प्रत्येक दिवसाची सुरुवात केवळ सूर्याच्या नवीन किरणांनी होत नाही तर पेट्रोल आणि डिझेलच्या नवीन किमतींमुळे सर्वसामान्यांच्या स्वयंपाकघरावर आणि खिशावर परिणाम होतो. सकाळी ठीक ६ वाजता देशातील प्रमुख तेल विपणन कंपन्या (OMCs) दररोज नवीनतम इंधनाच्या किमती प्रसिद्ध करते. हे दर आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या जागतिक किमती आणि डॉलरच्या तुलनेत रुपयाच्या विनिमय दरातील चढउताराच्या आधारे ठरवले जातात.
आजचा अर्थ 16 जून 2026 2019 रोजी जाहीर झालेल्या नवीन दरांनुसार, जिथे जागतिक बाजारपेठ अमेरिका आणि इराण यांच्यातील ऐतिहासिक शांतता कराराचे प्रतिबिंबित करत आहेत (अमेरिका-इराण शांतता करार) मुळे कच्च्या तेलाच्या किमतीत 5% ची मोठी घसरण झाली आहे, तर तेल कंपन्यांनी भारतीय किरकोळ बाजारात किंमती स्थिर ठेवल्या आहेत. देशातील प्रमुख महानगरांमध्ये आणि तुमच्या शहरातील पेट्रोल आणि डिझेलचे आजचे दर काय आहेत ते जाणून घेऊया.
भारतातील विविध राज्यांमधील स्थानिक व्हॅट आणि मालवाहतूक शुल्कातील फरकांमुळे, इंधनाच्या किमती शहरानुसार बदलतात. देशातील प्रमुख शहरांची यादी खाली दिली आहे.
| शहराचे नाव | पेट्रोलची किंमत (प्रति लिटर) | डिझेलची किंमत (प्रति लिटर) |
| नवी दिल्ली | ₹१०२.१२ | ₹९५.२० |
| लखनौ | ₹१०२.०५ | ₹९५.५५ |
| नोएडा | ₹१०२.१२ | ₹९५.५६ |
| गुरुग्राम | ₹१०२.७७ | ₹९५.४४ |
| चंदीगड | ₹९८.१० | ₹८६.०९ |
| मुंबई | ₹१११.१८ | ₹९७.८३ |
| कोलकाता | ₹११३.४७ | ₹९९.८२ |
| चेन्नई | ₹१०७.७७ | ₹९९.५५ |
| बेंगळुरू | ₹११०.९३ | ₹९८.८० |
| हैदराबाद | ₹११५.६९ | ₹१०३.८२ |
| तिरुवनंतपुरम | ₹११५.४९ | ₹१०४.०० |
| जयपूर | ₹११२.६६ | ₹९७.७८ |
| पाटणा | ₹११३.३५ | ₹९९.३६ |
| भुवनेश्वर | ₹१०९.९२ | ₹१००.९२ |
गेल्या आठवडा जागतिक ऊर्जा बाजारासाठी अत्यंत अस्थिर होता. व्हाईट हाऊसद्वारे अमेरिका-इराण शांतता करार अधिकृत घोषणा झाल्यानंतर, आंतरराष्ट्रीय बेंचमार्क ब्रेंट क्रूड आणि WTI च्या किमती अचानक 5% ने कोसळल्या. ही घसरण मार्चनंतरची नीचांकी पातळीवर पोहोचली आहे.
मात्र, कालच्या प्रचंड घसरणीनंतर आज सकाळी आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती थोड्या स्थिर असल्याचं दिसतंय, कारण आखाती देशांतील शांततापूर्ण हा उपक्रम किती टिकाऊ ठरतो याकडे आता जागतिक गुंतवणूकदार आणि कमोडिटी मार्केटचे डोळे लागले आहेत. याशिवाय, काल म्हणजेच 15 जून रोजी घरगुती एलपीजी सिलिंडरच्या किंमतींचाही आढावा घेण्यात आला, ज्यामध्ये दिल्ली ते पाटणापर्यंत व्यावसायिक आणि घरगुती सिलिंडरच्या किमती त्यांच्या पूर्वीच्या पातळीवर राहिल्या.
भारतीय तेल कंपन्या दैनंदिन किंमती प्रामुख्याने खालील 5 मोठ्या आर्थिक आणि तांत्रिक घटकांवर आधारित ठरवतात:
आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाचे दर: भारत आपल्या एकूण कच्च्या तेलाच्या गरजेपैकी 85% परदेशातून आयात करतो. त्यामुळे ओपेक देश किंवा जागतिक भू-राजकीय तणावामुळे जेव्हा जेव्हा क्रूड महाग होते तेव्हा त्याचा थेट दबाव भारतीय बाजारावर पडतो.
डॉलरच्या तुलनेत रुपयाची स्थिती: आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाची किंमत यूएस डॉलर ($) मध्ये दिली जात असल्याने, डॉलरच्या तुलनेत भारतीय रुपयाची कमजोरी किंवा मजबूत होण्याचा थेट परिणाम आयात बिलावर होतो.
सरकारी कर आणि व्हॅट: केंद्र सरकारने लादलेले केंद्रीय उत्पादन शुल्क आणि विविध राज्य सरकारांकडून आकारले जाणारे मूल्यवर्धित कर (व्हॅट) मिळून पेट्रोल आणि डिझेलच्या अंतिम किरकोळ किंमतीचा मोठा भाग निर्धारित करतात.
परिष्करण आणि वाहतूक खर्च: कच्चे तेल रिफायनरीजमध्ये नेण्याचा आणि त्याचे पेट्रोल, डिझेल आणि एटीएफमध्ये रूपांतरित करण्याचा प्रक्रिया खर्च आणि ते देशाच्या कानाकोपऱ्यातील इंधन पंपांवर नेण्यासाठी लागणारा लॉजिस्टिक खर्चही यात जोडला जातो.
मागणी आणि पुरवठ्याचे जागतिक चक्र: हंगामी मागणी वाढल्याने (जसे की उन्हाळ्यात शेतीतून किंवा हिवाळ्यात तेल गरम करण्यासाठी) किंवा OPEC द्वारे अचानक उत्पादनात कपात केल्यामुळे किंमतींवर परिणाम होऊ शकतो.
जर तुम्हाला दररोज सकाळी तुमच्या शहराच्या अचूक आणि थेट किमती जाणून घ्यायच्या असतील, तर तेल कंपन्यांनी एक अतिशय सोपी एसएमएस प्रणाली तयार केली आहे जी इंटरनेटशिवाय काम करते:
इंडियन ऑइल (IOCL) चे ग्राहक: तुमच्या मोबाईलच्या मेसेज बॉक्समध्ये टाईप करा आरएसपी (तुमच्या शहराचा डीलर कोड) आणि ते ९२२४९९२२४९ वर पाठवा.
BPCL (भारत पेट्रोलियम) चे ग्राहक: तुमच्या फोनवरून आरएसपी (तुमच्या शहराचा कोड) लिहून ९२२३११२२२२ वर पाठवा.
HPCL (हिंदुस्थान पेट्रोलियम) चे ग्राहक: मेसेज बॉक्समध्ये लिहा HP किंमत (तुमच्या शहराचा कोड) आणि ते ९२२२२०११२२ वर पाठवा.
(टीप: तुमच्या जवळच्या पेट्रोल पंपाचा किंवा शहराचा विशिष्ट कोड जाणून घेण्यासाठी तुम्ही संबंधित तेल कंपनीच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट देऊ शकता.)