सनातन धर्मात हे चार महिने अत्यंत विशेष मानले जातात, ज्या दरम्यान विश्वाचे रक्षक भगवान विष्णू सांसारिक जबाबदाऱ्यांपासून स्वतःला मुक्त करून योगिक निद्रेत प्रवेश करतात. धर्मग्रंथांमध्ये या महिन्यांचा उल्लेख चातुर्मास म्हणून केला जातो. हा काळ आत्मसंयम आणि शरणागती, भक्ती आणि उपासना, आत्मशुद्धी आणि आध्यात्मिक प्रगतीचा काळ मानला जातो. या चार महिन्यांत कोणतेही शुभ कार्य केले जात नाही.

दरवर्षी, आषाढ महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील देवशयनी एकादशीला, भगवान विष्णू योगनिद्रा अवस्थेत प्रवेश करतात. यावर्षी देवशयनी एकादशी 25 जुलै रोजी साजरी केली जाईल. या दिवसापासून चातुर्मासाची सुरुवात होते आणि त्यासोबतच विवाह, साखरपुडा, गृहप्रवेश, नामकरण सोहळे, मुंडन संस्कार आणि उपनयन संस्कार यांसारखे सर्व शुभ आणि मंगल विधी चार महिन्यांसाठी केले जात नाहीत. चला तर मग आजच्या लेखात आपण जाणून घेऊयात की चातुर्मासानंतर शुभ आणि मंगल विधी पुन्हा कधी सुरू होतील.

चातुर्मासानंतर पुन्हा शुभ कार्य कधी ?

ज्योतिषीय गणनेनुसार, 12 जुलैनंतर विवाह, जानवे घालणे किंवा उपनयन संस्कार आणि इतर सर्व शुभ विधी थांबवले जातील. कारण चातुर्मास सुरू झाल्यानंतर कार्तिक महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील देवउठनी एकादशीला शुभ विधी पुन्हा सुरू होतील. ही एकादशी देवउठनी एकादशी म्हणूनही ओळखली जाते. द्रिक पंचांगानुसार, यावर्षी देवउठनी एकादशी 20 नोव्हेंबर रोजी साजरी केली जाईल. या दिवशी भगवान विष्णू आपल्या चार महिन्यांच्या योगिक निद्रेतून जागे होतील आणि जगातील आपली जबाबदारी पुन्हा स्वीकारतील.

चातुर्मासानंतर विवाह आणि उपनयन सोहळ्यासाठी शुभ वेळ

ज्या कुटुंबांमध्ये लग्नाची चर्चा सुरू आहे, त्यांना चातुर्मासानंतर 22 नोव्हेंबरपर्यंत थांबावे लागेल. चातुर्मासानंतरचा पहिला विवाह मुहूर्त 22 नोव्हेंबर रोजी आहे. विवाहासाठी 22, 25, 26 आणि 30 नोव्हेंबर तसेच 4, 6, 9, 10, 11 आणि 14 डिसेंबर या शुभ तारखा आहेत. चातुर्मासानंतर पुढील वर्षी फेब्रुवारीमध्ये उपनयन संस्कारासाठी शुभ तारखा आहेत. उपनयनासाठी शुभ काळ पुढील वर्षी 9 फेब्रुवारीपासून सुरू होतो. यासाठी मार्च, एप्रिल, मे ते जुलै या महिन्यांत शुभ तारखा असतील.

( डिस्क्लेमर : वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे. याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही)