पश्चिम बंगालमधील विधानसभा निवडणुकीच्या दुसऱ्या टप्प्याच्या प्रचाराला वेग आला आहे. आज उत्तर कोलकाता येथे भव्य रोड शो सुरू करण्यापूर्वी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शहराच्या मध्यवर्ती भागातील अतिप्राचीन थंथनिया कालीबारी मंदिराला भेट दिली. काली मातेसमोर दर्शन घेऊन आशीर्वाद घेत मोदींनी बंगालच्या संस्कृतीशी असलेले आपले नाते पुन्हा अधोरेखित केले. या मंदिराचे महत्त्व काय आहे आणि रामकृष्ण परमहंस यांचा या मंदिराशी काय संबंध आहे, हे सविस्तर जाणून घेऊयात.

कोलकाता शहर अधिकृतपणे विकसित होण्यापूर्वीच हे मंदिर अस्तित्वात आले होते. 1703 मध्ये स्थापन झालेल्या या मंदिराला 300 वर्षांहून अधिक इतिहास आहे. येथे देवीला मा सिद्धेश्वरी म्हणून भक्त अत्यंत श्रद्धेने पूजतात. भक्तांच्या मते ही देवी जागृत आहे.

आध्यात्मिक गुरु रामकृष्ण परमहंस यांचा या मंदिराशी अतूट संबंध होता. इतिहासानुसार ते वारंवार या मंदिरात येत असत आणि मा सिद्धेश्वरीच्या भक्तीत तल्लीन होत असत. त्यांनी येथे उच्चारलेले अमृतवचन आजही मंदिराच्या भिंतींवर पाहायला मिळतात. शंकरेर हृदय माझे, काली बिराजे याचा अर्थ, भगवान शंकरांच्या हृदयात काली माता विराजमान आहेत.

देशातील अत्यंत कमी काली मंदिरांमध्ये मांसाहारी प्रसाद अर्पण करण्याची परंपरा आहे आणि थंथनिया कालीबारी त्यापैकी एक आहे. या परंपरेमागे एक रंजक कथा आहे. केशबचंद्र सेन यांच्या आरोग्यलाभासाठी रामकृष्ण परमहंस यांनी स्वतः देवीसमोर ‘दाब-चिंग्री’ (नारळात शिजवलेला कोळंबी पदार्थ) अर्पण केला होता. तेव्हापासून आजपर्यंत आरोग्य समस्यांपासून मुक्तीसाठी भक्त येथे मांसाहारी प्रसाद अर्पण करतात. मंदिरातील पुजाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, रामकृष्ण परमहंस आजारी पडल्यावर त्यांच्या अनुयायांनीही अशीच मनोकामना पूर्ण केली होती.

रोड शोपूर्वी नरेंद्र मोदी यांनी येथे पूजा केल्याने राजकीय वर्तुळात चर्चा रंगली आहे. बंगाली जनतेच्या श्रद्धास्थान असलेल्या काली मातेचे आशीर्वाद घेऊन त्यांनी स्थानिक जनतेशी भावनिक नातं मजबूत करण्याचा प्रयत्न केल्याचे विश्लेषकांचे मत आहे. याशिवाय पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मातुआ मंदिरालाही भेट दिली.

बोरो मा बिनापाणी ठाकूर यांच्याशी त्यांचे विशेष सन्मानाचे संबंध असल्याचे म्हटले जाते. 2019 मध्ये त्यांच्या आजारपणात मोदींनी त्यांची भेट घेतली होती. त्यांच्या निधनानंतर सरकारी सन्मानाने अंत्यसंस्कार करण्यात आले होते. हरिचंद ठाकूर आणि गुरूचंद ठाकूर यांनी दिलेल्या मानवता आणि समानतेच्या संदेशाचा उल्लेखही पंतप्रधान आपल्या भाषणांमध्ये वारंवार करत असतात.