छठ पूजेला सुरुवात झाल्याने श्रद्धेचा आणि श्रद्धेचा सण देशभरात पसरला आहे. चार दिवस चालणाऱ्या या व्रतामध्ये महिला कडक नियमांचे पालन करतात आणि सूर्यदेव आणि छठी देवीची पूजा करतात. सन 2025 मध्ये शनिवार, 25 ऑक्टोबर रोजी छठ सणाची सुरुवात नाहय खाऊन झाली आहे. त्याचबरोबर 26 ऑक्टोबरला खरना दिवसापासून महिलांचे उपोषण सुरू होते. ज्यामध्ये 36 तास निर्जल उपवास करण्याची परंपरा आहे आणि उगवत्या सूर्याला अर्घ्य देऊन ते पूर्ण केले जाते.

हा व्रत त्याच्या शुद्धता आणि शिस्तीसाठी ओळखला जातो, जेथे भक्त केवळ अन्न आणि पाणी सोडत नाही तर शरीर, मन आणि घराच्या शुद्धतेची देखील विशेष काळजी घेतो. असे मानले जाते की ज्या स्त्रिया पूर्ण नियम आणि भक्तीपूर्वक छठ व्रत करतात, त्यांच्या सर्व मनोकामना पूर्ण होतात आणि त्यांच्या कुटुंबात सुख, समृद्धी आणि संतती प्राप्त होते. या व्रतामध्ये काय करावे आणि कोणत्या गोष्टी टाळाव्यात याचे पालन करणे अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते.

हे देखील वाचा: छठ सणाची सुरुवात न्हाई-खाऊने, जाणून घ्या चार दिवसांत काय होणार?

छठ व्रताच्या वेळी काय करावे

शुद्धता आणि अखंडता राखणे

उपवास करणाऱ्याने संपूर्ण उपवासात शरीर आणि मनाची शुद्धता राखली पाहिजे. घरही स्वच्छ ठेवणे गरजेचे आहे. कारण असे मानले जाते की षष्ठी देवता फक्त पवित्र ठिकाणी येते.

मीठ, लसूण, कांदा खाऊ नका

उपवास सुरू होण्यापूर्वी (नहाय-खयच्या दिवशी) उपवास करणारा शुद्ध सात्विक अन्न खातो. या दिवशी फक्त आरवा भात, करवंदाची भाजी आणि हरभरा डाळ खाल्ली जाते.

कठोर नियमांसह उपवास करा

खर्नाच्या दिवशी उपवास करणारा दिवसभर निर्जल उपवास करतो आणि संध्याकाळी गुळाची खीर आणि गंगाजलापासून बनवलेल्या रोटीचा प्रसाद खाऊन उपवास सुरू करतो. त्यानंतर पुढील ३६ तास अन्नपाण्याशिवाय राहावे लागते.

हे पण वाचा-छठच्या वेळी थेकुआ बनवण्याची परंपरा आहे, ही रेसिपी घरीच करून पहा.

सूर्य अर्घ्य नीट करा

उपवासाच्या तिसऱ्या दिवशी भाविक संध्याकाळी अर्घ्य देतात आणि चौथ्या दिवशी सकाळी नदी, तलाव किंवा घाटावर उभे राहून मावळतीला आणि उगवत्या सूर्याला अर्घ्य देतात.

मन शांत आणि भावना शुद्ध ठेवा

असे मानले जाते की छठी देवी भक्ती आणि खऱ्या अंतःकरणाने प्रसन्न होते, म्हणून व्रत करताना कोणावरही द्वेष किंवा राग ठेवू नये.

बांबूच्या सूपमध्ये प्रसाद ठेवा

थेकुआ, फळे, नारळ, केळी इत्यादी प्रसाद बांबूच्या सूपमध्ये मांडून सूर्यदेवाला अर्पण केला जातो.

छठ व्रतामध्ये काय करू नये

अशुद्धता किंवा अशुद्धता टाळा

• उपवासाच्या वेळी केस धुवू नयेत, नेलपॉलिश लावू नये किंवा सजावटीच्या वस्तूंचा जास्त वापर करू नये.
• लसूण-कांदा, मांस, मासे, अंडी आणि अल्कोहोल अजिबात घेऊ नका. केवळ उपवास करणाऱ्यांनीच नाही तर कुटुंबातील इतर सदस्यांनीही या गोष्टी टाळल्या पाहिजेत.

खोटे, राग आणि कठोर शब्दांपासून दूर राहा

छठी मैय्याचे व्रत हे मानसिक आणि आध्यात्मिक शिस्तीचे प्रतीक आहे, त्यामुळे उपवास करणाऱ्याने कोणाशीही भांडण करू नये.

अस्वच्छ भांड्यांमध्ये प्रसाद बनवू नये

छठ प्रसाद अतिशय पवित्र आहे, म्हणून तो फक्त नवीन किंवा स्वच्छ भांड्यांमध्ये बनवला जातो.

कोणत्याही प्रकारे निष्काळजी होऊ नका

आंघोळ असो किंवा पूजेची तयारी असो, प्रत्येक काम पूर्ण निष्ठेने आणि नियमाने करावे.