नवी दिल्ली :- भारतासह जगभरातील करोडो लोक त्यांच्या दिवसाची सुरुवात कॉफीच्या कपाने करतात. काही लोकांसाठी, हे फक्त पेय नाही तर दिवसभर ऊर्जा राखण्याचे साधन आहे. मात्र, अनेकदा प्रश्न पडतो की रोज कॉफी पिणे आरोग्यासाठी चांगले आहे की हानी होऊ शकते?
तज्ज्ञांच्या मते, मर्यादित प्रमाणात कॉफीचे सेवन केल्याने अनेक आरोग्यविषयक फायदे मिळू शकतात, परंतु जास्त प्रमाणात कॉफी पिण्याचे शरीरावर नकारात्मक परिणामही होऊ शकतात. जाणून घेऊया रोज कॉफी पिण्याचे फायदे आणि तोटे.
कॉफीमध्ये असलेले कॅफिन मेंदू आणि मज्जासंस्था सक्रिय करण्याचे काम करते. यामुळे थकवा कमी होतो आणि व्यक्ती अधिक सतर्क आणि उत्साही वाटते. यामुळेच अनेकांना काम सुरू करण्यापूर्वी किंवा अभ्यास सुरू असताना कॉफी प्यायला आवडते.
माफक प्रमाणात कॉफी प्यायल्याने एकाग्रता, स्मरणशक्ती आणि एकाग्रता सुधारते. कॅफीन मेंदूतील काही न्यूरोट्रांसमीटर सक्रिय करते, ज्यामुळे मानसिक कार्यक्षमता सुधारू शकते.
ब्लॅक कॉफी काही काळ शरीरातील चयापचय गतिमान करू शकते. म्हणूनच वजन कमी करण्याचा प्रयत्न करणारे बरेच लोक साखर नसलेली ब्लॅक कॉफी त्यांच्या आहाराचा भाग बनवतात. मात्र, केवळ कॉफीवर अवलंबून राहून वजन कमी करता येत नाही. यासोबतच संतुलित आहार आणि नियमित व्यायामही महत्त्वाचा आहे.
कॉफीमध्ये अँटिऑक्सिडंट्स आढळतात, जे शरीराला मुक्त रॅडिकल्समुळे होणाऱ्या नुकसानापासून वाचवण्यास मदत करतात. यामुळे पेशींचे संरक्षण होते आणि शरीराची कार्यक्षमता चांगली राहू शकते.
बऱ्याच अभ्यासांनी असे सूचित केले आहे की मध्यम कॉफीचे सेवन टाइप 2 मधुमेह, यकृताच्या काही समस्या आणि काही न्यूरोडीजनरेटिव्ह रोगांच्या कमी जोखमीशी संबंधित असू शकते. तथापि, कोणत्याही रोगाच्या प्रतिबंध किंवा उपचारांसाठी ते पर्याय मानले जाऊ नये.
रोज कॉफी पिण्याचे तोटे
कॉफी संध्याकाळी उशिरा किंवा रात्री घेतल्यास, कॅफिनमुळे झोप येण्यास त्रास होऊ शकतो. दीर्घकाळ झोप न लागल्यामुळे शरीर आणि मानसिक आरोग्यावर परिणाम होतो.
जास्त प्रमाणात कॉफी प्यायल्याने काही लोकांमध्ये अस्वस्थता, अस्वस्थता, चिडचिड आणि हाताला कंप येणे यासारख्या समस्या उद्भवू शकतात. हा परिणाम कॅफीनसाठी संवेदनशील असलेल्या लोकांमध्ये अधिक दृश्यमान असू शकतो.
जास्त प्रमाणात कॉफी प्यायल्याने आम्लपित्त, गॅस, छातीत जळजळ किंवा पोटात त्रास होऊ शकतो, विशेषत: ज्यांना आधीच पचनाच्या समस्या आहेत.
काही लोकांमध्ये, जास्त प्रमाणात कॅफीन घेतल्याने हृदयाचे ठोके जलद होऊ शकतात. जर एखाद्याला आधीच हृदयविकार किंवा उच्च रक्तदाब असेल तर डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसारच कॉफी प्यावी.
दररोज खूप कॉफी प्यायल्याने शरीराला कॅफिनचे व्यसन लागते. अचानक कॉफी बंद केल्याने डोकेदुखी, थकवा, आळस आणि चिडचिडेपणा यांसारखी लक्षणे दिसू शकतात.
एका दिवसात किती कॉफी पिणे सुरक्षित मानले जाते?
दररोज सुमारे 400 मिग्रॅ कॅफिन सामान्यतः निरोगी प्रौढांसाठी सुरक्षित मानले जाते. तथापि, ही रक्कम व्यक्तीचे वय, आरोग्य, औषधे आणि कॅफिनची संवेदनशीलता यावर अवलंबून बदलू शकते. गरोदर स्त्रिया, स्तनदा माता आणि काही आरोग्य समस्यांनी त्रस्त असलेल्यांनी डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार कॉफीचे सेवन करावे.
कॉफी पिताना या गोष्टी लक्षात ठेवा
कॉफीमध्ये जास्त साखर आणि जास्त चरबीयुक्त क्रीम घालणे टाळा.
संध्याकाळी उशिरा किंवा झोपण्याच्या काही तास आधी कॉफी पिणे टाळा.
दिवसभर पुरेशा प्रमाणात पाणी प्या.
कॉफी प्यायल्यानंतर अस्वस्थता, जलद हृदयाचे ठोके किंवा पोटाचा त्रास होत असेल तर त्याचे प्रमाण कमी करा.
संतुलित आहार आणि निरोगी जीवनशैलीसोबत कॉफीचे सेवन करा.
दररोज कॉफी पिणे प्रत्येक व्यक्तीसाठी हानिकारक नसते. जर कॉफी मर्यादित प्रमाणात आणि योग्य वेळी वापरली गेली तर ती ऊर्जा वाढवणे, फोकस सुधारणे आणि शरीराला अँटिऑक्सिडंट्स प्रदान करणे यासारखे अनेक फायदे देऊ शकते. त्याचबरोबर जास्त प्रमाणात कॉफी प्यायल्याने झोपेची समस्या, ॲसिडिटी, बेचैनी आणि कॅफिनचे व्यसन यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात. त्यामुळे समतोल प्रमाणात कॉफी पिणे आणि आरोग्यानुसार तिचे सेवन करणे हा उत्तम पर्याय आहे.
पोस्ट दृश्ये: 90
