भारतीय परकीय चलन साठा: 15 मे रोजी संपलेल्या आठवड्यात देशाचा परकीय चलन साठा $8.09 अब्ज डॉलरने घसरून $688.89 अब्ज झाला आहे. भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) शुक्रवारी ही माहिती दिली. गेल्या आठवड्यात परकीय चलनाचा साठा $6.29 अब्जांनी वाढून $696.99 बिलियनवर पोहोचला होता. पश्चिम आशियामध्ये संघर्ष सुरू होण्यापूर्वी 27 फेब्रुवारी रोजी संपलेल्या आठवड्यात परकीय चलनाचा साठा $728.49 अब्ज डॉलरच्या सर्वकालीन उच्चांकावर पोहोचला होता.
यानंतर, रुपयावरील वाढता दबाव आणि डॉलरच्या विक्रीद्वारे परकीय चलन बाजारात आरबीआयचा हस्तक्षेप यामुळे अनेक आठवडे चलन साठा घसरला. 11 मे रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनीही देशवासियांना परदेश दौरे कमी करा, इंधनाचा वापर कमी करा आणि वर्षभर सोने खरेदी टाळा, जेणेकरून परकीय चलन वाचवता येईल, असे आवाहन केले आहे.
RBI च्या आकडेवारीनुसार, 15 मे रोजी संपलेल्या आठवड्यात परकीय चलन साठा परकीय चलन मालमत्ता, परकीय चलन मालमत्तेचा एक प्रमुख घटक, $6.48 अब्ज डॉलरने घसरून $545.90 अब्ज झाला. डॉलरच्या रूपात व्यक्त केलेल्या परकीय चलन मालमत्तेमध्ये यूरो, पौंड आणि येन यांसारख्या गैर-अमेरिकन चलनांच्या मूल्यातील चढउतारांचा परिणाम देखील परकीय चलनाच्या साठ्यामध्ये समाविष्ट असतो.
सोन्याच्या साठ्याचे मूल्यही या आठवड्यात $1.54 अब्जने घसरून $119.32 अब्ज झाले. आरबीआयने सांगितले की स्पेशल ड्रॉइंग राइट्स (एसडीआर) $ 49 दशलक्षने घसरून $ 18.82 अब्ज झाले. आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF) मध्ये भारताची राखीव स्थिती देखील $25 दशलक्षने घसरून $4.85 अब्ज झाली आहे.
परकीय चलन साठा हा कोणत्याही देशाच्या आर्थिक स्थितीचा एक महत्त्वाचा सूचक असतो. यामुळे मध्यवर्ती बँकेला बाजारात आवश्यकतेनुसार हस्तक्षेप करण्याची आणि रुपया स्थिर ठेवण्याची क्षमता मिळते आणि त्यातून परकीय गुंतवणुकीचा ओघही दिसून येतो.
निर्यात, थेट विदेशी गुंतवणूक (FDI), विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूक (FPI) आणि परदेशात राहणाऱ्या भारतीयांकडून पाठवलेले पैसे यासह अनेक प्रमुख स्त्रोतांकडून भारताला परकीय चलन मिळते. भारत जेव्हा इतर देशांना वस्तू आणि सेवा निर्यात करतो तेव्हा त्या बदल्यात त्याला परकीय चलन मिळते.
हे देखील वाचा: डॉलर विरुद्ध रुपया: अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत रुपया मजबूत, 63 पैशांनी वाढून 95.73 वर पोहोचला; सलग दुसऱ्या दिवशी वाढ
त्याचबरोबर परदेशात काम करणारे भारतीय त्यांच्या कुटुंबियांना जे पैसे पाठवतात ते देशाच्या परकीय चलनाच्या साठ्याला बळकट करण्यातही महत्त्वाची भूमिका बजावतात. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) या सर्व माध्यमांद्वारे येणारे परकीय चलन व्यवस्थापित करते आणि ते देशाच्या परकीय चलनाचा साठा म्हणून सुरक्षित ठेवते.
