जेव्हा तुम्ही ATM मधून ₹ 500 ची हार्ड नोट काढता आणि ₹ 50 ची वस्तू खरेदी करण्यासाठी जाता तेव्हा तुम्ही ही ओळ दिवसातून अनेक वेळा ऐकली असेल. हे 'सुट्ट्यांचे महाभारत' संपवण्यासाठी रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) इतका मोठा आणि दिलासा देणारा निर्णय घेतला आहे, ज्यामुळे आपल्या सर्वांचे जीवन सुसह्य होईल. RBI चा नवा आदेश काय आहे? आरबीआयने देशातील सर्व बँकांना त्यांच्या एटीएम मशिनमधून १०० आणि २०० रुपयांच्या नोटा काढणे अनिवार्य करण्याच्या सक्त सूचना दिल्या आहेत. मग हा निर्णय का घेतला गेला? RBI ला हे चांगलंच माहीत आहे की UPI चे युग आले असेल, पण आजही देशातील मोठी लोकसंख्या, विशेषत: लहान बाजारपेठा, गावे आणि शहरे, त्यांच्या दैनंदिन खर्चासाठी रोख रकमेवर अवलंबून आहेत. जेव्हा एटीएममधून केवळ ₹ 500 ची नोट वितरीत केली जाते, तेव्हा लोकांना बाजारात छोटी खरेदी करण्यात मोठी अडचण येते. सर्वसामान्यांच्या समस्या समजून घेत आरबीआयने हे पाऊल उचलले आहे. एटीएम छोट्या नोटा द्यायला कधी सुरू करणार? यासाठी आरबीआयने मुदतही निश्चित केली आहे. या नवीन नियमासाठी ३१ मार्च २०२६ पर्यंत सर्व बँकांना त्यांच्या ९०% एटीएम मशीन्स तयार कराव्या लागतील. याचा अर्थ त्यांच्या एटीएम मशीनमध्ये बदल करून, बँकांना १०० आणि २०० रुपयांच्या नोटा ठेवण्यासाठी स्वतंत्र जागा (स्लॉट/कॅसेट) तयार करावी लागेल. सर्वसामान्यांना काय फायदा होणार? 'खुला'चा त्रास संपला: आता तुम्हाला दूध, भाजी किंवा छोट्या गोष्टींची चिंता करावी लागणार नाही. दुकानदारांशी वाद संपला: आता “बदल नाही” ही सबब कमी ऐकू येईल. रोखीचा चांगला प्रवाह: बाजारातील लहान नोटांची कमतरता दूर होईल, ज्यामुळे व्यवहार आणखी सोपे होतील. अजूनही रोख वापरणाऱ्या सर्वांसाठी हा निर्णय मोठा दिलासा आहे. आता एटीएम केवळ 'मोठ्या' नोटाच नव्हे तर 'अत्यावश्यक' नोटांचे वितरण करेल!