रस्ते, विकास, पीडीए यावर बोलत असताना सपा 'हिंदुत्वा'कडे कसे वळले?
Marathi June 06, 2026 07:25 PM

समाजवादी पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष अखिलेश यादव सध्या भारतीय जनता पक्षावर हिंदू आणि ब्राह्मणांचा अपमान करत आहेत. भाजप सरकारमध्ये ब्राह्मणांचा अपमान होत आहे, संतांवर हल्ले होत आहेत, समाजवादी पक्ष त्यांचा आदर करतो, असे ते म्हणतात. अखिलेश यादव यांनी ज्योतिर्मथ अविमुक्तेश्वरानंद सरस्वती यांच्या शंकराचार्यांवर योगी सरकारवर प्रश्न उपस्थित केले आहेत.

अखिलेश यादव यांची ही भूमिका जुन्या समाजवाद्यांसाठी धक्कादायक आहे. मुलायमसिंह यादव यांच्यापासून ते समाजवादी पक्षाचे प्रवक्ते राजकुमार भाटी यांच्यापर्यंत सगळेच उच्चवर्णीयांच्या विरोधात बोलत आहेत. आता अखिलेश यादव परंपरेच्या उलट नवनवे राजकारण आजमावत आहेत. समाजवादी पक्ष आपल्या मूळ विचारसरणीपासून भरकटलेला दिसतो.

हेही वाचा : पीडीए म्हणजे 'अहिरांना मारणार', ओपी राजभर-अखिलेश यादव यांचे शब्दयुद्ध, 'जात'वरून कसे काय आले?

समाजवादी पक्ष मुळापासून दूर गेला आहे का?

समाजवादी पक्षावर डॉ.राम मनोहर लोहिया यांच्या विचारांचा प्रभाव आहे. त्यांनी सप्त क्रांतीचा सिद्धांत मांडला, ज्याचा पक्ष दीर्घकाळापासून पालन करत आहे. स्त्री-पुरुष भेदभाव नसावा, जातीय भेदभाव संपला पाहिजे, जातिव्यवस्था संपली पाहिजे, साम्राज्य व गुलामगिरीतून जनता मुक्त झाली पाहिजे, आर्थिक समता असावी, वैयक्तिक जीवनात सरकारी हस्तक्षेप नसावा, लोकांनी अहिंसा व सत्याग्रहाच्या मार्गाने वाटचाल करावी, असे लोहिया यांचे मत होते.

 

लोहिया यांच्या तत्त्वांमध्ये जातिव्यवस्था आणि धार्मिकतेला स्थान नव्हते. अखिलेश यादव यांच्या राजकारणात सॉफ्ट हिंदुत्वाचा शिरकाव झाला आहे, ते ब्राह्मणांच्या हितासाठी बोलत आहेत, त्यांना सरकारने परशुराम जयंतीला राज्यात सुट्टी जाहीर करावी असे वाटते. ते भाजपवर संत-मुनींचा अपमान करत असल्याचा आरोप करत आहेत. ज्या मुद्द्यांवर ते योगी सरकारला कोंडीत पकडत आहेत, त्या मुद्द्यांवर ते स्वतः राजकारण करत आहेत.

 

हेही वाचा : जयंत चौधरी गेले, आता अखिलेश यादव यांनी जाटांना आकर्षित करण्यासाठी खेळला मोठा डाव

अखिलेश यादव हिंदुत्वाकडे कसे वळले?

अखिलेश यादव यांनी इटावामध्ये 'केदारेश्वर महादेव मंदिर' बांधले आहे. हे मंदिर इटावा सफारी पार्कसमोर सुमारे 50 बिघामध्ये पसरलेले आहे. त्यांनी बद्रीनाथ धामलाही भेट दिली आहे. तो देवळांत जाऊन त्रिपुंडही लावतो. आधी अखिलेश यादव यांनीही स्वतःला खरा सनातनी म्हणवून घेत योगी सरकारला घेरले.

