मुंबई : मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावामुळे गुंतवणूकदारांच्या भावना विचलित झाल्यामुळे, कच्च्या तेलाच्या किमती प्रति बॅरल $96 च्या वर ढकलल्या गेल्याने आणि सर्व क्षेत्रांमध्ये व्यापक-आधारित विक्री सुरू झाल्यामुळे भारतीय शेअर बाजार सोमवारी झपाट्याने खाली उघडले.
बेंचमार्क निर्देशांकांमध्ये सुरुवातीच्या व्यापारात लक्षणीय घट झाली. S&P BSE सेन्सेक्स 803.67 अंक किंवा 1.08% घसरून 73,439.67 वर आला, तर NSE निफ्टी50 236.25 अंक किंवा 1.01% घसरून 23,130.45 वर आला. वाढत्या जागतिक अनिश्चिततेच्या दरम्यान जवळजवळ सर्व प्रमुख समभाग लाल रंगात व्यापार करत असताना, कमजोरी व्यापक होती.
मध्यपूर्वेतील भू-राजकीय तणावात नूतनीकरण वाढणे हे बाजारातील घसरणीचे प्राथमिक कारण होते. आठवड्याच्या शेवटी, इराणने बेरूतमध्ये इस्रायली लष्करी कारवाईनंतर इस्रायलवर क्षेपणास्त्र हल्ले सुरू केले, ज्यामुळे प्रदेशात दीर्घकाळ संघर्ष होण्याची भीती तीव्र झाली.
या घडामोडींनी जलद निराकरणाची आशा लक्षणीयरीत्या कमी केली आहे आणि जागतिक कच्च्या तेलाच्या पुरवठा साखळ्यांमध्ये संभाव्य व्यत्ययांवर चिंता वाढवली आहे. परिणामी, ब्रेंट क्रूडच्या किमती प्रति बॅरल $96 च्या वर पोहोचल्या, ही पातळी भारतासारख्या तेल-आयात करणाऱ्या देशांसाठी प्रतिकूल मानली जाते.
कच्च्या तेलाच्या उच्च किमतींमुळे सामान्यत: महागाईचा दबाव वाढतो, रुपया कमजोर होतो आणि आर्थिक वाढीवर ताण येतो, या सर्वांचा इक्विटी मार्केटवर नकारात्मक परिणाम होतो.
भू-राजकीय तणावाव्यतिरिक्त, जागतिक बाजारातील कमकुवत संकेतांनीही विक्रीला हातभार लावला. नॅस्डॅक निर्देशांक 4% पेक्षा जास्त घसरल्याने, मुख्यत्वे तंत्रज्ञान समभागांमध्ये मोठ्या प्रमाणात विक्री झाल्यामुळे यूएस बाजार शुक्रवारी झपाट्याने कमी झाले.
यूएस टेक स्टॉक्समधील घसरणीचा संपूर्ण आशियाई बाजारांवर परिणाम झाला, विशेषत: दक्षिण कोरिया आणि तैवान सारख्या तंत्रज्ञान-जड अर्थव्यवस्थांमध्ये, ज्यात लक्षणीय नुकसान झाले. या जागतिक कमकुवतपणामुळे भारतातील गुंतवणूकदारांच्या भावना आणखी कमी झाल्या.
बाजारातील तज्ज्ञांचा असा विश्वास आहे की जागतिक अनिश्चितता आणि देशांतर्गत चिंता यांचे मिश्रण आठवड्याच्या सुरुवातीला इक्विटीसाठी मजबूत हेडविंड निर्माण करत आहे.
बाजारावर वजन वाढवणारा आणखी एक घटक म्हणजे यूएस फेडरल रिझर्व्ह दीर्घ कालावधीसाठी व्याजदर उंचावत ठेवू शकेल अशी वाढती अपेक्षा आहे. मजबूत आर्थिक डेटा, विशेषत: युनायटेड स्टेट्समधील मजबूत नोकऱ्यांच्या संख्येने लवकर दर कपातीची शक्यता कमी केली आहे.
उच्च व्याजदरांमुळे सामान्यतः जागतिक बाजारपेठेतील तरलता कमी होते, ज्यामुळे इक्विटी स्थिर-उत्पन्न मालमत्तेच्या तुलनेत कमी आकर्षक बनतात. यामुळे गुंतवणुकदारांच्या सावधगिरीत भर पडली आहे, ज्यामुळे सर्व क्षेत्रांमध्ये विक्री सुरू झाली आहे.
