नवी दिल्ली: दिल्लीत या वर्षी आतापर्यंत H1N1 इन्फ्लूएंझाची 1,777 प्रकरणे नोंदली गेली आहेत, दिल्ली सरकारच्या ताज्या आकडेवारीनुसार 20 ऑगस्ट रोजी 114 नवीन प्रकरणे नोंदली गेली आहेत.
इन्फ्लूएंझा ए आणि इन्फ्लूएंझा बी सह हंगामी इन्फ्लूएंझाची एकूण 2,602 प्रकरणे एकत्रितपणे नोंदवली गेली आहेत. दिल्ली 2026 मध्ये. H1N1 या संसर्गाचा सर्वात मोठा वाटा आहे, ज्यामुळे या वर्षी राष्ट्रीय राजधानीत नोंदवलेला प्रमुख इन्फ्लूएंझा उपप्रकार आहे.
प्रकरणांच्या वाढत्या संख्येच्या चिंतेच्या पार्श्वभूमीवर, भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषदेच्या (ICMR) वरिष्ठ शास्त्रज्ञांनी स्पष्ट केले आहे की देशात कोणताही नवीन H1N1 स्ट्रेन आढळला नाही आणि घाबरण्याचे कोणतेही कारण नाही.
ICMR शास्त्रज्ञांनी सांगितले की, सध्या भारतात प्रसारित होणारे इन्फ्लुएंझा A (H1N1) pdm09 विषाणू A/Missouri/11/2025 (H1N1) pdm09 सारख्या विषाणूच्या ताणाचे आहेत.
शास्त्रज्ञांच्या मते, विषाणू क्लेड 6B.1A.5a2a आणि सबक्लेड D.3.1.1 चे आहेत आणि 2025 पासून ते प्रचलित आहेत.
त्यांनी जोर दिला की हे नवीन H1N1 स्ट्रेनचा उदय सूचित करत नाही.
प्रकरणांमध्ये वाढ होण्यास नवीन किंवा अधिक धोकादायक प्रकार जबाबदार असू शकतो की नाही या वाढत्या चिंतेच्या पार्श्वभूमीवर हे स्पष्टीकरण आले आहे.
ICMR शास्त्रज्ञांनी असेही म्हटले आहे की सध्या प्रसारित होणारे इन्फ्लूएंझा विषाणू उत्तर गोलार्धासाठी शिफारस केलेल्या लसीच्या ताणांशी चांगले जुळतात.
दिल्ली सरकारच्या डेटावरून असे दिसून आले आहे की, इन्फ्लूएन्झा ए ने या वर्षी नोंदवलेल्या बहुतेक हंगामी इन्फ्लूएंझा संसर्गासाठी जबाबदार आहे.
20 ऑगस्टपर्यंत एकत्रितपणे नोंदवलेल्या 2,392 इन्फ्लूएंझा ए प्रकरणांपैकी, H1N1 ची 1,777 प्रकरणे होती.
H1 उपप्रकारात 37 प्रकरणे आहेत, तर 138 प्रकरणे H3 साठी जबाबदार आहेत. इतर 440 प्रकरणे इतर इन्फ्लूएंझा ए प्रकारांतर्गत वर्गीकृत करण्यात आली.
याव्यतिरिक्त, दिल्लीमध्ये इन्फ्लूएंझा बी चे 210 प्रकरणे नोंदवली गेली, ज्यामुळे एकूण इन्फ्लूएंझा ए आणि बी संक्रमणांची संख्या 2,602 झाली.
हा कल मागील वर्षाच्या तुलनेत वेगळा आहे, जेव्हा दिल्लीमध्ये H3N2 हा प्रमुख इन्फ्लूएंझा उपप्रकार होता. 2026 मध्ये, H1N1 हा अग्रगण्य उपप्रकार म्हणून उदयास आला आहे.
H1N1 सह हंगामी इन्फ्लूएन्झा, सामान्यतः स्वयं-मर्यादित असतो, बरेच लोक विश्रांती आणि योग्य काळजी घेऊन बरे होतात.
ताप, खोकला, डोकेदुखी आणि अंगदुखी ही सामान्य लक्षणे आहेत.
तथापि, लहान मुले, वृद्ध लोक आणि अंतर्निहित वैद्यकीय परिस्थिती असलेल्यांना गुंतागुंत होण्याचा धोका जास्त असू शकतो.
ज्या लोकांची लक्षणे कायम राहतात, खराब होतात किंवा गंभीर होतात त्यांना विलंब न करता वैद्यकीय मदत घेण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.
