जागतिक रक्तदाता दिन दरवर्षी 14 जून रोजी साजरा केला जातो. अपघातग्रस्त, शस्त्रक्रिया झालेले रुग्ण, कर्करोगाचे रुग्ण आणि रक्ताच्या विकाराने ग्रस्त हजारो रुग्णांसाठी रक्तदान अत्यावश्यक आहे. रक्ताच्या एका युनिटमधून वेगवेगळे घटक वेगळे करून अनेक रुग्णांना मदत करता येते. म्हणून रक्तदानाला 'महादान' म्हणतात. पण रक्तदान करण्याची इच्छा असली तरी प्रत्येक व्यक्ती रक्तदानासाठी पात्र ठरत नाही. रक्तदात्याच्या आणि रक्त घेणाऱ्या रुग्णाच्या सुरक्षिततेसाठी, काही आवश्यक आरोग्य निकषांची पूर्तता करणे आवश्यक आहे. त्यामुळे तुम्ही रक्तदान करण्यास पात्र आहात का ते शोधा.
झोपण्याच्या टिपा: रात्री झोप येत नाही? या सोप्या टिप्स फॉलो करा, तुम्हाला गाढ आणि शांत झोप मिळेल
रक्तदान करणाऱ्या व्यक्तीचे वय साधारणपणे १८ ते ६५ वर्षे असावे. तिचे वजन किमान 45 ते 50 किलो मानले जाते. तसेच शरीरात हिमोग्लोबिनचे प्रमाण योग्य असणे आवश्यक आहे. रक्तदान करताना दाता निरोगी असावा आणि त्याला कोणताही संसर्ग, ताप किंवा गंभीर आजार नसावा.
एखादा जुनाट आजार असल्यास आपण रक्तदान करू शकत नाही असा चुकीचा समज लोकांमध्ये असतो, पण तो खरा नाही. तुमचा रक्तदाब आणि मधुमेह नियंत्रणात असल्यास, तुम्ही इतर सर्व आरोग्य निकष पूर्ण केल्यास तुम्ही रक्तदान करू शकता.
ताप, सर्दी, खोकला किंवा इतर संसर्गजन्य आजार असल्यास रक्तदान करू नका. गर्भवती किंवा स्तनपान देणाऱ्या महिलांनीही रक्तदान करणे टाळावे. एचआयव्ही, हिपॅटायटीस, काही रक्त विकार, गंभीर हृदयविकार किंवा काही वैद्यकीय उपचार घेत असलेल्या व्यक्तींना रक्तदान करण्यास मनाई केली जाऊ शकते. विशिष्ट औषधे घेत असलेल्या व्यक्तींनी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
रक्तदानाच्या २ ते ३ तास आधी पौष्टिक आहार घ्या. रिकाम्या पोटी रक्तदान करू नका. निर्जलीकरण टाळण्यासाठी पुरेसे पाणी, फळांचा रस किंवा इतर द्रवपदार्थांचे सेवन करावे. रक्तदान केल्यानंतर काही काळ विश्रांती घेणे आणि लोह आणि व्हिटॅमिन सी युक्त आहार घेणे फायदेशीर ठरते.
तज्ज्ञांच्या मते, रक्ताचे एक युनिट तीन रुग्णांना मदत करू शकते. रक्त कृत्रिमरीत्या तयार करता येत नसल्याने रुग्णांसाठी ऐच्छिक रक्तदान हे सर्वात मोठे जीवनदान आहे. त्यामुळे आपण पात्र असल्यास नियमित रक्तदान करून समाजाप्रती आपले कर्तव्य पार पाडू शकतो.
तुम्ही आजारी असाल तर तुम्ही पूर्णपणे बरे झाल्यानंतरच रक्तदान करू शकता. तसेच, तुमची नुकतीच शस्त्रक्रिया, दंत उपचार, लस किंवा रक्त संक्रमण झाले असल्यास, तुम्हाला पुन्हा रक्तदान करण्यापूर्वी थोडा वेळ प्रतीक्षा करावी लागेल.
टीप – हा लेख फक्त सामान्य माहितीसाठी लिहिला आहे आणि कोणत्याही प्रकारचा इलाज असल्याचा दावा करत नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
किचन टिप्स: कांदा कापताना डोळ्यांत पाणी? या घरगुती उपायांनी ही समस्या दूर होईल