คณะกรรมการกลางการสอบแข่งขันพนักงานส่วนท้องถิ่น (กสถ.) มีมติครั้งประวัติศาสตร์ ยกเลิกบัญชีผู้สอบแข่งขันได้เพื่อบรรจุเป็นข้าราชการท้องถิ่นทั้งหมด หลังตรวจพบการแก้ไขคะแนนสอบผิดปกติ 5,924 ราย จากฐานข้อมูลผู้เข้าสอบกว่า 270,000 คน โดยยืนยันว่าจะไม่จัดสอบใหม่ แต่จะจัดทำบัญชีผู้สอบผ่านใหม่จากคะแนนที่ถูกต้อง พร้อมแจ้งทุกจังหวัดเพิกถอนคำสั่งบรรจุผู้ได้รับผลกระทบ และเปิดสิทธิให้ผู้ไม่เห็นด้วยใช้กระบวนการศาลปกครอง
วันที่ 19 กรกฎาคม 2569 ที่กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น นายอรรษิษฐ์ สัมพันธรัตน์ ปลัดกระทรวงมหาดไทย ในฐานะประธานการประชุมคณะกรรมการกลางการสอบแข่งขันพนักงานส่วนท้องถิ่น (กสถ.) เป็นประธานการประชุมเพื่อพิจารณาแนวทางดำเนินการกรณีตรวจพบความผิดปกติในการสอบแข่งขันเพื่อบรรจุบุคคลเข้ารับราชการเป็นพนักงานส่วนท้องถิ่น

ภายหลังการประชุม นายอรรษิษฐ์ เปิดเผยว่า ที่ประชุมมีมติยกเลิกประกาศบัญชีผู้สอบแข่งขันได้เดิมทั้งหมด หลังตรวจสอบพบข้อมูลชัดเจนว่ามีการแก้ไขคะแนนสอบผิดปกติจำนวน 5,924 ราย ส่งผลให้บัญชีรายชื่อเดิมไม่สามารถใช้เป็นฐานในการบรรจุแต่งตั้งได้อีกต่อไป

ตรวจข้อมูลผู้เข้าสอบ 2.7 แสนคนก่อนพบคะแนนผิดปกติ

ปลัดกระทรวงมหาดไทย กล่าวว่า ก่อนการประชุม กสถ. ได้รับข้อมูลสำคัญจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตั้งแต่ช่วงเย็นของวันที่ 18 กรกฎาคม และมีการตรวจสอบข้อมูลต่อเนื่องตลอดทั้งคืน เพื่อนำเสนอให้คณะกรรมการพิจารณา
การตรวจสอบครอบคลุมข้อมูลคะแนนของผู้เข้าสอบทั้งหมดกว่า 270,000 คน จากผู้สมัครประมาณ 400,000 คน โดยพบว่า มีผู้ที่มีคะแนนสอบผิดปกติรวม 5,924 ราย ซึ่งคณะกรรมการได้รับทราบรายละเอียดการเปลี่ยนแปลงคะแนน และเห็นชอบให้ดำเนินการเพิกถอนบัญชีเดิมทั้งฉบับ
นายอรรษิษฐ์ กล่าวว่า สังคมเรียกร้องความชัดเจนมาโดยตลอด และมีความเข้าใจคลาดเคลื่อนว่า รัฐไม่สามารถดึงรายชื่อผู้ได้รับการบรรจุออกจากบัญชีได้ แต่เมื่อมีข้อมูลที่พิสูจน์ได้ว่า คะแนนถูกแก้ไขจนทำให้ผลสอบคลาดเคลื่อน หน่วยงานจึงจำเป็นต้องแก้ไขให้ถูกต้องตามกฎหมาย

ยกเลิกมติเดิมทั้งหมด จัดทำบัญชีใหม่แทน

ที่ประชุมยังมีมติให้ยกเลิกมติ กสถ. ครั้งก่อน ซึ่งเป็นมติที่รับรองรายชื่อผู้ผ่านการสอบและผู้ได้รับการขึ้นบัญชีเพื่อบรรจุเป็นข้าราชการท้องถิ่น ซึ่งหมายความว่า ประกาศบัญชีรายชื่อเดิมทั้งหมดจะถูกยกเลิก และจะมีการจัดทำบัญชีใหม่จากผลคะแนนที่ผ่านการตรวจสอบแล้วว่าเป็นคะแนนที่ถูกต้อง โดยจะเรียงลำดับผู้สอบผ่านใหม่ทั้งหมด
ปลัดกระทรวงมหาดไทย ระบุว่า คาดว่าจะสามารถลงนามประกาศยกเลิกบัญชีเดิมและประกาศบัญชีใหม่ได้ภายในช่วงต้นสัปดาห์หน้า

ยันไม่สอบใหม่ใช้คะแนนจริงจัดอันดับใหม่

นายอรรษิษฐ์ ยืนยันว่า จะไม่มีการเปิดสอบแข่งขันใหม่ เนื่องจากระบบยังมีคะแนนสอบที่ถูกต้องของผู้เข้าสอบทั้งหมดอยู่แล้ว มีแนวทางคือ การนำคะแนนที่ได้รับการตรวจสอบว่าเป็นคะแนนจริงมาเรียงลำดับใหม่ทั้งหมด เพื่อให้ผู้ที่สอบได้โดยสุจริตได้รับสิทธิอย่างเป็นธรรม
นอกจากนี้ ยังย้ำว่า ผู้ที่มีคะแนนผิดปกติส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในลำดับต้นของบัญชี ทำให้เป็นกลุ่มที่ได้รับการเรียกบรรจุแต่งตั้งไปก่อนหน้านี้

