पावसाळ्यात होणारे अपघात टाळण्यासाठी ‘हायड्रोप्लेनिंग’ समजून घेणे अत्यंत गरजेचे आहे. जास्त वेगात गाडी असताना टायरखालील पाणी बाजूला न सरकल्याने गाडी थेट पाण्यावर तरंगू लागते. या लेखात आपण हायड्रोप्लेनिंगची लक्षणे कोणती असतात आणि अशी परिस्थिती निर्माण झाल्यास अपघात टाळण्यासाठी नक्की काय करावे, याची सविस्तर माहिती घेणार आहोत.

बहुतेक ड्रायव्हर्सना कधी ना कधी असा अनुभव आला असेल की मुसळधार पावसात स्टीयरिंग व्हील खूप हलके वाटू लागते. असे दिसते की कार रस्त्यावर धावण्याऐवजी हवेवर किंवा पाण्यावर तरंगत आहे. या स्थितीला हायड्रोप्लॅनिंग म्हणतात. असे वाटते की वाहनाचे टायर घसरत आहेत आणि हे रस्त्यावरील पाण्यामुळे आहे.

ओल्या रस्त्यावर वाहन चालविण्याची ही सर्वात धोकादायक परिस्थिती आहे. हायड्रोप्लॅनिंग केवळ महामार्गावर किंवा खूप खोल खड्ड्यांमध्येच होत नाही, तर आपल्या टायरच्या स्थितीमुळे आणि रस्त्यावरील पाण्याच्या स्थितीमुळे हे सामान्य वेगाने देखील होऊ शकते. आम्ही तुम्हाला याबद्दल सविस्तर सांगतो.

हायड्रोप्लॅनिंग म्हणजे काय आणि ते का होते?

पाण्याचा थर – कॅरंडबाईक रिपोर्ट (REF.) नुसार, जेव्हा कारचे टायर आणि रस्ता दरम्यान पाण्याचा पातळ थर जमा होतो तेव्हा हायड्रोप्लॅनिंग होते.

हवेतील टायर – सर्वसाधारणपणे, टायरवरील ट्रेड पाणी बाहेर ढकलतात, ज्यामुळे टायर रस्ता धरून राहतो. परंतु जेव्हा रस्त्यावर बरेच पाणी असते आणि टायर ते पुरेसे वेगाने बाहेर काढू शकत नाही, तेव्हा टायर आणि रस्ता दरम्यान पाण्याचा थर असतो.

असे का घडते?

मुसळधार पाऊस, रस्त्यावर पाणी साचणे, जुने किंवा झिजलेले टायर, टायरमध्ये हवेचा दाब नसणे यामुळे ही समस्या उद्भवली आहे. तसेच कारच्या वेगातही फरक पडतो. कारचा वेग जितका वेगवान असेल तितका टायरला पाणी काढण्यास कमी वेळ लागेल. जर कार संथ गतीने पुढे जात असेल तर टायर सहजपणे पाणी काढू शकतील आणि रस्त्यावरील टायरची पकडही मजबूत होईल.

पावसाची सुरुवात अधिक धोकादायक का आहे?

• बऱ्याच लोकांना असे वाटते की जेव्हा मुसळधार पाऊस पडतो तेव्हा रस्ता सर्वात धोकादायक असतो. परंतु सत्य हे आहे की पाऊस सुरू होण्यापूर्वी पहिली काही मिनिटे सर्वात निसरडी असतात.
• असे घडते कारण रस्त्यावर बराच काळ साचलेले तेल, ग्रीस, धूळ आणि रबराचे कण पाण्याच्या थेंबासह एकत्र येऊन अत्यंत गुळगुळीत थर तयार करतात. त्यामुळे हलक्या रिमझिम पावसातही गाडी अचानक घसरू लागते.
• हायड्रोप्लॅनिंगची काही लक्षणे देखील आहेत, जसे की स्टिअरिंग अचानक खूप हलके वाटते, विनाकारण इंजिनचा आवाज अचानक वाढतो, असे वाटते की कार पाण्यावर तरंगत आहे, स्टिअरिंग वळल्यावरही कार आपली दिशा बदलत नाही आणि ब्रेक लावताना ती कुचकामी वाटते.

हायड्रोप्लॅनिंग करताना काय करावे?

बहुतेक ड्रायव्हर्स अचानक घाबरून ब्रेक जोरात आपटतात किंवा स्टिअरिंग जोरात वळवतात, ज्यामुळे वाहन उलटू शकते किंवा अनियंत्रित होऊ शकते. त्याऐवजी, आपण या गोष्टी केल्या पाहिजेत.

• आपला पाय ॲक्सिलरेटरवरून बाजूला करा- आपला पाय हळूहळू ॲक्सलरेटरवरून वर उचला जेणेकरून वाहनाचा वेग नैसर्गिकरित्या कमी होईल.
• स्टिअरिंग सरळ आणि सरळ ठेवा – स्टीयरिंग व्हील पूर्णपणे सरळ धरा आणि अचानक न वळण्याचा प्रयत्न करा. जेव्हा टायर रस्त्यावर परत येतील, तेव्हा वाकलेले स्टिअरिंग वाहनाचे संतुलन बिघडवू शकते.
• अचानक ब्रेक लावू नका – अचानक ब्रेक लावल्याने वाहन घसरू शकते. जेव्हा टायरचा रस्त्याशी फारसा संपर्क नसतो तेव्हाच एबीएस तंत्रज्ञान देखील कार्य करते.
• टायरची पकड होऊ द्या – वाहनाचा वेग कमी होताच टायर पुन्हा रस्त्याच्या संपर्कात येतील आणि पाण्यातून बाहेर पडतील आणि गाडीचे नियंत्रण परत येईल.

हायड्रोप्लॅनिंगचा धोका कसा कमी करावा?

• पावसाळ्यात किंवा मुसळधार पावसात काही छोट्या खबरदारी घेऊन तुम्ही हा धोका टाळू शकता.
• टायर बदलत रहा – जर तुमच्या गाडीचे टायर खराब झाले असतील तर ते ताबडतोब बदला.
• हवेचा दाब योग्य ठेवा – टायर खूप कमी किंवा जास्त हवा नसावे.
• वेग कमी ठेवा – मुसळधार पावसाच्या वेळी वाहनाचा वेग कमी करा.
• पाण्याचे खड्डे टाळा – शक्य तितके रस्त्यावर साचलेल्या पाण्यातून गाडी ओढणे टाळावे.
• हेडलाइट्स चालू ठेवा – पावसात दृश्यमानता राखण्यासाठी हेडलाइट्स चालू ठेवा.