अंमलबजावणी संचालनालयाने तृणमूल काँग्रेसचे खासदार नदीमुल हक यांच्याशी जोडलेल्या जागेवर २४ तास झडती घेतली. ईडीच्या म्हणण्यानुसार, सुमारे 60 कोटी रुपयांच्या कथित आर्थिक व्यवहारांमध्ये तफावत आढळून आली आहे. एजन्सी निधीचा स्रोत आणि संभाव्य हवाला कनेक्शन तपासत आहे.

कोलकाता: अंमलबजावणी संचालनालयाने (ईडी) तृणमूल काँग्रेस (टीएमसी) राज्यसभा सदस्य नदीमुल हक यांच्याशी संबंधित उर्दू वृत्तपत्राच्या आवारात आणि इतर परिसरात 24 तासांहून अधिक काळ शोध मोहीम राबवली. तपास यंत्रणेच्या अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या कारवाईदरम्यान सुमारे ६० कोटी रुपयांच्या कथित आर्थिक व्यवहारांमध्ये तफावत समोर आली आहे. एजन्सी आता या व्यवहारांचे स्वरूप, निधीचे स्रोत आणि संभाव्य आर्थिक अनियमितता तपासत आहे.

ईडीची कारवाई सोमवारी सकाळी सुरू झाली आणि मंगळवारी पहाटेपर्यंत सुरू होती. यावेळी कोलकात्यातील पार्क सर्कस भागात असलेल्या वृत्तपत्र कार्यालयाव्यतिरिक्त नदीमुल हकशी संबंधित निवासी आणि इतर परिसरांची झडती घेण्यात आली. तपासाची व्याप्ती कोलकात्यापुरती मर्यादित नव्हती. एजन्सीने दिल्ली आणि रांचीमधील इतर सात ठिकाणी शोध मोहीम राबवली.

बँक रेकॉर्ड आणि डिजिटल कागदपत्रे तपासत आहे

तपासाशी संबंधित ईडी अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, झडतीदरम्यान बँक व्यवहारांशी संबंधित रेकॉर्ड, आर्थिक कागदपत्रे आणि डिजिटल सामग्रीची तपासणी करण्यात आली. कथित आर्थिक व्यवहारांची संपूर्ण साखळी समजून घेणे आणि तपासाधीन पैशाचा खरा स्रोत शोधणे हे एजन्सीचे उद्दिष्ट आहे.

अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, सुमारे 60 कोटी रुपयांच्या काही व्यवहारांमध्ये अशी तफावत आढळून आली आहे, ज्याच्या संदर्भात पुरेशी कागदपत्रे झडतीदरम्यान लगेच उपलब्ध होऊ शकली नाहीत. मात्र, या व्यवहारांचे खरे स्वरूप तपास पूर्ण झाल्यानंतरच स्पष्ट होणार आहे.

ईडी हे जाणून घेण्याचा प्रयत्न करत आहे की संबंधित व्यवहार खऱ्या व्यावसायिक क्रियाकलापांशी संबंधित होते की पैसे इतर कोणत्या मार्गाने हस्तांतरित केले गेले होते.

हवाला अँगलनेही तपास केला

तपास एजन्सी कथित आर्थिक अनियमितता तसेच हवाला सारख्या अनौपचारिक आर्थिक चॅनेलच्या संभाव्य वापराचाही तपास करत आहे. अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, एजन्सी हे शोधण्याचा प्रयत्न करत आहे की तपासाधीन रकमेचा काही भाग औपचारिक बँकिंग चॅनेलच्या बाहेर वळवला गेला आहे का.

सध्या, हा तपासाचा तात्पुरता पैलू आहे आणि जोपर्यंत ईडीचा तपास पूर्ण होत नाही तोपर्यंत याकडे अंतिम निष्कर्ष म्हणून पाहिले जाऊ शकत नाही. एजन्सी आर्थिक नोंदी आणि डिजिटल सामग्रीवर आधारित व्यवहारांचे खरे स्वरूप जुळवत आहे.

नदीमुल हक यांचीही चौकशी केली

शोध मोहिमेदरम्यान ईडीच्या अधिकाऱ्यांनी नदीमुल हकचीही चौकशी केली. अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, एजन्सीने शोध सुरू केला तेव्हा टीएमसी खासदार रांचीमध्ये होते. त्यानंतर सोमवारी रात्री त्याला कोलकात्यात आणण्यात आले.

कोलकाता येथे पोहोचल्यानंतर त्याच्या निवासस्थानी आणि कार्यालयात झडती घेतली असता त्याची चौकशी करण्यात आली. वृत्तपत्राशी संबंधित कथित आर्थिक व्यवहारांव्यतिरिक्त, तपासकर्त्यांनी अशा काही आर्थिक व्यवहारांवर देखील लक्ष दिले जे TMC शी संबंधित असल्याचा संशय आहे, जे एजन्सीच्या तपासात समोर आले आहेत.