ใช้อำนาจตามกฎหมายเพิกถอนบัญชีเดิม

เมื่อถูกถามถึงอำนาจของ กสถ. ในการเพิกถอนบัญชีรายชื่อ นายอรรษิษฐ์ ชี้แจงว่า มติเดิมเกิดขึ้นจาก กสถ. ดังนั้น เมื่อพบว่าข้อมูลที่ใช้ประกอบการพิจารณาไม่ถูกต้อง กสถ. ย่อมมีอำนาจแก้ไขหรือเพิกถอนมติเดิมได้
ด้าน นายนิรัตน์ พงษ์สิทธิถาวร รองปลัดกระทรวงมหาดไทย ในฐานะรักษาราชการแทนอธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กล่าวว่า หลักการคือ "หน่วยงานใดเป็นผู้ออกมติ หน่วยงานนั้นย่อมมีอำนาจแก้ไขมติดังกล่าว หากพบว่าข้อมูลไม่ถูกต้อง"
ขณะที่ นายวันชัย จันทร์พร ประธาน กสถ. อธิบายว่า การดำเนินการครั้งนี้ใช้อำนาจตามหลักกฎหมายปกครอง และล่าสุดที่ประชุมมีมติใช้อำนาจตาม มาตรา 49 แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 เพิกถอนประกาศบัญชีเดิมทั้งหมด

ผู้ที่บรรจุแล้วต้องพ้นจากตำแหน่ง

ภายหลังการเพิกถอนบัญชีเดิม กสถ.จะส่งมติไปยังทุกจังหวัด เพื่อแจ้งให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งเป็นผู้มีอำนาจบรรจุแต่งตั้ง ดำเนินการเพิกถอนคำสั่งบรรจุบุคคลที่ได้รับผลกระทบตามขั้นตอนของกฎหมาย
ส่งผลให้ผู้ที่ได้รับการบรรจุแต่งตั้งจากบัญชีเดิม ซึ่งอยู่ในกลุ่มที่ถูกเพิกถอน จะต้องพ้นจากตำแหน่ง ขณะที่ผู้ที่สอบได้โดยสุจริตและมีคะแนนอยู่ในบัญชีใหม่ จะได้รับการเรียกบรรจุแต่งตั้งตามลำดับคะแนนใหม่ต่อไป

เปิดสิทธิอุทธรณ์และฟ้องศาลปกครอง

นายวันชัย ยืนยันว่า การเพิกถอนบัญชีครั้งนี้เป็นเพียงข้อยุติในชั้นฝ่ายปกครอง ผู้ที่ได้รับผลกระทบยังมีสิทธิใช้ช่องทางตามกฎหมาย ทั้งการอุทธรณ์และยื่นฟ้องต่อศาลปกครอง หากเห็นว่าตนเองไม่ได้รับความเป็นธรรม
ทั้งนี้ หากมีการยื่นคำร้องขอคุ้มครองชั่วคราว จะเป็นดุลพินิจของศาลปกครองว่าจะมีคำสั่งหรือไม่ ขณะที่กระทรวงมหาดไทยได้มอบหมายฝ่ายกฎหมายเตรียมข้อมูลเพื่อชี้แจงต่อศาลหากมีการฟ้องร้องเกิดขึ้น

จาก 5,814 ราย เพิ่มเป็น 5,924 ราย หลังตรวจสอบละเอียด

ก่อนหน้านี้ กระทรวงมหาดไทยเคยเปิดเผยผลการตรวจสอบเบื้องต้น พบผู้มีคะแนนผิดปกติ 5,814 ราย แบ่งเป็น
กลุ่มที่ 1 จำนวน 3,621 ราย มีคะแนนเพิ่มขึ้นอย่างผิดสังเกตอย่างชัดเจน
กลุ่มที่ 2 จำนวน 1,713 ราย เดิมมีคะแนนอยู่ในระดับดี แต่กลับมีคะแนนเพิ่มขึ้นผิดปกติ
กลุ่มที่ 3 จำนวน 480 ราย มีคะแนนแตกต่างจากเดิมเพียง 1 คะแนน แต่เอกสารหลักฐานยังต้องตรวจสอบเพิ่มเติม
อย่างไรก็ตาม หลังการตรวจสอบฐานข้อมูลทั้งหมดอย่างละเอียด ทำให้พบผู้มีคะแนนผิดปกติเพิ่มขึ้น รวมเป็น 5,924 ราย ก่อนที่ กสถ. จะมีมติยกเลิกบัญชีผู้สอบแข่งขันเดิมทั้งหมด และจัดทำบัญชีใหม่จากคะแนนที่ผ่านการตรวจสอบแล้ว เพื่อฟื้นฟูความเชื่อมั่นต่อระบบการสอบแข่งขันขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และคุ้มครองสิทธิของผู้สอบได้โดยสุจริต