नवी दिल्ली: झोमॅटोचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी दीपंदर गोयल यांनी अलीकडेच देशभरातील अनेक आरोग्यप्रेमींचे लक्ष वेधून घेतले आहे; कारण एक साधे चिप दिसणारे उपकरण आहे जे त्याने पॉडकास्टमध्ये दिसताना घातले होते. टेंपल या नावाने ओळखले जाणारे, हे उपकरण वृद्धत्व आणि दीर्घायुष्याचा अभ्यास करण्याच्या प्रयत्नात मेंदूला होणारा रक्त प्रवाह रिअल टाइममध्ये मोजते. मात्र, डॉक्टरांनी या विषयाबाबत साशंकता व्यक्त केल्याने हे उपकरण वादात सापडले आहे.
मंदिर म्हणजे काय?
कंटिन्यू रिसर्च अंतर्गत विकसित, दीर्घायुष्य आणि आरोग्य उपक्रम गोयल यांनी समर्थित आणि Zomato च्या मूळ कंपनी, Eternal शी संबंधित. गोयल यांच्या मते, हे उपकरण सेरेब्रल रक्तप्रवाहाची अचूक आणि सतत गणना करू शकते, जे वृद्धत्व संशोधन आणि न्यूरोसायन्समध्ये बदल घडवून आणू शकते. गोयल यांच्या म्हणण्यानुसार, हे उपकरण एक मुक्त-स्रोत, विज्ञान-समर्थित उत्पादन आहे जे, वर्षानुवर्षे, मानवी दीर्घायुष्य डीकोड करू शकते. एक प्रायोगिक साधन, ते अद्याप विक्रीसाठी ठेवलेले नाही, परंतु गोयल यांनी या टूलमध्ये $25 दशलक्ष गुंतवले असल्याची माहिती आहे.
डॉ. श्रीकांत शर्मा, डायरेक्टर न्यूरोसायन्स, कैलाश हॉस्पिटल आणि न्यूरो इन्स्टिट्यूट, नोएडा, म्हणाले, “मेंदूला रक्तप्रवाहाचे निरीक्षण करणाऱ्या मंदिर प्रत्यारोपणाची चर्चा प्रतिबंधात्मक आरोग्य आणि दीर्घायुष्यावर वाढणारे लक्ष प्रतिबिंबित करते. आरोग्याच्या दृष्टीकोनातून, मेंदूला रक्ताचा पुरवठा किती चांगला होतो हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे, कारण ते स्मृती, एकाग्रता आणि एकंदर मेंदूच्या कार्यामध्ये भूमिका बजावते, विशेषत: वयानुसार. रक्त प्रवाहातील लवकर बदल कधीकधी जीवनशैलीशी संबंधित असू शकतात, मधुमेह किंवा उच्च रक्तदाब, झोपेशी संबंधित परिस्थितीशी संबंधित परिस्थिती. अशा बदलांचा मागोवा घेण्याचे उद्दिष्ट लोकांना त्यांच्या आरोग्याकडे अधिक लक्ष देण्यास आणि निरोगी सवयी लवकर अंगीकारण्यास मदत करू शकते तथापि, हे लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे की कोणतेही एक उपकरण स्वतःच संपूर्ण मेंदूचे आरोग्य ठरवू शकत नाही.
तज्ञ पुढे म्हणाले की अशा नवकल्पनांकडे निदान उपायांऐवजी सहाय्यक साधने म्हणून पाहिले पाहिजे. नियमित आरोग्य तपासणी, संतुलित पोषण, शारीरिक हालचाली, चांगली झोप आणि तणाव व्यवस्थापन दीर्घकालीन मेंदू आणि हृदयाच्या आरोग्याचा पाया आहे. नवीन आरोग्य तंत्रज्ञानाद्वारे व्युत्पन्न केलेल्या कोणत्याही डेटाचा काळजीपूर्वक आणि वैद्यकीय व्यावसायिकांशी सल्लामसलत करून अर्थ लावला पाहिजे. दीर्घायुष्य-केंद्रित आरोग्य उपायांमध्ये वाढती स्वारस्य सकारात्मक आहे, कारण ते प्रतिबंध आणि जागरूकता याकडे लक्ष वळवते. योग्य वैद्यकीय मार्गदर्शन आणि जबाबदार वापराने, अशा घडामोडी भविष्यात पारंपारिक आरोग्य सेवा पद्धतींना पूरक ठरू शकतात.
दुसरीकडे, WeClinic होमिओपॅथीच्या सह-संस्थापक आणि व्यवस्थापकीय संचालक डॉ. दीक्षा कटियार यांनी यासाठी अधिक संरचित दृष्टिकोन ठेवण्याचे आवाहन केले.
“मेंदूचा मागोवा घेणे भविष्याकडे निर्देश करते जेथे मेंदूची क्रिया अधिक स्थिर आणि संरचित पद्धतीने पाहिली जाऊ शकते. कालांतराने, यामुळे फोकस, ताण, झोप आणि पुनर्प्राप्ती पद्धती कशा बदलतात याचा अभ्यास करण्यात मदत होऊ शकते. होमिओपॅथीमध्ये, मेंदूचे आरोग्य आधीपासूनच स्मृती, मानसिक स्पष्टता, भावनिक प्रतिसाद, झोपेची गुणवत्ता आणि ताण हाताळणीचा भाग म्हणून संरचनेच्या ऐवजी कार्याद्वारे पाहिले जाते. ते हे नमुने लवकर आणि अधिक स्पष्टपणे वाचण्यास मदत करतात ते म्हणजे विकसित होणारे कोणतेही तंत्रज्ञान मानवी कल्याण आणि चांगल्या काळजीसाठी अस्तित्वात असले पाहिजे, केवळ तांत्रिक प्रगती समजून घेणे आणि दीर्घकालीन आरोग्यासाठी समर्थन करणे हेच खरे मूल्य आहे,” डॉ कटियार यांनी निष्कर्ष काढला.
