अमेरिका रशियन तेल खरेदीची सवलत संपवणार आहे. अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबिओ यांनी काँग्रेसच्या सुनावणीत सांगितले की, ही सूट वेळेसाठी देण्यात आली आहे. ही सूट देण्यात आली कारण अमेरिका, इस्रायल आणि इराणमधील युद्धादरम्यान इराणने होर्मुझ सामुद्रधुनी बंद केली होती, ज्यामुळे जगातील तेल आणि वायू पुरवठ्यावर परिणाम झाला होता.
भारतासह अनेक देशांना या सूटचा लाभ मिळाला आणि ते रशियन तेल खरेदी करू शकले. रुबिओ म्हणाले की, आता ही सूट लवकरात लवकर रद्द केली जाईल कारण अमेरिकेचे धोरण रशियाच्या तेलावर बंदी घालण्याचे आहे. ही शिथिलता मार्चमध्ये सुरू झाली होती आणि ती दोनदा वाढवण्यात आली आहे. 17 जून रोजी संपत आहे.
हेही वाचा: संकटात अमेरिका जवळ, बोलिव्हिया तुटणार? प्रचंड आंदोलने का?
ट्रम्प प्रशासनाने भारताकडून रशियन तेल खरेदी बंद करण्याचे आश्वासन दिले होते. त्या बदल्यात, अमेरिकेने भारतावर लादलेले अतिरिक्त 25% शुल्क हटवले. आता अमेरिका भारताला व्हेनेझुएलाच्या तेलाकडे वळवत आहे. जागतिक तेलपुरवठ्यावर परिणाम होत असल्याने भारताने पुन्हा काही काळासाठी रशियन तेलाची खरेदी केली होती, मात्र अमेरिका आता ही सूट बंद करण्याच्या तयारीत आहे.
फेब्रुवारी 2026 मध्ये अमेरिका, इस्रायल आणि इराणमध्ये युद्ध सुरू झाले. इराणने जगातील सर्वात महत्त्वाची सामुद्रधुनी होर्मुझ बंद केली. जगातील सुमारे 20 टक्के तेल आणि वायू या मार्गावरून जातो. दक्षिण आशियातील ४० टक्के भाग येथून येतो. त्यामुळे तेलाचा पुरवठा बंद होऊन भाव वाढू लागले. समस्या कमी करण्यासाठी, अमेरिकेने मार्च 2026 मध्ये वेळ-मर्यादित सूट दिली, जेणेकरून देश रशियन तेल खरेदी करू शकतील आणि बाजारात तेलाची कमतरता भासू नये. ही सूट दोनदा वाढवण्यात आली असून ती 17 जून रोजी संपत आहे.
हेही वाचा: 'होर्मुझवरून नाकेबंदी हटवली जाईल, अमेरिका पुरलेल्या युरेनियमचा शोध घेणार', ट्रम्प यांची मोठी घोषणा
याआधीही भारत स्वस्त रशियन तेल खरेदी करत असे. युद्धानंतर होर्मुझ बंद झाल्यामुळे भारताला तेल मिळणे कठीण झाले. अमेरिकेच्या सवलतीमुळे भारताने पुन्हा रशियन तेल खरेदी करण्यास सुरुवात केली. ट्रम्प प्रशासनाने भारताला रशियन तेल खरेदी बंद करण्यास सांगितले. त्या बदल्यात अमेरिकेने भारतावर लादलेले अतिरिक्त 25 टक्के शुल्क हटवले. आता व्हेनेझुएलाकडून तेल खरेदी करण्यासाठी अमेरिका भारतावर दबाव आणत आहे.
