बदलत्या ऋतूमध्ये सर्दी, खोकला आणि खोकला खूप सामान्य आहे. सहसा, लोक याला सामान्य फ्लू मानतात आणि ते घरगुती उपचार किंवा खोकला सिरपवर सोडतात. पण पल्मोनोलॉजिस्ट असल्याने, मी माझ्या करिअरमध्ये अशी अनेक प्रकरणे पाहिली आहेत जिथे हा वरवर साधा दिसणारा आजार खूप लवकर धोकादायक ठरू शकतो. खरं तर, न्यूमोनिया हा एक 'मूक धोका' आहे ज्याची सुरुवात नाकातून वाहते आणि घसा खवखवतेने होते, परंतु लवकरच तो आपल्या खालच्या श्वसनमार्गाला व्यापतो.
लक्षणे वेळेवर न ओळखल्याने हा आजार जीवघेणा ठरतो. जेव्हा संसर्ग फुफ्फुसाच्या आत खोलवर पोहोचतो तेव्हा शरीर काही स्पष्ट संकेत देऊ लागते जे वेळेत ओळखले गेले तर एखाद्याचा जीव वाचू शकतो.
सुरुवातीला, न्यूमोनियाची लक्षणे कोणत्याही सामान्य विषाणूजन्य तापासारखी दिसतात-जसे की सौम्य ताप, नाक वाहणे किंवा घसा खवखवणे. पण संसर्ग फुफ्फुसात पसरताच शरीराची संपूर्ण यंत्रणा बिघडू लागते.
खाली दिलेल्या तक्त्यावरून तुम्ही सामान्य सर्दी आणि गंभीर निमोनियामधील फरक सहजपणे समजू शकता:
घरी कोणी आजारी असेल तर केवळ औषधांवर अवलंबून राहू नका. तुम्ही घरी उपलब्ध असलेल्या काही सोप्या वैद्यकीय उपकरणांच्या मदतीने जोखीम पातळी मोजू शकता:
कोरोनाच्या काळात हे छोटेसे उपकरण जवळपास प्रत्येक घरात आढळते. हे तुमच्या रक्तातील ऑक्सिजन संपृक्तता (SpO2) ची पातळी सांगते.
सामान्य स्थिती: निरोगी व्यक्तीच्या शरीरात ऑक्सिजनची पातळी नेहमीच असते 95% पेक्षा जास्त असावी.
धोक्याचे चिन्ह: न्यूमोनियाच्या लक्षणांमध्ये ऑक्सिजनची पातळी कमी झाल्यास 90% ते 92% च्या खाली जर ते येऊ लागले तर ताबडतोब वैद्यकीय आणीबाणीचा विचार करा. याचा सरळ अर्थ असा की फुफ्फुसात जळजळ आणि संसर्गामुळे ते शरीराला पुरेसा ऑक्सिजन पुरवू शकत नाहीत.
बऱ्याचदा लोक निमोनियामध्ये फक्त ताप आणि खोकला तपासतात, परंतु रक्तदाब हा एक पॅरामीटर आहे ज्याकडे कधीही दुर्लक्ष केले जाऊ नये. जर रुग्णाला तीव्र खोकला आणि श्वास लागणे तसेच रक्तदाब कमी झाल्याची तक्रार सुरू झाली, तर हा संसर्ग संपूर्ण शरीरात पसरत असल्याचे लक्षण आहे. ही स्थिती शरीराच्या इतर प्रमुख अवयवांवर (जसे की किडनी आणि यकृत) प्रभावित करू शकते आणि धक्कादायक स्थिती निर्माण करू शकते.
जेव्हा शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती फुफ्फुसाच्या या गंभीर संसर्गाशी लढत असते, तेव्हा रुग्णाला थंडी वाजून जास्त ताप येतो. त्यामुळे शरीरात अशक्तपणा आणि थकवा जाणवतो.
वृद्ध लोकांमध्ये किंवा वृद्धांमध्ये, न्यूमोनियाचे परिणाम थोडे वेगळे आणि अधिक गंभीर असू शकतात. कधीकधी त्यांना जास्त ताप नसतो, परंतु जसजसा संसर्ग वाढत जातो तसतसे त्यांच्या मानसिक स्थितीत अचानक बदल दिसू लागतात. ते गोंधळून जाऊ लागतात, गोष्टी विसरतात किंवा सुस्त होतात. वृद्धांमध्ये अशा प्रकारची मानसिक विचलितता हे फुफ्फुसाच्या गंभीर संसर्गाचे प्रमुख लक्षण आहे.
