आरोग्य टिप्स: भारतात हृदयविकाराच्या रुग्णांची संख्या दिवसेंदिवस वाढत आहे. हृदयविकारांबाबत गैरसमजांमुळे अनेक लोक वेळेवर उपचार घेत नाहीत. काही रुग्ण डॉक्टरांच्या सल्ल्यानंतरही बायपास शस्त्रक्रिया टाळतात. खरे तर ही शस्त्रक्रिया अत्यंत महत्त्वाची असून गरज भासल्यास ती तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनाखाली करावी. यासंदर्भात विशेष मार्गदर्शन मुंबई येथील एच. एन. रिलायन्स फाऊंडेशन हॉस्पिटल अँड रिसर्च सेंटरचे कार्डियाक सर्जन डॉ. बिपिनचंद्र भामरे यांनी केले आहे.
हृदयविकार हे भारतातील मृत्यूच्या प्रमुख कारणांपैकी एक आहे. याचा परिणाम केवळ वृद्धांवरच नाही तर तरुणांवरही होतो. बैठी जीवनशैली, चुकीच्या आहाराच्या सवयी, तणाव, लठ्ठपणा, मधुमेह, उच्च रक्तदाब आणि आनुवंशिकता यामुळे हृदयविकाराचा धोका वाढतो. कोरोनरी धमनी रोग (धमन्यांचा अडथळा), हृदयविकाराचा झटका, हृदय अपयश आणि अतालता (हृदयाची अनियमित लय) हे सामान्य आजार आहेत. लक्षणांमध्ये छातीत दुखणे किंवा अस्वस्थता, श्वास लागणे, थकवा, हात, मान, जबडा किंवा पाठदुखी, घाम येणे, मळमळ आणि चक्कर येणे यांचा समावेश असू शकतो.
छातीत दुखणे किंवा धाप लागणे आणि उपचारात उशीर होणे यासारख्या सुरुवातीच्या लक्षणांकडे बरेच लोक दुर्लक्ष करतात. यामुळे हृदयविकाराचा झटका किंवा हृदय अपयशासारख्या गंभीर गुंतागुंत होतात. अनेकांना बायपास सर्जरीची भीती वाटते. तथापि, या प्रगत उपचारांबद्दल जागरुकता वाढवण्याची गरज आहे, कारण ते रुग्णांचे परिणाम सुधारतात आणि मृत्युदर कमी करतात.
बायपास सर्जरी, ज्याला कोरोनरी आर्टरी बायपास ग्राफ्टिंग (CABG) असेही म्हणतात, ही एक जीवन वाचवणारी प्रक्रिया आहे. यामध्ये, ब्लॉक केलेल्या धमन्या बायपास केल्या जातात आणि हृदयाला रक्तपुरवठा पूर्ववत केला जातो. कार्डियाक सर्जन गंभीर अडथळे असल्यास या शस्त्रक्रियेची शिफारस करतात आणि यामुळे वारंवार येणारे हृदयविकार टाळण्यास मदत होते.
आधुनिक वैद्यकीय तंत्रज्ञानामुळे ही शस्त्रक्रिया अधिक सुरक्षित आणि परिणामकारक होत आहे. यामुळे हृदयाचे आरोग्य सुधारते आणि रुग्ण पुन्हा सहज दैनंदिन जीवन जगू शकतो. योग्य काळजी, नियमित तपासणी आणि सक्रिय जीवनशैली राखल्यास रुग्ण १५ ते २० वर्षे निरोगी आयुष्य जगू शकतो.
कोरोनरी धमनी रोग असलेल्या रुग्णांसाठी बायपास शस्त्रक्रियेची शिफारस केली जाते जे औषधोपचार किंवा स्टेंटिंगला प्रतिसाद देत नाहीत. मधुमेह आणि वारंवार हृदयाशी संबंधित समस्या असलेल्या रुग्णांसाठीही ही शस्त्रक्रिया उपयुक्त आहे.
प्रत्येकाने आपल्या हृदयाच्या आरोग्याला प्राधान्य दिले पाहिजे. डॉक्टरांनी सल्ला दिल्यास बायपास सर्जरी टाळू नका. तज्ञांशी चर्चा करून तुमच्या शंका दूर करा. रुग्ण आणि त्यांच्या कुटुंबीयांनी माहितीपूर्ण आणि निरोगी निर्णय घेतल्यास हृदयाचे नक्कीच संरक्षण होऊ शकते.
