जानेवारी 2026 मध्ये भारतावर सौर वादळाचा परिणाम : सामान्यतः नॉर्वे, आइसलँड किंवा अलास्का यांसारख्या ध्रुवीय प्रदेशात दिसणारा रंगीबेरंगी 'अरोरा' (रेड अरोरा) भारतासारख्या देशात दिसला की केवळ कुतूहलाचा विषय नाही तर चिंतेचा विषय आहे. 19 आणि 20 जानेवारीच्या रात्री लडाखमधील 'हानले डार्क स्काय रिझर्व्ह'चे निळे आकाश अचानक रक्ताने लाल झाले. फोटो सोशल मीडियावर व्हायरल होत असताना, शास्त्रज्ञ म्हणतात की हे दृश्य भारताच्या डिजिटल पायाभूत सुविधांसाठी एक मोठा वेक अप कॉल आहे.
सामान्यतः ध्रुवांवर दिसणारे अरोरा 'हिरवे' असतात. मग हा दिवा लडाखमध्ये लाल का दिसला? शास्त्रज्ञांच्या मते, जेव्हा सौर कण वातावरणातील ऑक्सिजनशी टक्कर घेतात तेव्हा प्रकाश निर्माण होतो. जेव्हा सौर कण 300 किमी पेक्षा जास्त उंचीवर ऑक्सिजनच्या अणूंच्या संपर्कात येतात तेव्हा 'लाल' रंग उत्सर्जित होतो. लडाख कमी अक्षांशावर असल्याने, आम्हाला या प्रकाशाचा फक्त वरचा 'लाल' भाग दिसला. यावरून सौर वादळ किती तीव्र होते हे लक्षात येते.
जागतिक घडामोडींशी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा: सुरक्षा अलर्ट: 'पाकिस्तानात जाऊ नका!' डोनाल्ड ट्रम्प यांनी आपल्या नागरिकांना कठोर आदेश जारी केले; यामागचे कारण धक्कादायक आहे
या सर्व खगोलीय घटनांचे मूळ सूर्यामध्ये आहे. 18 जानेवारी 2026 रोजी सूर्याच्या पृष्ठभागावर एक्स-क्लास सोलर फ्लेअरचा उद्रेक झाला. या स्फोटातून लाखो टन चुंबकीय ऊर्जा आणि वायू (कोरोनल मास इंजेक्शन – सीएमई) 1700 किलोमीटर प्रति सेकंद वेगाने अंतराळात फेकले गेले. अवघ्या 25 तासांत, वादळ जमिनीवर आले आणि परिणामी G4-वर्ग भूचुंबकीय वादळाने लडाखमध्ये रक्तरंजित आकाश पाहिले.
क्रेडिट – सोशल मीडिया आणि ट्विटर
हे सौर वादळ केवळ आकाशाला रंग देणार नाही, तर ते आमच्या तंत्रज्ञानाचा शत्रू बनू शकते: 1. पॉवर ग्रीड निकामी: वादळामुळे पॉवर ट्रान्सफॉर्मरमध्ये उच्च-दाबाचा प्रवाह येऊ शकतो, शहरे काही आठवडे अंधारात बुडतील. 2. उपग्रह आणि GPS: सौर कण उपग्रहांचे नुकसान करू शकतात, तुमचे मोबाइल नेटवर्क, Google नकाशे आणि बँकिंग व्यवहारांमध्ये व्यत्यय आणू शकतात. 3. अंतराळवीरांना धोका: हे रेडिएशन अंतराळातील लोकांसाठी धोकादायक ठरू शकते.
जागतिक घडामोडींशी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा: गोल्ड स्ट्रीट : 'सिटी ऑफ गोल्ड'मध्ये बनणार गोल्ड रोड; जाणून घ्या 'ही' सुवर्णनगरी कुठे आहे? पहिला व्हिडिओ प्रसिद्ध झाला
सुदैवाने, भारत या संकटासाठी तयार आहे. इस्रोचे 'आदित्य-एल1' या सौर वादळावर लक्ष ठेवून होते. या मिशनने दिलेली माहिती शास्त्रज्ञांना अशा संकटांची पूर्वसूचना देते. जेव्हा अशी वादळे पृथ्वीच्या जवळ येतात, तेव्हा आदित्य-L1 सुमारे 24 ते 48 तास आगाऊ चेतावणी देऊ शकते, जे महत्त्वाचे उपग्रह 'सेफ मोड'मध्ये ठेवू शकते आणि पॉवर ग्रीड सुरक्षित करू शकते.
