बदलती जीवनशैली आणि वाढता मानसिक ताण यामुळे हृदयाशी संबंधित आजार हे जगभरातील आरोग्याचे सर्वात मोठे शत्रू बनले आहेत. चांगली गोष्ट म्हणजे आपल्या रोजच्या आहारात काही छोटे आणि योग्य बदल करून आपण हा मोठा धोका बऱ्याच अंशी टाळू शकतो. तुमच्या हृदयाला दीर्घ आणि निरोगी आयुष्य देण्याचा सर्वात सोपा आणि आर्थिक मार्ग म्हणजे दररोज मूठभर काजू खाणे.
निरोगी नटांचा विचार केल्यास, बदाम आणि शेंगदाणे ही दोन नावे आहेत जी प्रत्येक भारतीय घराच्या स्वयंपाकघरात सहज आढळतात. दोन्ही नटांमध्ये आरोग्यदायी चरबी आणि अँटिऑक्सिडंट्स असतात. पण जेव्हा हृदयाच्या संरक्षणाचा विचार केला जातो, तेव्हा तुमच्या दिनचर्येचा भाग बनवणे दोघांपैकी कोणते अधिक फायदेशीर आहे? चला, तज्ञांच्या दृष्टीकोनातून दोघांचा संपूर्ण पोषण खेळ समजून घेऊया.
पोषण तज्ञ ड्र्यू हेमलर यांच्या मते, बदाम हे व्हिटॅमिन ई, फायबर, मॅग्नेशियम आणि मोनोअनसॅच्युरेटेड फॅट्सचे पॉवरहाऊस मानले जाते. हे सर्व पोषक घटक मिळून आपली हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी प्रणाली मजबूत करतात.
कोलेस्टेरॉलची पातळी सुधारणे: सुमारे 28 ग्रॅम (1 औंस) बदामामध्ये 14 ग्रॅम फॅट असते, जे खरं तर हृदयाचे संरक्षण करणारी 'चांगली आणि निरोगी चरबी' असते. जेव्हा तुम्ही तुमच्या आहारातून हानिकारक संतृप्त चरबी काढून टाकता आणि त्यांना असंतृप्त चरबीने बदलता तेव्हा कोलेस्टेरॉल संतुलित राहते.
खराब कोलेस्ट्रॉल (LDL) कमी करते: बदामामध्ये असलेले फायबर आणि विशेष वनस्पती संयुगे शरीरात जमा झालेले खराब कोलेस्टेरॉल बांधून काढून टाकण्यास मदत करतात आणि चांगल्या कोलेस्टेरॉलची पातळी (HDL) वाढवतात.
रक्ताभिसरण चांगले: बदाम हा व्हिटॅमिन ईचा उत्तम स्रोत आहे. त्याचे अँटिऑक्सिडंट गुणधर्म आपल्या धमन्यांचे ऑक्सिडेटिव्ह तणावापासून संरक्षण करतात, ज्यामुळे प्लाक (कचरा) शिरांमध्ये जमा होण्यापासून प्रतिबंध होतो आणि संपूर्ण शरीरात योग्य रक्तप्रवाह राखतो. त्याचबरोबर यामध्ये असलेले मॅग्नेशियम रक्तदाब आणि रक्तातील साखर दोन्ही नियंत्रणात ठेवते.
शेंगदाण्याला सामान्य भाषेत 'गरीब माणसाचे बदाम' असे संबोधले जात असले तरी आरोग्याच्या दृष्टीने त्याचे फायदे कोणत्याही महागड्या ड्रायफ्रूटपेक्षा कमी नाहीत. तज्ञांच्या मते, शेंगदाण्यांचे पोषण प्रोफाइल बदामापेक्षा थोडे वेगळे आहे परंतु ते खूप प्रभावी आहे. त्यात बदामापेक्षा जास्त प्रोटीन, नियासिन आणि फोलेट असते.
हृदयरोग आणि स्ट्रोकचा कमी धोका: शेंगदाण्याच्या दाण्यांवरील पातळ लाल त्वचेमध्ये (साल) प्रचंड बायोएक्टिव्ह संयुगे आणि अँटिऑक्सिडंट्स असतात. वैद्यकीय संशोधनात असे दिसून आले आहे की आठवड्यातून किमान दोनदा शेंगदाणे खाल्ल्याने हृदयविकाराचा धोका बऱ्याच प्रमाणात कमी होतो.
ट्रायग्लिसराइड्सवर नियंत्रण: शेंगदाण्यामध्ये असलेले व्हिटॅमिन बी म्हणजेच 'नियासिन' शरीरातील पेशींचे कार्य सुधारते. रक्तातील खराब कोलेस्टेरॉल आणि ट्रायग्लिसराइड्सची पातळी कमी करण्यासाठी याचा थेट परिणाम दिसून येतो.
तणावमुक्ती: अलीकडील अभ्यासानुसार, जे लोक दररोज मर्यादित प्रमाणात शेंगदाणे खातात त्यांच्यामध्ये चिंता आणि मानसिक तणावाची पातळी कमी झाल्याचे दिसून आले आहे. तणावामुळे हृदयाला थेट कमकुवत होत असल्याने, शेंगदाणे अप्रत्यक्षपणे तुमच्या हृदयाचे संरक्षण करते.
तज्ज्ञांच्या मते, या शर्यतीत कोणत्याही एका विजेत्याची निवड करणे योग्य ठरणार नाही. दोन्ही नट त्यांच्या स्वतःच्या स्तरावर हृदयाच्या संरक्षणासाठी उत्कृष्ट आहेत.
आरोग्य तज्ज्ञ रोक्साना एहसानी म्हणतात की दोन्ही नटांचे स्वतःचे अनन्य फायदे आहेत, म्हणून सर्वात शहाणपणाचा निर्णय म्हणजे या दोन्हींचा आपल्या आहारात एक-एक करून (मिश्रण करून) समावेश करणे. त्याच वेळी, ड्र्यू हेमलरचा असा विश्वास आहे की सर्वोत्तम नट म्हणजे ते न विसरता तुमच्या दैनंदिन आहाराचा एक भाग बनवू शकता – मग ते तुमच्या बजेटमध्ये असो किंवा तुमची चव.
जर तुम्हाला तुमचे हृदय दीर्घकाळ तरूण, सुरक्षित आणि निरोगी ठेवायचे असेल, तर बदाम आणि शेंगदाणे यांच्यात स्पर्धा निर्माण करण्याऐवजी या दोन पॉवरहाऊसला तुमच्या नियमित आहाराचा भाग बनवा. फक्त मर्यादित आणि संतुलित दोन्ही प्रमाणात सेवन करण्याचे लक्षात ठेवा.
