Vande Mataram: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या मंत्रिमंडळ बैठकीत, राष्ट्रगीत 'जन गण मन' याच्या बरोबरीचा दर्जा राष्ट्रीय गीत 'वंदे मातरम'ला देण्याचा निर्णय घेण्यात आला. या उद्देशाने, 'राष्ट्रीय सन्मानाचा अपमान प्रतिबंधक कायद्या'त सुधारणा करण्याच्या प्रस्तावाला सरकारने मंजुरी दिली आहे. परिणामी, 'वंदे मातरम'चा कोणत्याही प्रकारे अवमान केल्यास आता कारावासाची शिक्षा होऊ शकते.

पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणुकीत भाजपला मिळालेल्या विजयानंतर, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली पार पडलेल्या पहिल्याच मंत्रिमंडळ बैठकीत हा निर्णय घेण्यात आला. ही सुधारणा अंमलात आल्यानंतर, सध्या राष्ट्रगीताला लागू असलेले नियम आणि निर्बंध, बंकिमचंद्र चटर्जी यांनी रचलेल्या 'वंदे मातरम'लाही लागू होतील.

मंत्रिमंडळाच्या निर्णयानुसार, कायद्याच्या कलम ३ मध्ये आता सुधारणा केली जाईल. या सुधारणेनंतर, जर कोणत्याही व्यक्तीने जाणीवपूर्वक 'वंदे मातरम'च्या गायनात अडथळा निर्माण केला, तर ती व्यक्ती तीन वर्षांपर्यंतचा कारावास, मोठा दंड किंवा दोन्ही शिक्षांना पात्र ठरेल.

सध्या हा कायदा राष्ट्रध्वज, संविधान आणि राष्ट्रगीत यांचा अवमान केल्यास कारावास, दंड किंवा दोन्ही शिक्षांची तरतूद करतो. मोदी सरकारने आता 'वंदे मातरम'चाही या तरतुदींच्या कक्षेत समावेश करण्याचा निर्णय घेतला आहे. जर एखाद्या कार्यक्रमात 'वंदे मातरम' आणि 'राष्ट्रगीत' या दोन्हीचे सादरीकरण करायचे असेल, तर प्रथम 'वंदे मातरम' गायले जाईल आणि त्यानंतर राष्ट्रगीत गायले जाईल.

'वंदे मातरम'ला १५० वर्षे पूर्ण झाल्याच्या निमित्ताने सरकार हा बदल अंमलात आणत आहे. याची रचना बंकिमचंद्र चट्टोपाध्याय यांनी केली होती आणि १९५० मध्ये याला राष्ट्रीय गीत म्हणून स्वीकारण्यात आले होते.