मीठ हे केवळ स्वयंपाकघरातील मूळ चव वाढवणारे नाही तर अन्नाचा सर्वात आवश्यक भाग देखील आहे. विशेषत: पावसाळ्यात किंवा अति दमट दिवसांमध्ये मिठाच्या पेटीत किंवा भांड्यात ठेवलेले मीठ ओले होऊ लागते असे अनेकदा दिसून येते. ते पाण्यासारखे चिकट होते, लहान कठीण गुठळ्या तयार होतात आणि स्प्रिंकलर किंवा शेकरमधून मीठ बाहेर येणे थांबते. बरेच लोक याला मिठाचा निकृष्ट दर्जा मानतात, तर प्रत्यक्षात हे मिठाचे नैसर्गिक रासायनिक गुणधर्म आणि त्याच्या साठवणीत केलेल्या छोट्या चुकांचा परिणाम आहे. जर तुम्हीही मिठाच्या ओलसरपणामुळे त्रस्त असाल, तर मीठ साठवण्याची योग्य पद्धत आणि जाणूनबुजून किंवा नकळत तुमच्या स्वयंपाकघरात होणाऱ्या तीन प्रमुख चुका जाणून घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.

मीठ प्रामुख्याने सोडियम क्लोराईड (NaCl) चे बनलेले असते, परंतु मॅग्नेशियम क्लोराईड आणि इतर खनिज क्षार देखील सामान्य टेबल मिठात ट्रेस प्रमाणात असतात. हे घटक नैसर्गिकरित्या 'हायग्रोस्कोपिक' असतात. हायग्रोस्कोपिकचा साधा अर्थ असा आहे की हे पदार्थ वातावरणात आणि खुल्या हवेत असलेली आर्द्रता (जल वाष्प) आकर्षित करतात आणि शोषून घेतात. खोलीत किंवा स्वयंपाकघरातील आर्द्रतेची पातळी ७० ते ७५ टक्क्यांच्या वर गेल्यावर मीठ हवेतील आर्द्रता शोषून घेते आणि वितळू लागते आणि त्यात पाण्याचा थर साचतो.

स्वयंपाकघरात स्वयंपाक करताना केलेल्या काही सामान्य सवयींमुळे मीठ बुरशीचे बनते. आपण या तीन चुका टाळल्यास, मीठ नेहमीच कोरडे आणि कुरकुरीत राहील:

• 1. धातूच्या भांड्यांमध्ये मीठ ठेवणे: पहिली आणि गंभीर चूक म्हणजे मीठ, स्टील, तांबे, पितळ, कथील किंवा लोखंडी डब्यात साठवणे. मीठामध्ये असलेले क्लोराईड आयन धातूवर रासायनिक अभिक्रिया (गंज/ऑक्सिडेशन) करतात. यामुळे, धातूला गंजणे सुरू होते आणि ओलावा झपाट्याने भांड्यात प्रवेश करतो. एवढेच नाही तर धातूच्या डब्यात ठेवलेले ओले मीठही आरोग्यासाठी हानिकारक ठरू शकते.

• 2. ओला चमचा वापरणे आणि बॉक्स उघडा ठेवणे: स्वयंपाक करताना, लोक अनेकदा घाईघाईने भाजी ढवळत किंवा थोडासा ओला चमचा थेट मिठाच्या भांड्यात टाकतात. चमच्याने पाण्याचा एक थेंब मीठाचा संपूर्ण जार ओलावण्यासाठी पुरेसा आहे. त्याचप्रमाणे, मसाल्याच्या रॅकवर काम करताना मिठाच्या डब्याचे झाकण उघडे ठेवल्याने स्वयंपाकघरातील वाफ थेट मिठाच्या संपर्कात येते.

• 3. गॅस स्टोव्ह किंवा सिंकच्या शेजारी मीठाचा बॉक्स ठेवणे: बऱ्याच घरांमध्ये, सोयीसाठी, मीठाचा डबा किंवा पेटी गॅस स्टोव्ह, इंडक्शन स्टोव्ह किंवा भांडीच्या सिंकच्या अगदी शेजारी ठेवली जाते. स्टोव्हवरील उकळत्या डाळ, चहा किंवा भाज्यांची गरम वाफ आणि सिंकमधून सतत उडणारे पाण्याचे थेंब मिठाच्या डब्यावर आदळतात, बरणीच्या आत आर्द्रता निर्माण करतात आणि मीठ बंद करतात.

