आपण दररोज श्वास घेत असलेल्या हवेचे वाईट परिणाम केवळ आपल्या फुफ्फुस आणि हृदयापुरते मर्यादित नाहीत. एका नवीन आणि धक्कादायक वैज्ञानिक संशोधनातून असे दिसून आले आहे की वायू प्रदूषणामुळे आपल्या मेंदू आणि स्मरणशक्तीचेही गंभीर नुकसान होत आहे. विशेषत: वाहतूक, कारखाने आणि जंगलातील आगीमधून उत्सर्जित होणारे सूक्ष्म प्रदूषक कण (PM2.5) मानवी मेंदूचे संज्ञानात्मक कार्य म्हणजेच विचार करण्याची आणि समजून घेण्याची क्षमता कमकुवत करत आहेत.
हा महत्त्वाचा अभ्यास कॅनडाच्या मॅकमास्टर युनिव्हर्सिटीच्या संशोधकांनी केला आहे, जो 13 मे 2026 रोजी प्रसिद्ध 'जर्नल स्ट्रोक' मध्ये ऑनलाइन प्रकाशित झाला आहे. जवळपास 7,000 मध्यमवयीन लोकांच्या डेटाचे विश्लेषण केल्यानंतर आणि PM2.5 आणि नायट्रोजन डायऑक्साइड (NO2) च्या परिणामांचे विश्लेषण केल्यानंतर, शास्त्रज्ञांना असे आढळून आले की, ज्या भागात हवेच्या प्रदूषणाची पातळी आणि स्मृती उच्च पातळीशी संबंधित असलेल्या भागात राहणाऱ्या लोकांची मानसिक चाचणी अधिक वाईट होते. आश्चर्यकारक बाब म्हणजे आंतरराष्ट्रीय मानकांनुसार हवा 'स्वच्छ' मानल्या जाणाऱ्या भागातही हा नकारात्मक परिणाम दिसून आला. संशोधनानुसार, वाहतूक प्रदूषणाच्या संपर्कात असलेल्या लोकांच्या मेंदूच्या एमआरआय स्कॅनमध्ये सूक्ष्म नुकसान होण्याची चिन्हे दिसून आली आहेत आणि हा परिणाम पुरुषांपेक्षा स्त्रियांमध्ये अधिक स्पष्ट आहे.
मॅकमास्टर युनिव्हर्सिटीचे सहयोगी प्राध्यापक रसेल डी सूझा आणि अभ्यासाचे प्रमुख लेखक सँडी अजब यांच्या मते, स्मृतिभ्रंश सारखी गंभीर मानसिक स्थिती अचानक उद्भवत नाही. हे शरीरात काही दशकांमध्ये हळूहळू विकसित होते. कोणतीही स्पष्ट लक्षणे दिसण्यापूर्वीच हवेतील विषारी पदार्थ मेंदूला हानी पोहोचवू शकतात. हा अभ्यास प्रदुषण हे स्मृतिभ्रंशाचे मुख्य कारण असल्याचा थेट दावा करत नसला तरी, हे वैज्ञानिक पुरावे मजबूत करते जे दर्शविते की स्मरणशक्ती जपण्यासाठी स्वच्छ हवा किती महत्त्वाची आहे. उच्च रक्तदाब आणि मधुमेह यांसारखे जोखीम घटक बाजूला ठेवल्यानंतरही वायू प्रदूषण आणि मानसिक दुर्बलता यांचा थेट संबंध आढळून आला आहे.
The post वायू प्रदूषण हळुहळू तुमच्या फुफ्फुसांचेच नाही तर मेंदू आणि स्मरणशक्तीही काढून घेत आहे, नव्या संशोधनात मोठा दावा appeared first on Buzz | ….