सर्व प्रमुख क्षेत्रीय निर्देशांकांवर ही विक्री दिसून आली, जी गुंतवणूकदारांमध्ये व्यापक अस्वस्थता दर्शवते. निफ्टी रिॲल्टी इंडेक्स 1.93% घसरल्याने रिॲल्टी समभागांना सर्वाधिक फटका बसला.
निफ्टी आयटी निर्देशांक जागतिक ट्रेंडच्या अनुषंगाने 1.72% घसरल्याने तंत्रज्ञान समभागांवरही दबाव आला. धातू साठा 1.67% घसरला, तर वाहन आणि तेल आणि वायू क्षेत्र अनुक्रमे 1.39% आणि 1.15% घसरले.
निफ्टी फायनान्शिअल सर्व्हिसेस इंडेक्स ०.८७% घसरल्याने आर्थिक साठाही वाचला नाही. निफ्टी मिडकॅप 100 0.86% आणि निफ्टी स्मॉलकॅप 100 0.62% घसरल्याने ब्रॉडर मार्केटने देखील कमकुवतपणा दर्शविला.
दरम्यान, इंडिया VIX, ज्याला बाजाराचे “भय गेज” म्हणून संबोधले जाते, 9% पेक्षा जास्त वाढले, वाढलेली अस्थिरता आणि अनिश्चितता दर्शवते.
सेन्सेक्स घटकांमध्ये, महिंद्रा अँड महिंद्रा 2.26% घसरून सर्वात मोठा तोटा झाला. टाटा स्टील 2.06% घसरला, तर इंटरग्लोब एव्हिएशन (इंडिगो) 2.04% घसरला.
इतर प्रमुख तोट्यात TCS, Infosys आणि HCL Technologies यांचा समावेश आहे, जे 1.4% आणि 1.8% च्या दरम्यान घसरले, जे जागतिक IT समभागांमधील कमजोरीचा मागोवा घेत होते. लार्सन अँड टुब्रो आणि मारुती सुझुकीमध्येही लक्षणीय घसरण झाली.
व्यापक-आधारित विक्री असूनही, काही समभागांनी ट्रेंडला चालना दिली. सन फार्मास्युटिकल इंडस्ट्रीज 0.64% वाढून सेन्सेक्समध्ये सर्वाधिक लाभधारक म्हणून उदयास आले.
Axis Bank ने देखील सापेक्ष लवचिकता दर्शविली, व्यापक बाजारातील घसरणीच्या तुलनेत जवळपास सपाट व्यवहार केला. विश्लेषकांनी सुचवले आहे की अनिश्चिततेच्या काळात फार्मास्युटिकल्ससारखे बचावात्मक क्षेत्र गुंतवणूकदारांचे हित आकर्षित करत राहतील.
बाजारातील सहभागींनी नजीकच्या काळात सावध राहण्याची अपेक्षा केली आहे, मध्य पूर्वेतील घडामोडींचा बारकाईने मागोवा घेणे आणि कच्च्या तेलाच्या किमतीतील हालचाली. संघर्षात आणखी वाढ झाल्यास तेलाच्या किमती वाढू शकतात आणि बाजार दबावाखाली राहू शकतो.
तथापि, देशांतर्गत मूलभूत गोष्टी काही समर्थन देऊ शकतात. भारताचा जीडीपी वाढीचा दृष्टीकोन मजबूत आहे, आणि अलीकडील कॉर्पोरेट कमाई मोठ्या प्रमाणावर अपेक्षेपेक्षा चांगली आहे.
शेवटी, सध्याची विक्री जागतिक अनिश्चितता आणि भू-राजकीय जोखीम दर्शवित असताना, भारतीय अर्थव्यवस्थेचे दीर्घकालीन मूलभूत तत्त्वे अबाधित आहेत. जागतिक घडामोडींवर अधिक स्पष्टता येईपर्यंत अस्थिरता कायम राहण्याची अपेक्षा ठेवून गुंतवणूकदार अल्पावधीत सावध दृष्टिकोन स्वीकारण्याची शक्यता आहे.
