आजच्या काळात आपल्या खाण्याच्या सवयी आणि जीवनशैली इतक्या वेगाने बदलत आहेत की त्याचा थेट परिणाम आपल्या आरोग्यावर होत आहे. चवीसाठी, लोक सहसा बाहेरून अस्वास्थ्यकर, तेलकट, मसालेदार आणि संरक्षक-समृद्ध अन्न पसंत करतात. सुरुवातीला हे सर्व खूप चांगले वाटते, परंतु हळूहळू या वाईट जीवनशैलीचा आपल्या शरीरातील सर्वात महत्वाच्या अवयवांपैकी एकावर – आपल्या मूत्रपिंडावर खूप वाईट परिणाम होतो.
किडनी खराब होण्याची समस्या अचानक उद्भवत नाही, तर आपले शरीर त्याच्या खराब होण्याची चिन्हे खूप आधी द्यायला लागते. सर्वात आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे किडनीच्या नुकसानीशी संबंधित अनेक मुख्य लक्षणे केवळ रात्री किंवा झोपताना दिसून येतात. दिवसभराचा थकवा मानून लोक अनेकदा त्यांच्याकडे दुर्लक्ष करतात, ज्याचे रुपांतर नंतर किडनी निकामी सारख्या गंभीर आजारात होते. ही लक्षणे वेळीच ओळखली तर किडनी पुन्हा पूर्णपणे निरोगी बनवता येते. रात्रीच्या वेळी दिसणाऱ्या त्या 5 प्रमुख लक्षणांबद्दल जाणून घेऊया ज्यांना तुम्ही कधीही गृहीत धरू नये.
जेव्हा मूत्रपिंड योग्यरित्या कार्य करत नाहीत, तेव्हा ते शरीरातील अतिरिक्त पाणी आणि सोडियम (मीठ) काढून टाकण्यास असमर्थ असतात. जेव्हा तुम्ही दिवसभर काम केल्यानंतर रात्री झोपायला जाता, तेव्हा तुमच्या पायात, घोट्यात आणि तळव्यामध्ये हा साचलेला द्रव साचू लागतो, त्यामुळे तिथे सूज स्पष्टपणे दिसते. सकाळी उठल्यानंतरही ही सूज कायम राहिल्यास त्वरित डॉक्टरांशी संपर्क साधावा.
जर तुम्हाला रात्री वारंवार उठून पाणी पिण्याची सवय नसेल, परंतु गेल्या काही दिवसांपासून अचानक रात्रीच्या वेळी तुमचा घसा कोरडा होऊ लागला आहे आणि तुम्हाला खूप तहान लागली आहे, तर ही धोक्याची घंटा असू शकते. शरीरातील विषारी घटक (विषारी घटक) चे प्रमाण वाढल्यामुळे शरीराला स्वतःला स्वच्छ करण्यासाठी अधिक पाण्याची गरज भासते.
मूत्रपिंडाचे मुख्य कार्य म्हणजे रक्त फिल्टर करणे आणि मूत्र तयार करणे. जेव्हा किडनीचे फिल्टर खराब होऊ लागतात तेव्हा लघवी नियंत्रित करण्याची क्षमता कमी होते. यामुळे, दिवसा पेक्षा रात्री झोपताना जास्त वेळा लघवी करण्याची इच्छा होते आणि व्यक्तीची झोप अधिक वेळा खंडित होते.
निरोगी मूत्रपिंड रक्तातील टाकाऊ पदार्थ काढून टाकतात आणि शरीरातील खनिजांचे संतुलन राखतात. पण जेव्हा किडनी व्यवस्थित काम करत नाही तेव्हा युरिया आणि इतर घाणेरडे घटक रक्तात जमा होऊ लागतात. रात्रीच्या वेळी शरीराचे तापमान बदलते तेव्हा या विषांमुळे त्वचेत तीव्र खाज, कोरडेपणा आणि जळजळ होते.
जर तुम्ही दिवसभर कोणतेही जड शारीरिक श्रम किंवा थकवा आणणारे काम करत नसले तरी रात्री झोपल्यावर तुम्हाला खूप थकवा जाणवतो किंवा संपूर्ण रात्र फेऱ्या मारत घालवत असाल तर हे मूत्रपिंडाच्या कमकुवतपणाचे लक्षण आहे. जेव्हा मूत्रपिंड योग्यरित्या फिल्टर करत नाहीत, तेव्हा रक्तामध्ये अशुद्धता वाढू लागते, ज्यामुळे झोपेची तीव्र अडचण होते (निद्रानाश).
खालील तक्त्यावरून, ही लक्षणे रात्रीच्या वेळी अधिक का दिसतात हे तुम्ही सहज समजू शकता.
| लक्षणांचे प्रकार | रात्री दिसण्याचे मुख्य कारण | कोणती पावले उचलली पाहिजेत? |
| पायांना सूज येणे | शरीरात अतिरिक्त द्रव आणि मीठ जमा करणे. | मीठाचे सेवन कमी करा आणि ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. |
| अत्यंत तहान | रक्तातील अशुद्धता आणि विषारी घटकांचा आलेख वाढतो. | जड जेवण टाळा, झोपण्यापूर्वी रक्तातील साखर तपासा. |
| वारंवार लघवी होणे | मूत्रपिंड फिल्टर कमकुवत होणे. | डॉक्टरांच्या सल्ल्याने लघवी आणि केएफटी चाचणी करून घ्या. |
| त्वचा खाज सुटणे | शरीरातील खनिजे विस्कळीत होणे आणि युरियाचे प्रमाण वाढणे. | त्वचा मॉइश्चराइज ठेवा आणि वैद्यकीय तपासणी करा. |
| निद्रानाश / थकवा | रक्तात टाकाऊ पदार्थ साचल्यामुळे मानसिक अस्वस्थता. | कॅफिनपासून दूर राहा आणि तुमच्या किडनीच्या कार्याची तपासणी करा. |
तज्ञांकडून महत्त्वपूर्ण सल्लाः
आमची किडनी एका मूक योद्ध्याप्रमाणे काम करते, जी 80% पर्यंत खराब झाल्यानंतरही सामान्यपणे कार्य करण्याचा प्रयत्न करते. म्हणूनच, जर तुम्हाला तुमच्या दैनंदिन दिनचर्यामध्ये वरीलपैकी दोन किंवा तीन लक्षणे सतत दिसत असतील तर एक दिवसाचाही विलंब न करता एखाद्या चांगल्या नेफ्रोलॉजिस्टला (किडनी विशेषज्ञ) भेट द्या आणि किडनी फंक्शन टेस्ट (KFT) करून घ्या. योग्य वेळी घेतलेला निर्णय तुम्हाला मोठ्या धोक्यापासून वाचवू शकतो.
