अनेकांना असे वाटते की अन्न विषबाधा फक्त हॉटेल किंवा रस्त्यावरील खाद्यपदार्थांमुळे होते. मात्र, हा गैरसमज आहे. स्वच्छतेची काळजी न घेतल्यास घरच्या स्वयंपाकातूनही अन्नातून विषबाधा होऊ शकते. बॅक्टेरिया, विषाणू आणि इतर सूक्ष्मजीव उष्ण आणि दमट वातावरणामुळे विशेषतः पावसाळ्यात आणि उन्हाळ्यात वेगाने वाढतात. अन्न योग्य तपमानावर न ठेवता, वारंवार गरम केलेले किंवा अस्वच्छतेने तयार केलेले अन्न संक्रमणाचा धोका वाढवते. त्यामुळे ते सुरक्षित आहे असे मानण्यापेक्षा घरचे अन्न योग्य प्रकारे तयार करणे आणि साठवणे अधिक महत्त्वाचे आहे.
कॅल्शियमच्या कमतरतेने त्रस्त आहात? सप्लिमेंट्सची गरज नाही! रोज 'हे' सुपरफूड खा; हाडे मजबूत होतील
अन्न विषबाधा ही एक अशी स्थिती आहे ज्यामध्ये जीवाणू, विषाणू किंवा त्यांच्या विषारी पदार्थांनी दूषित अन्न किंवा पाणी खाल्ल्याने शरीराला संसर्ग होतो. साल्मोनेला, ई. पॅथोजेन्स जसे की ई. कोलाय, कॅम्पिलोबॅक्टर, लिस्टेरिया आणि नोरोव्हायरस यासाठी जबाबदार आहेत. दूषित अन्न खाल्ल्यानंतर काही तासांपासून दिवसांनंतर लक्षणे दिसू शकतात.
अन्न योग्य तापमानात न ठेवणे
शिजवलेले अन्न जास्त काळ बाहेर ठेवले तर बॅक्टेरियाची वाढ झपाट्याने होते.
हात आणि स्वयंपाकघर अस्वच्छ
स्वयंपाक करण्यापूर्वी हात न धुणे, अस्वच्छ भांडी किंवा चॉपिंग बोर्ड वापरणे यामुळे संसर्ग होऊ शकतो.
उरलेल्या वस्तूंची अयोग्य साठवण
जे अन्न फ्रीजमध्ये व्यवस्थित ठेवले जात नाही किंवा वारंवार गरम केले जाते ते देखील आरोग्यास घातक ठरू शकते.
स्वच्छतेची काळजी घ्या
अन्न तयार करण्यापूर्वी आणि खाण्यापूर्वी हात साबणाने धुवा.
अन्न व्यवस्थित शिजवा
कच्चे आणि शिजवलेले अन्न वेगळे ठेवा आणि पूर्णपणे शिजवलेले अन्नच खा.
व्यवस्थित साठवा
उरलेले शक्य तितक्या लवकर रेफ्रिजरेट करा आणि जास्त काळ बाहेर ठेवू नका.
स्वच्छ पाणी वापरा
पिण्यासाठी आणि स्वयंपाक करण्यासाठी नेहमी स्वच्छ आणि सुरक्षित पाणी वापरा.
अन्नातून विषबाधा होण्याचा धोका फक्त बाहेरच्या अन्नापुरता मर्यादित नसून घरातील अन्नामुळेही होऊ शकतो. त्यामुळे चांगली स्वच्छता, योग्य साठवण आणि सुरक्षित स्वयंपाकाच्या सवयी अंगीकारणे आवश्यक आहे. लक्षणे गंभीर किंवा सतत उलट्या-जुलाब असल्यास, ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
टीप – हा लेख फक्त सामान्य माहितीसाठी लिहिला आहे आणि कोणत्याही प्रकारचा इलाज असल्याचा दावा करत नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
फॅटी लिव्हर: ना जास्त वजन, ना मधुमेह… तरीही फॅटी लिव्हर का होत नाही? खरे कारण जाणून घ्या
