नवी दिल्ली: जागतिक अनिश्चिततेमध्ये, अर्थव्यवस्थेची सद्य स्थिती आशावादासाठी आधार प्रदान करते आणि 2025-26 साठी GDP वाढीचा अंदाज दर्शवितो की भारत जगातील सर्वात वेगाने वाढणारी प्रमुख अर्थव्यवस्था राहील, भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI).
बाह्य क्षेत्रातील जोखीम कमी करण्याच्या उद्देशाने भारताने आपल्या निर्यातीत विविधता आणण्यासाठी आणि मजबूत करण्यासाठी महत्त्वपूर्ण प्रयत्न केले आहेत.
सेंट्रल बँकेने आपल्या मासिक बुलेटिनमध्ये म्हटले आहे की, “देश सध्या युरोपियन युनियन, गल्फ कोऑपरेशन कौन्सिल देश आणि युनायटेड स्टेट्ससह जवळपास 50 राष्ट्रांचे प्रतिनिधित्व करत 14 देश किंवा गटांसह व्यापार वाटाघाटी करत आहे.
2025-26 साठी वास्तविक GDP वाढीचा पहिला आगाऊ अंदाज आव्हानात्मक बाह्य वातावरणात देशांतर्गत घटकांद्वारे चालवलेल्या भारतीय अर्थव्यवस्थेची लवचिकता प्रतिबिंबित करतो.
डिसेंबरसाठी उच्च-वारंवारता निर्देशक मागणीच्या स्थितीत उत्साही राहून वाढीच्या आवेगांमध्ये सतत वाढ दर्शवतात.
“हेडलाइन सीपीआय चलनवाढ डिसेंबरमध्ये वाढली परंतु कमी सहिष्णुतेच्या पातळीच्या खालीच राहिली. गेल्या वर्षभरात व्यावसायिक क्षेत्राकडे आर्थिक संसाधनांचा प्रवाह वाढला आहे, ज्यामध्ये बँक नसलेल्या आणि बँक स्त्रोतांचा क्रेडिट वाढीसाठी योगदान आहे,” RBI अहवालात म्हटले आहे.
डिसेंबर महिन्यात भारताने न्यूझीलंड आणि ओमानसोबत व्यापार वाटाघाटी पूर्ण केल्या. वर्ष 2025 मध्ये कर संरचनांचे तर्कसंगतीकरण, श्रमिक बाजार सुधारणांसाठी श्रम संहिता लागू करणे आणि आर्थिक क्षेत्र नियंत्रणमुक्त करणे यासह मोठ्या आर्थिक सुधारणा घडल्या, या सर्वांमुळे विकासाच्या शक्यता बळकट होण्याची अपेक्षा आहे.
रिझर्व्ह बँकेच्या 'भारतातील बँकिंगचा कल आणि प्रगती 2024-25' या अहवालात मजबूत भांडवली बफर, सुधारित मालमत्तेची गुणवत्ता आणि मजबूत नफा याद्वारे समर्थित बँकिंग प्रणालीची लवचिकता अधोरेखित केली आहे.
डिसेंबर 2025 मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या नवीनतम 'फायनान्शिअल स्टॅबिलिटी रिपोर्ट' मधील मॅक्रो तणाव चाचणीच्या निकालांनी बँका आणि बिगर-बँकिंग वित्तीय कंपन्यांच्या प्रतिकूल परिस्थितीत तोटा सहन करण्याची आणि नियामक किमान पेक्षा जास्त भांडवली बफर राखण्याची लवचिकता पुष्टी केली.
“पुढे जाऊन, नवोन्मेष आणि स्थिरता, ग्राहक संरक्षण आणि नियमन आणि पर्यवेक्षण यांच्यातील समतोल साधण्यावर धोरणाचा फोकस उत्पादकता सुधारण्यास आणि दीर्घकालीन आर्थिक वाढीस समर्थन देण्यास मदत करेल,” असे RBI ने म्हटले आहे.
