्या 24 तासांत सामुद्रधुनीतून प्रवास करताना गोळीबाराची घटना नोंदवली आणि ते पर्शियन गल्फमध्ये परतले.
क्रूमध्ये कोणतीही दुखापत झाली नाही.
सागरी वाहतूक डेटावरून असे दिसून आले आहे की देश वैभव आणि देश विभोर हे तेल टँकर देखील चोकपॉईंटजवळ उलटत आहेत आणि पर्शियन गल्फमध्ये भारताचा ध्वज असलेल्या जहाजांची संख्या 14 वर नेली आहे.
भारताच्या परराष्ट्र सचिवांनी इराणच्या नवी दिल्लीतील राजदूताला बोलावून या घटनेबद्दल “खोल चिंता” व्यक्त केली आणि व्यापारी जहाज आणि नौकानयनांची सुरक्षा सुनिश्चित करण्याचे महत्त्व अधोरेखित केले.
त्यांनी तेहरानला भारताची स्थिती त्यांच्या अधिकाऱ्यांना सांगावी आणि भारताकडे जाणाऱ्या जहाजांची सुविधा लवकरात लवकर सुरू करावी असे आवाहन केले.
“परराष्ट्र मंत्रालयाने नवी दिल्लीतील इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराणच्या राजदूताला काल परराष्ट्र सचिवांशी भेटीसाठी बोलावले होते. बैठकीदरम्यान, परराष्ट्र सचिवांनी काल आधी होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये भारताचा ध्वज असलेल्या दोन जहाजांवर झालेल्या गोळीबाराच्या घटनेबद्दल भारताची तीव्र चिंता व्यक्त केली. त्यांनी मार्चन आणि अद्ययावत जहाजांच्या सुरक्षेला भारत जोडलेले महत्त्व लक्षात घेतले.”
व्यापारी जहाजांवर गोळीबार करण्याच्या या गंभीर घटनेबद्दल आपल्या चिंतेचा पुनरुच्चार करताना, “परराष्ट्र सचिवांनी राजदूतांना भारताचे मत इराणमधील अधिकाऱ्यांपर्यंत पोहोचवण्याची आणि सामुद्रधुनी ओलांडून भारताकडे जाणारी जहाजे सुलभ करण्याची प्रक्रिया लवकरात लवकर सुरू करण्याची विनंती केली,” असे त्यात म्हटले आहे.
त्यात म्हटले आहे की, “परराष्ट्र मंत्रालय आणि संबंधित भागधारकांच्या समन्वयाने परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवले जात आहे. सर्व भारतीय खलाश सुरक्षित आहेत.”
राज्य-संचालित SCI कडे देश वैभव आणि देश विभोर, तर Sanmar Herald चे संचालन Sanmar Shipping आणि Jag Arnav द्वारे ग्रेट इस्टर्न शिपिंग कंपनी करते.
युनायटेड किंगडम मेरीटाईम ट्रेड ऑपरेशन्सनुसार, दोन इराणी रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्स गनबोट्सने एक टँकर गाठला आणि ओमानच्या ईशान्येस सुमारे 20 नॉटिकल मैलांवर गोळीबार केला.
यामुळे भारतीय जहाजांनी माघार घेण्यास प्रवृत्त केले असावे.
शिपिंग मॉनिटर TankerTrackers.com च्या मते, इराकी क्रूड वाहून नेणाऱ्या एका सुपरटँकरसह दोन भारत-ध्वजांकित जहाजांना आग लागल्यानंतर माघारी फिरावे लागले.
28 फेब्रुवारी रोजी पश्चिम आशिया युद्ध सुरू झाल्यापासून अनेक व्यावसायिक जहाजे आणि हजारो खलाश पर्शियन खाडीत अडकून पडल्यामुळे हे व्यत्यय आले, ज्यामुळे होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होणारी हालचाल झपाट्याने कमी झाली.
होर्मुझची सामुद्रधुनी जगभरातील तेल आणि द्रवीभूत नैसर्गिक वायूचा एक पंचमांश भाग हाताळते, ज्यामुळे ती जगातील सर्वात गंभीर ऊर्जा धमन्यांपैकी एक बनते. अरुंद पॅसेजमधून वाहतूक विस्कळीत करण्याची इराणची क्षमता संघर्षात एक प्रमुख लीव्हर म्हणून उदयास आली आहे.
वाहतूक थांबल्यामुळे ऊर्जेच्या किमती वाढल्या आहेत, जगाच्या काही भागांमध्ये पुरवठा टंचाई निर्माण झाली आहे आणि काही देशांना रेशन इंधनासाठी भाग पाडले आहे, ज्यामुळे स्टँडऑफचा जागतिक परिणाम अधोरेखित झाला आहे.