आरोग्य अधिकाऱ्यांनी स्वत: ची औषधोपचार करण्यापासून सावधगिरी बाळगली आहे आणि लोकांना इन्फ्लूएंझा सारख्या लक्षणांसाठी औषधे घेण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घेण्याचा सल्ला दिला आहे.
दिल्ली सरकारने सांगितले की ते एकात्मिक रोग देखरेख कार्यक्रम (IDSP) द्वारे हंगामी इन्फ्लूएंझा परिस्थितीचे बारकाईने निरीक्षण करत आहे.
इन्फ्लूएंझाशी संबंधित आजार आणि मृत्यूचा मागोवा घेतला जात आहे, तर आयडीएसपी-आयएचआयपी पोर्टलद्वारे इन्फ्लूएंझा सारखा आजार आणि तीव्र तीव्र श्वसन संक्रमणावरील दैनिक माहितीचे परीक्षण केले जात आहे.
वरिष्ठ अधिकाऱ्यांसोबत नियमित अपडेट्सही शेअर केले जात आहेत.
20 ऑगस्ट रोजी आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण सचिव यांच्या अध्यक्षतेखाली एक आंतरक्षेत्रीय बैठक झाली.
या बैठकीत दिल्ली महानगरपालिका, नवी दिल्ली नगर परिषद, कॅन्टोन्मेंट बोर्ड, शिक्षण विभाग आणि दिल्ली विकास प्राधिकरणाचे प्रतिनिधी सहभागी झाले होते.
विभागांना मौसमी इन्फ्लूएंझा प्रतिबंध आणि नियंत्रणाबाबत जनजागृती आणि माहिती मोहिमेला बळकटी देण्याचे निर्देश देण्यात आले होते.
परिस्थितीवर लक्ष ठेवण्यासाठी दिल्ली राज्य आरोग्य अभियान मुख्य जिल्हा वैद्यकीय अधिकाऱ्यांसोबत दररोज आढावा बैठका घेत आहे.
इन्फ्लूएंझा प्रकरणांची तपासणी, अहवाल आणि देखरेख करण्याबाबत रुग्णालये आणि जिल्हा आरोग्य अधिकाऱ्यांना सूचनाही जारी करण्यात आल्या आहेत.
रुग्णांचे वर्गीकरण, उपचार प्रोटोकॉल, व्हेंटिलेटरी मॅनेजमेंट, मास्क वापरणे आणि घरगुती काळजी यासंबंधी तांत्रिक मार्गदर्शक तत्त्वे आधीच अस्तित्वात असल्याचे सरकारने म्हटले आहे.
इन्फ्लूएंझा प्रकरणांची वेळेवर ओळख आणि व्यवस्थापन सुनिश्चित करण्यासाठी आरोग्यसेवा कर्मचाऱ्यांना प्रशिक्षित आणि संवेदनशील केले जात आहे.
आरोग्य अधिकाऱ्यांनी नमूद केले की भारतातील हंगामी इन्फ्लूएंझा साधारणपणे वर्षभरात दोन वेळा वाढलेल्या क्रियाकलापांची नोंद करतो.
एक शिखर सामान्यत: जानेवारी ते मार्च दरम्यान येते, तर दुसरे शिखर मान्सूननंतरच्या काळात दिसते.
प्रकरणांमध्ये वाढ झाल्याने, जनतेला श्वसनविषयक स्वच्छता राखणे आणि नियमितपणे हात धुणे यासह मूलभूत प्रतिबंधात्मक उपायांचे पालन करण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.
लोक गर्दीच्या ठिकाणी मास्क वापरण्याचा आणि गर्दीच्या ठिकाणी अनावश्यक संपर्क टाळण्याचा विचार करू शकतात, विशेषत: जेव्हा श्वसन संक्रमण पसरत असेल.
श्वासोच्छवासाच्या आजारांनी ग्रस्त लोकांशी जवळचा संपर्क मर्यादित केल्याने देखील संक्रमणाचा धोका कमी होण्यास मदत होऊ शकते.
H1N1 प्रकरणांमध्ये वाढ झाल्यामुळे दिल्ली अधिकाऱ्यांनी पाळत ठेवणे आणि जनजागृतीचे प्रयत्न अधिक तीव्र केले आहेत. तथापि, ICMR चे स्पष्टीकरण की कोणतीही नवीन स्ट्रेन आढळली नाही हे आश्वासन देते की वाढ आधीच प्रचलित असलेल्या ताणाशी संबंधित आहे.
आरोग्य अधिकाऱ्यांनी लोकांना सावध राहण्याचे आवाहन केले आहे आणि घाबरणे आणि चुकीची माहिती टाळून प्रतिबंधात्मक उपायांचे पालन करावे.