 

अखिलेश यादव आता आपली प्रतिमा सुधारण्याचा प्रयत्न करत आहेत. मागास, दलित, अल्पसंख्याक (पीडीए) राजकारणावर भर देणाऱ्या अखिलेश यादव यांच्या राजकारणात आता ब्राह्मणांचाही एक वर्ग आहे. ब्राह्मणांचा अपमान करण्याच्या मुद्द्यावरून ते योगींना सातत्याने कोंडीत पकडत आहेत. शंकराचार्य अविमुक्तेश्वरानंद यांनी अखिलेश यादव यांच्या बाजूने अशी अनेक विधाने सातत्याने केली, ज्यानंतर ते खळबळ माजले आहेत.

अखिलेश यादव यांनी युक्ती कुठून शिकली?

2024 च्या लोकसभा निवडणुकीत भारतीय जनता पक्षाने राम मंदिराचा मुद्दा जोरदारपणे उचलून धरला होता. जानेवारीत पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी राम मंदिराचे उद्घाटन केले तेव्हा लोकांनी याला निवडणुकीशी जोडले. तेव्हा अविमुक्तेश्वरानंद म्हणाले की, हे मंदिर अपूर्ण आहे, त्यामुळे त्याचे उद्घाटन होऊ शकत नाही. मूर्तींचे अभिषेक केले तर आधीपासून असलेल्या रामललाच्या मूर्तींचे काय होणार, असा युक्तिवादही त्यांनी केला. पुरी पीठाचे शंकराचार्य स्वामी निश्चलानंद सरस्वती यांनीही राम मंदिराच्या अभिषेकला सहमती दर्शवली नव्हती.

 

समाजवादी पक्षाने तो राजकीय मुद्दा बनवला. एप्रिल-जूनमध्ये लोकसभेच्या निवडणुका झाल्या, तेव्हा भाजपला मोठा धक्का बसला. राम मंदिराच्या मुद्द्यावरूनही भाजपला राजकीय फायदा झाला नाही. 2019 मध्ये यूपीमध्ये भाजपच्या 62 जागा होत्या, 2024 च्या निवडणुकीत फक्त 33 जागा उरल्या आहेत. आता याला मुद्दा बनवता येईल, असे अखिलेश यादव यांना वाटले.

हेही वाचा- ब्राह्मण नाराज, आता दलितांना सपा करणार मदत, काय आहे अखिलेश यादवांचा प्लॅन?

अखिलेश यादव आपला दृष्टिकोन का बदलत आहेत?

2027 मध्ये विधानसभा निवडणुका होणार आहेत. 2024 च्या निवडणुकीत 'मागास, दलित, अल्पसंख्याक' मतदारांना आकर्षित करण्यासाठी समाजवादी पक्षाने 'पीडीए'चा फॉर्म्युला दिला होता. हे सूत्र यशस्वीही झाले. बहुजन समाज पक्ष (बसपा) सातत्याने आपला जनाधार गमावत आहे.

 

2019 मध्ये 10 जागा असलेल्या बहुजन समाज पक्षाला 2024 च्या निवडणुकीत खातेही उघडता आले नाही. अखिलेश यादव आता हिंदुत्वाच्या मुद्द्यावर पुढे सरसावत भाजपच्या व्होटबँकमध्ये घुसण्याचा प्रयत्न करत आहेत.

 

यूपीमध्ये ओबीसी वर्गाची लोकसंख्या ५० टक्क्यांहून अधिक आहे. मुस्लिम लोकसंख्या 19 टक्क्यांहून अधिक आहे. दलित मतदार 20 टक्के आणि ब्राह्मण वर्ग 12 टक्के आहे. त्यांना काबूत आणण्यात अखिलेश यादव यशस्वी झाले तर भाजपचा मार्ग अवघड होऊ शकतो.

 

© Copyright @2026 LIDEA. All Rights Reserved.