नवी दिल्ली. केंद्र सरकारने ज्येष्ठ नागरिकांसाठी, विशेषत: पेन्शनधारकांसाठी एक महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे, ज्यामुळे त्यांच्या करविषयक समस्या बऱ्याच अंशी कमी होऊ शकतात. नवीन तरतुदींनुसार, 75 वर्षे आणि त्याहून अधिक वयाच्या काही वृद्धांना आता दरवर्षी आयकर रिटर्न (ITR) भरण्याच्या आवश्यकतेपासून मुक्त केले जात आहे. हा बदल एप्रिल 2026 पासून लागू केला जाईल असे मानले जात आहे आणि वृद्धांना एक सोपी आणि सन्माननीय कर प्रणाली प्रदान करणे हा त्याचा उद्देश आहे.

लाभ कोणाला मिळणार?

ही सुविधा सर्व ज्येष्ठ नागरिकांसाठी नाही, तर काही अटी पूर्ण करणाऱ्यांसाठीच आहे. लाभ घेण्यासाठी, व्यक्तीचे वय 75 वर्षे किंवा त्याहून अधिक असणे आवश्यक आहे आणि ती भारताची रहिवासी असणे आवश्यक आहे. याशिवाय त्याचे उत्पन्न निवृत्तीवेतन आणि बँकेचे व्याज या दोनच स्त्रोतांमधून आले पाहिजे.

दुसरी महत्त्वाची अट म्हणजे पेन्शन आणि व्याज दोन्ही एकाच बँक खात्यात जमा केले जावे ज्याला सरकारने 'स्पेसिफाइड बँक' म्हणून मान्यता दिली आहे. जर एखाद्या व्यक्तीचे उत्पन्न भाडे, शेअर बाजार, व्यवसाय किंवा अन्य मार्गाने येत असेल तर त्याला या सवलतीचा लाभ मिळणार नाही.

फॉर्म 125 म्हणजे काय आणि ते कसे मदत करेल?

ही प्रक्रिया सुलभ करण्यासाठी सरकारने फॉर्म क्रमांक 125 सादर केला आहे. हा फॉर्म भरून बँकेत जमा केल्यानंतर बँक स्वतःच करसंबंधित बहुतांश कामे हाताळते. बँक तुमच्या एकूण उत्पन्नाची गणना करते, लागू सूट आणि सूट वजा करते आणि उर्वरित रकमेवर कर वजा करते आणि सरकारकडे जमा करते. अशा प्रकारे, पेन्शनधारकांना स्वतंत्रपणे आयटीआर फाइल करण्याची किंवा कर तज्ञाची मदत घेण्याची गरज नाही.

फॉर्म सबमिशन प्रक्रिया

ज्या बँकेत पेन्शन येते त्याच बँकेत हा फॉर्म जमा करावा लागतो. प्रक्रिया सुलभ ठेवण्यासाठी, ती ऑफलाइन आणि ऑनलाइन दोन्ही मोडमध्ये उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.

बँकेच्या शाखेत जाऊन फॉर्म जमा करता येईल.

किंवा नेट बँकिंगद्वारे ऑनलाइन सबमिट केले जाऊ शकते.

लक्षात घेण्यासारखी गोष्ट म्हणजे हा फॉर्म वर्षातून एकदा सबमिट करणे आवश्यक आहे.

उत्पन्नात बदल झाल्यास काय करावे?

वर्षभरात तुमच्या उत्पन्नात कोणताही नवीन स्रोत जोडला गेला असेल, जसे की मालमत्ता विक्रीतून मिळणारे उत्पन्न, भाडे किंवा गुंतवणुकीतून, तर तुम्हाला त्याबद्दल बँकेला ताबडतोब कळवावे लागेल. अशा परिस्थितीत, तुम्हाला तुमची घोषणा अपडेट करावी लागेल किंवा मागे घ्यावी लागेल. यानंतर तुम्हाला सामान्य प्रक्रियेनुसार स्वतः ITR भरावा लागेल.