. डेस्क- अन्न उत्पादनांवर '100% शुद्ध', '100% नैसर्गिक' आणि '100%' भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरण (FSSAI) ने अशा दाव्यांवर कठोरता वाढवली आहे. त्यांची उत्पादने अधिक चांगली आणि अधिक विश्वासार्ह दिसण्यासाठी कंपन्या अनेकदा अशा दाव्यांचा वापर करतात, परंतु आता अन्न नियामक अशा दाव्यांची भाषा आणि त्यामागील पुराव्यावर लक्ष ठेवून आहे.

FSSAI च्या कारवाईनंतर, अनेक कंपन्यांनी त्यांच्या पॅकेजिंग, जाहिराती आणि प्रचार सामग्रीमधून '100%' दावे काढून टाकण्यास सुरुवात केली आहे. या मध्ये BONN BISCUITS, Zandu Honey, Amway India आणि Juza Foods अशा कंपन्यांची नावे समोर आली आहेत.

खाद्यपदार्थाच्या पॅकेटवर '100% शुद्ध' किंवा '100% नैसर्गिक' लिहिलेले पाहून, ग्राहक असे गृहीत धरू शकतो की ते उत्पादन पूर्णपणे शुद्ध, नैसर्गिक आणि कोणत्याही प्रकारची भेसळमुक्त आहे. खाद्य उत्पादनांच्या लेबल्स आणि जाहिरातींमध्ये भाषा वापरली जाईल याची खात्री करण्यावर FSSAI लक्ष केंद्रित करते स्पष्ट, अचूक आणि सत्यापित होय ग्राहकांची दिशाभूल करणारे किंवा उत्पादन वैशिष्ट्यांमध्ये अतिशयोक्ती करणारे दावे नियामकाच्या सावध नजरेखाली येतात.

कंपन्यांना कोणते बदल करावे लागले?

FSSAI च्या कारवाई आणि सूचनांचे पालन करून, काही कंपन्यांनी त्यांच्या उत्पादनांच्या लेबल आणि जाहिरातींमध्ये बदल केले आहेत. उत्पादनाच्या वास्तविक वैशिष्ट्यांचे अधिक स्पष्टपणे वर्णन करणाऱ्या भाषेच्या बाजूने '100%' सारखे शब्द काढले जात आहेत. याचा थेट परिणाम त्या पॅकेजिंग आणि जाहिरातींवर होतो, ज्यामध्ये उत्पादनाच्या शुद्धतेबद्दल किंवा नैसर्गिकतेबद्दल पूर्ण दावे केले जातात.

डाबरची उत्पादनेही छाननीखाली आली

'100%' दाव्यांबाबत डाबर इंडिया हे प्रकरणही चर्चेत आले आहे. FSSAI कारवाईत, कंपनीच्या काही खाद्यपदार्थांवर वापरल्या जाणाऱ्या दाव्यांबाबत आक्षेप घेण्यात आला. यामध्ये मध, सफरचंद सायडर व्हिनेगर, व्हर्जिन खोबरेल तेल, तिळाचे तेल, गाईचे तूप, नारळाचे पाणी आणि नारळाचे दूध यासारख्या उत्पादनांचा समावेश होता. यापैकी काही उत्पादनांच्या पॅकेजिंग किंवा जाहिरातीमध्ये '100% नैसर्गिक', '100% शुद्ध', '100% शुद्धतेची हमी', '100% ऑरगॅनिक' आणि '100% निविदा नारळ पाणी' असे दावे करण्यात आले होते.

FSSAI च्या काटेकोरपणाचा उद्देश केवळ कंपन्यांचे पॅकेजिंग बदलणे हा नाही तर ग्राहकांना स्पष्ट आणि योग्य माहिती प्रदान करणे हा आहे. ग्राहकांनी '100% शुद्ध' किंवा '100% नैसर्गिक' या शब्दांवर आधारित खरेदी करण्यापेक्षा उत्पादन लेबलवरील घटक, पौष्टिक माहिती, उत्पादक माहिती आणि इतर संबंधित तपशील काळजीपूर्वक पहावेत.

FSSAI चे निरीक्षण केवळ पॅकेट्सपुरते मर्यादित नाही. टीव्ही, डिजिटल प्लॅटफॉर्म, सोशल मीडिया आणि इतर माध्यमांवर दाखवल्या जाणाऱ्या जाहिरातींमध्ये केलेल्या दाव्यांकडेही लक्ष दिले जात आहे. खाद्य कंपन्यांनी त्यांच्या उत्पादनांबद्दल दावे करणे महत्वाचे आहे जे योग्य पुरावे आणि विहित मानकांद्वारे न्याय्य ठरू शकतात.

आणखी कंपन्यांवर कारवाई करता येईल का?

'100%' दाव्यांच्या संदर्भात वाढलेल्या नियामक कठोरतेमुळे, भविष्यात अधिक कंपन्यांना त्यांचे पॅकेजिंग आणि विपणन धोरण बदलावे लागेल. या संपूर्ण प्रकरणातील सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे खाद्यपदार्थांच्या जाहिरातींमध्ये मोठे दावे करण्याऐवजी ग्राहकाला योग्य आणि सत्यापित माहिती मिळायला हवी. त्यामुळेच FSSAI अशा दाव्यांची चौकशी करण्यावर सतत भर देत आहे.