आज बहुतेक आरोग्यविषयक सल्ले प्रत्येकावर समान सामग्री ढकलतात. अधिक हिरव्या भाज्या खा. कार्ब्स कापून टाका. या आठवड्यात जे काही सुपरफूड ट्रेंडिंग आहे ते वापरून पहा. आयुर्वेद वेगळ्या पद्धतीने काम करतो. यासारख्या प्राचीन प्रणाली पोषणाला सार्वत्रिक न मानता वैयक्तिक मानतात. तुमचा अद्वितीय शारीरिक, मानसिक आणि भावनिक मेकअप महत्त्वाचा आहे. आयुर्वेद याला तुमची प्रकृती म्हणतो. तीन मूलभूत ऊर्जा, ज्याला दोष म्हणतात, तुमचे शरीर कसे कार्य करते हे नियंत्रित करतात.
आयुर्वेदानुसार खाण्याचे मुख्य नियम काय आहेत? (Adobe स्टॉक)
तविशी डोगरा रीड येथे आरोग्य आणि निरोगीपणा, उपमुख्य सामग्री निर्माता आहेत. तिच्याकडे फिटनेस, पोषण आणि मानसिक आरोग्याबद्दल लिहिण्याचा, वैद्यकीय संशोधनाचा अनुवाद करण्याचा आणि वाचकांना विश्वास ठेवू शकतील अशा व्यावहारिक सल्ल्यांमध्ये तज्ञांच्या अंतर्दृष्टीचा 9 वर्षांपेक्षा जास्त अनुभव आहे.
तविशीने 2017 मध्ये तिच्या आरोग्य पत्रकारितेच्या प्रवासाला सुरुवात केली आणि तेव्हापासून RSTV, Financial Express, Jagran, . Media Labs आणि Zee साठी अहवाल दिला आहे. तंदुरुस्तीचे विषय सोपे करण्यासाठी ती वाचनात सामील झाली.
आरोग्य ट्रेंड डीकोड करणे आणि डॉक्टरांच्या मुलाखती घेण्यापासून ते स्वतः फिटनेस दिनचर्या तपासण्यापर्यंत, तविशी नेहमी एका फिल्टरसह सामग्रीशी संपर्क साधते: “हे एखाद्याला आज चांगला निर्णय घेण्यास मदत करेल का?”
9+ वर्षे भारतातील आरोग्य संभाषणांचा मागोवा घेत असताना, तविशीला क्लिनिकल सल्ले आणि दैनंदिन जीवनातील अंतर माहित आहे. तिला मूलभूत गोष्टींमधून फॅड माहित आहे आणि ती विज्ञान-समर्थित, तज्ञ-शिफारस केलेले उपाय तयार करते.
फिटनेसमध्ये, ती डेस्क-बाउंड वाचकांसाठी बॉडीवेट ट्रेनिंग, रिकव्हरी आणि पोश्चर फिक्सेस तोडते. पौष्टिकतेमध्ये, ती मार्गदर्शक तत्त्वे परवडणाऱ्या, देसी जेवणात बदल करते. मानसिक तंदुरुस्तीमध्ये, ती कलंकमुक्त, कृती करण्यायोग्य साधनांवर लक्ष केंद्रित करते — सर्व संशोधन, तज्ञ इनपुट आणि जिवंत संदर्भाद्वारे समर्थित.
तविशीने पत्रकारिता आणि मास कम्युनिकेशनमध्ये पदव्युत्तर पदवी घेतली आहे आणि प्रसारणासाठी सार्वजनिक घडामोडींवर अहवाल देण्यासाठी तिच्या करिअरची सुरुवात केली. धोरण आणि टीव्हीच्या सुरुवातीच्या वर्षांनी ती आज कशी लिहिते: जलद, तथ्यात्मक आणि मानव-प्रथम.
मी एकाच ध्येयाने लिहितो: माझ्या वाचकांसाठी प्रत्यक्षात काय करता येण्यासारखे, सुरक्षित आणि पुराव्यावर आधारित आहे हे शोधून गोंगाटाने भरलेल्या जगात आरोग्य सुलभ करणे. मी संशोधन आणि वापरकर्ता अनुभव विरुद्ध दाव्यांची चाचणी करतो. जेव्हा सर्व काही अयशस्वी होते, तेव्हा मी अशा तज्ञाशी बोलतो जो दिवसाला 50 रुग्णांना पाहतो, सर्वात जास्त फॉलोअर्स असलेला एक नाही.
“वात म्हणजे हवा आणि जागा. पित्त म्हणजे अग्नी आणि पाणी. कफ म्हणजे पृथ्वी आणि पाणी. जेव्हा तुम्ही तुमच्या दोषाशी जुळणारे पदार्थ खाता तेव्हा तुमचे शरीर सुरळीत चालते. कमीत कमी प्रयत्नांची गरज असते. तुम्ही कोण आहात याच्याशी टक्कर देणारे खाद्यपदार्थ? उलट कथा. अंतर्गत घर्षण निर्माण होते. तुमची प्रणाली बिघडते. तुमच्या शरीराचा समतोल ढासळतो,” आयुर्वेदाचार्य वेलनेस ॲम्बेसेडर इन हेल्थ ॲम्बेसेडर शोक टेलीमिन इन हेल्थ.
4 आयुर्वेदिक चिन्हे तुमचा आहार तुमच्यासाठी योग्य नसू शकतो
खाली चार स्पष्ट चिन्हे आहेत की तुमचा आहार तुमच्या प्रकृतीशी लढतो:
पचन, किंवा अग्नी (पाचक अग्नी), हा आयुर्वेदिक आरोग्याचा आधारस्तंभ आहे. जेव्हा तुमची जेवणाची निवड तुमच्या संविधानाशी भिडते, तेव्हा पचन ही सामान्यत: पहिली प्रणाली असते ज्याला त्रास होतो.