मात्र, उपलब्ध माहितीनुसार, ईडीने या प्रकरणात अद्याप एकाही व्यक्तीला अटक केलेली नाही.

एफआयआरनंतर ईडीने ईसीआयआर दाखल केला

पोलिसांच्या प्रथम माहिती अहवालाच्या (एफआयआर) आधारे ईडीची कारवाई सुरू झाली. हा एफआयआर बिधाननगर पोलीस आयुक्तालयात दाखल करण्यात आला होता. या आधारावर केंद्रीय तपास यंत्रणेने अंमलबजावणी प्रकरण माहिती अहवाल म्हणजेच ECIR दाखल केला.

ECIR नोंदणी केल्यानंतर, एजन्सीने कथित बेकायदेशीर आणि बेहिशेबी आर्थिक व्यवहार आणि संशयास्पद स्त्रोतांकडून निधी प्राप्त केल्याच्या आरोपांची चौकशी सुरू केली. शोध मोहीम हा या तपासाचाच एक भाग असल्याचे सांगण्यात येत आहे.

तपास यंत्रणा आता कागदपत्रे, बँक रेकॉर्ड आणि इलेक्ट्रॉनिक सामग्रीचे विश्लेषण करत आहे. कथित व्यवहारात गुंतलेल्या पक्षांची संपूर्ण शृंखला, निधीचा स्रोत आणि निधी वापरणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे.

24 तासांहून अधिक काळ शोध मोहीम चालली

सोमवारी सकाळपासून ईडीची कारवाई सुरू झाली. कोलकाता येथील वृत्तपत्राचे कार्यालय आणि नदीमुल हकशी संबंधित परिसर याशिवाय एजन्सीचे पथक दिल्ली आणि रांचीलाही पोहोचले. अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, एकूण सात ठिकाणांचा शोध घेण्यात आला.

एवढ्या प्रदीर्घ ऑपरेशन दरम्यान, अन्वेषकांनी आर्थिक आणि डिजिटल नोंदी केल्या. कोणत्याही शोध मोहिमेत एजन्सीने जप्त केलेले किंवा गोळा केलेले कागदपत्रे आणि इलेक्ट्रॉनिक साहित्य पुढील तपासासाठी महत्त्वाचे असू शकतात. तथापि, या प्रकरणात न्यायिकदृष्ट्या स्थापित तथ्य म्हणून ईडीने अद्याप कोणतेही अंतिम निष्कर्ष किंवा आरोप सादर केलेले नाहीत.

60 कोटी रुपयांचे व्यवहार तपासाच्या केंद्रस्थानी

या प्रकरणातील सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे सुमारे ६० कोटी रुपयांचे कथित आर्थिक व्यवहार. ईडीच्या अधिका-यांच्या म्हणण्यानुसार, झडतीदरम्यान काही व्यवहारांमध्ये तफावत आढळून आली ज्यासाठी समाधानकारक नोंदी लगेच सापडल्या नाहीत.

आता एजन्सी हे ठरवण्याचा प्रयत्न करत आहे की या व्यवहारांमागे खऱ्या व्यावसायिक क्रियाकलाप आहेत की निधी हस्तांतरित करण्यासाठी काही अन्य यंत्रणा वापरली गेली होती. बँक रेकॉर्ड, कागदपत्रे आणि डिजिटल डेटाचे विश्लेषण तपासकांना या प्रश्नांची उत्तरे शोधण्यात मदत करू शकते.

अटक नाही, तपास सुरू आहे

मंगळवारपर्यंत ईडीने याप्रकरणी कोणालाही अटक केली नव्हती. नदीमुल हकची चौकशी आणि विविध आवारातून गोळा केलेल्या आर्थिक आणि डिजिटल साहित्याचा तपास सुरू ठेवण्याची शक्यता आहे.

कथित आर्थिक अनियमिततेचा तपास अद्याप प्राथमिक टप्प्यावर आहे, हेही लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे. कोणताही व्यवहार बेकायदेशीर सिद्ध करण्यासाठी, तपास यंत्रणेला संबंधित कागदपत्रे, आर्थिक नोंदी आणि इतर पुराव्यांच्या आधारे खटला स्थापित करावा लागेल.

सध्या, ईडीचे लक्ष 60 कोटी रुपयांच्या कथित व्यवहारांचे स्वरूप, निधीचे स्त्रोत आणि संभाव्य हवाला कनेक्शन तपासण्यावर आहे. पुढील तपासाच्या आधारे, एजन्सी या प्रकरणातील कारवाईचा निर्णय घेईल.