मीठ जास्त काळ ताजे आणि कोरडे ठेवण्यासाठी, योग्य कंटेनर आणि योग्य जागा निवडणे फार महत्वाचे आहे:

• काचेच्या किंवा सिरॅमिक भांड्यांचा वापर: मीठ साठवण्यासाठी नेहमी हवाबंद काचेच्या जार किंवा पारंपारिक सिरेमिक जार वापरा. काच आणि सिरॅमिक पूर्णपणे नॉन-रिॲक्टिव्ह असतात, त्यामुळे मीठ रासायनिक बदलत नाही किंवा बाहेरील ओलावा सहजपणे आत जाऊ देत नाही.

• कोरडा लाकडी चमचा ठेवा: मिठाच्या भांड्यात नेहमी लाकडाचा किंवा कडक फूड-ग्रेड प्लास्टिकचा लहान आणि पूर्णपणे कोरडा चमचा ठेवा. लाकडी चमचा धातूसारखा गंजत नाही किंवा आर्द्रता शोषत नाही.

• कोरड्या आणि थंड ठिकाणी साठवा: स्वयंपाकघरातील कपाटात किंवा कपाटात मीठाची मुख्य भांडी सूर्यप्रकाश, गॅसची उष्णता आणि पाण्याच्या नळांपासून दूर ठेवा.

जर वातावरणात जास्त ओलसरपणा असेल आणि मीठ पुन्हा पुन्हा ओले होत असेल तर तुम्ही हे घरगुती आणि सुरक्षित उपाय करून पाहू शकता:

• कच्च्या तांदळाचे धान्य (तांदूळ खाच): ही सर्वात लोकप्रिय आणि वैज्ञानिकदृष्ट्या सिद्ध पद्धत आहे. 8 ते 10 स्वच्छ न शिजलेले तांदळाचे दाणे मीठ शेकर किंवा मीठाच्या मोठ्या कंटेनरमध्ये ठेवा. तांदळात स्टार्च असतो, ज्यामध्ये ओलावा शोषण्याची जबरदस्त क्षमता असते. तांदळाचे दाणे मीठापूर्वीची आर्द्रता शोषून घेते आणि मीठ पूर्णपणे कोरडे ठेवते.

• लवंगाच्या कळ्या घाला: मिठाच्या भांड्यात 3 ते 4 कोरड्या पूर्ण लवंगा ठेवा. लवंग केवळ हवेतील अतिरीक्त ओलावा शोषून घेत नाही, तर त्याचे बॅक्टेरियाच्या वाढीस प्रतिबंध करणारे गुणधर्म आणि सौम्य सुगंध देखील कीटक आणि बुरशींना मिठाच्या भांड्यातून दूर ठेवते.

• ब्लॉटिंग पेपर किंवा टिश्यू पेपरचा थर: जर तुम्ही मोठ्या कंटेनरमध्ये मोठ्या प्रमाणात मिठाचा साठा ठेवला असेल, तर स्वच्छ टिश्यू पेपर किंवा फूड-ग्रेड ब्लॉटिंग पेपरचा थर जारच्या झाकणाखाली किंवा मिठाच्या वर ठेवा. जेव्हा तुम्ही जार उघडाल आणि बंद कराल तेव्हा टिश्यू पेपर हवेतील आर्द्रता शोषून घेईल.

जर तुमच्या स्वयंपाकघरातील मीठाने आधीच ओलावा शोषून घेतला असेल आणि गुठळ्या तयार केल्या असतील तर ते फेकून देण्याची गरज नाही. एक जड तळाचा तवा किंवा तवा मंद आचेवर गरम करा. यानंतर गॅस बंद करून हलके तापलेल्या तव्यावर ओले मीठ पसरवा. तव्याच्या किंचित उष्णतेमुळे, सर्व खारे पाणी बाष्पीभवन होईल. मीठ पूर्णपणे थंड झाल्यावर चमच्याने दाबून गुठळ्या फोडा आणि पुन्हा हवाबंद काचेच्या कोरड्या बरणीत भरा. यामुळे मीठ नवीन सारखे दिसेल आणि पुन्हा कोरडे होईल.