वात प्रकार जे खूप थंड, कच्चे किंवा कोरडे अन्न खातात त्यांना फुगते. गॅस दिसतो. आतड्याची हालचाल अनियमित आणि अप्रत्याशित बनते.
पिट्टाचे प्रकार जे जास्त मसालेदार, आंबट, आम्लयुक्त किंवा तळलेले पदार्थ त्यांच्या प्रणालीला जास्त गरम करतात. छातीत जळजळ होते. हायपर ॲसिडिटी भडकते. मल मोकळा होतो.
कफाचे प्रकार, जड, तेलकट किंवा गोड पदार्थ खाल्ल्याने त्यांची पचनशक्ती कमी होते. जेवणानंतर पूर्णता टिकून राहते. आळशीपणा येतो. मळमळ येते.
अन्नाने तुम्हाला दिवसभर चालू ठेवले पाहिजे. आपल्या प्रकारासाठी चुकीचे अन्न खाल्ल्याने उलट परिणाम होतो. ऊर्जा क्रॅश जोरदार आघात. तीव्र थकवा अंगावर घेतो.
वात लोकांना हलके, विरळ जेवणामुळे अचानक चिंताग्रस्त उर्जेचा स्फोट होतो. ऊर्जा क्रॅश जलद अनुसरण. शारीरिक थकवा दूर होतो.
जास्त प्रमाणात कॅफीन किंवा भरपूर खाद्यपदार्थांमुळे चालणारे पिट्टा प्रकार चिडचिड करतात. तीव्र ऊर्जा थेंब पुढे येतात.
कफ व्यक्ती जे दाट, दुग्धजन्य पदार्थ-जड किंवा शुद्ध जेवण खातात ते संपूर्ण दुपारपर्यंत खेचतात. साधी दैनंदिन कामे थकवणारी वाटतात. रेंगाळणारा थकवा आजूबाजूला चिकटून राहतो.
त्वचा आत काय चालले आहे ते दर्शवते. हे आयुर्वेदाला माहीत आहे. चुकीचे अन्न अमा नावाचे चयापचय विष तयार करतात. इतर जास्त अंतर्गत उष्णता निर्माण करतात.
आंबलेल्या, खारट किंवा तिखट पदार्थांनी पॅक केलेले पित्त-उत्तेजक आहार तुमच्या चेहऱ्यावर दिसतात. लालसरपणा दिसून येतो. पुरळ फुटते. पुरळ पसरतात.
निरोगी चरबी वगळल्याने वात असंतुलन त्वचा कोरडे करते. चंचलपणा विकसित होतो. खडबडीतपणा घेतो.
जड क्रीम्स किंवा रिफाइंड शुगर्ससारखे कफ पदार्थ त्वचेला तेलकट करतात. चेहर्यावरील ब्रेकआउट्स गुणाकार. छिद्र बंद होतात.
तुम्ही जे खाता ते तुमच्या शरीराप्रमाणे तुमच्या मनाला आकार देते. विसंगत अन्नामुळे पचनाच्या समस्या झोप आणि मानसिक शांतता नष्ट करतात.
पिट्टाचे प्रकार जड, मसालेदार जेवण उशिरा खाल्ल्याने अंतर्गत उष्णता निर्माण होते. रात्री घाम येतो. शांत तासांमध्ये झोप अस्वस्थ होते.
वात लोक जे थंड पदार्थ खातात किंवा उशीरा जेवण वगळतात त्यांना रेसिंगचे विचार येतात. निद्रानाशाचा झटका.
कफा प्रकार नऊ तास सरळ झोपू शकतात. जागे केल्याने ते जड, कंटाळवाणे आणि ताजेतवाने राहतात.
हे संकेत लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे. त्यांना ओळखून आंतरिक समरसतेकडे परतीचा प्रवास सुरू होतो; रात्रभर कोणतेही कठोर बदल आवश्यक नाहीत. लहान समायोजन अधिक चांगले कार्य करतात.
वात प्रकार उबदार, ग्राउंडिंग, चांगले मसालेदार जेवण चांगले करतात.
पिट्टाचे प्रकार थंड, हायड्रेटिंग पदार्थांवर भरभराट करतात जे नैसर्गिकरित्या गोड किंवा कडू असतात.
पचनाला चालना देणारे हलके, उबदार, तिखट पदार्थ खाताना कफाचे प्रकार उत्तम वाटतात.
खाल्ल्यानंतर तुमचे शरीर कसे प्रतिसाद देते याकडे लक्ष द्या. नमुने पहा. तुमच्या नैसर्गिक घटनेशी जुळणारा आहार तयार करा.
“जेवणानंतरचे संकेत तुम्हाला सांगतात की तुम्हाला काय माहित असणे आवश्यक आहे. ते ऐका. तुमच्या वैयक्तिक मेकअपचा आदर करा. अन्न टिकाऊ आणि संतुलित बनते; तुमच्या दीर्घकालीन आरोग्याशी जुळणारे खाण्याशी तुमचे नाते बदलते,” डॉक्टर म्हणतात.
(अस्वीकरण: हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे आणि व्यावसायिक वैद्यकीय सल्ल्याचा पर्याय नाही. वैद्यकीय स्थितीबद्दल कोणतेही प्रश्न असल्यास नेहमी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.)
