सीएम रेखा गुप्ता: राजधानीतील वायू प्रदूषणाचा सामना करण्याच्या दिशेने आणखी एक निर्णायक पाऊल उचलत, दिल्लीच्या मुख्यमंत्री रेखा गुप्ता यांनी सोमवारी 6 नवीन सतत वातावरणीय वायु गुणवत्ता मॉनिटरिंग स्टेशन (CAAQMS) आणि 100 वायु रक्षक उपक्रम सुरू केले. प्रदूषणाविरुद्धची लढाई ही केवळ हिवाळी मोहीम नसून वर्षभराची मोहीम असून दिल्ली सरकार त्यासाठी सातत्याने प्रभावी पावले उचलत असल्याचे मुख्यमंत्री म्हणतात.
दिल्ली सचिवालयात आयोजित कार्यक्रमात दिल्लीचे पर्यावरण मंत्री मनजिंदर सिंग सिरसा आणि पर्यावरण विभागाचे वरिष्ठ अधिकारीही उपस्थित होते. मुख्यमंत्र्यांनी ऑनलाइन देखरेख केंद्रांचे उद्घाटन केले आणि वायु रक्षकला हिरवी झेंडी दाखवून रवाना करण्यात आले. यावेळी मुख्यमंत्र्यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, मागील सरकारच्या घोर निष्काळजीपणामुळे दिल्लीतील वायू प्रदूषणाचा प्रश्न गंभीर बनला असून, त्यावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी त्यांचे सरकार सातत्याने गंभीर आणि प्रभावी पावले उचलत आहे.
ते म्हणाले की, प्रदूषणावर काम करणे ही केवळ तीन-चार महिन्यांची जबाबदारी नाही. हा ३६५ दिवसांचा अंक आहे. राजधानीला स्वच्छ, ताजी आणि श्वास घेण्यायोग्य हवा पुरवणे हे आपले कर्तव्य आहे, या संकल्पनेचा दिल्ली सरकार आज पुनरुच्चार करत आहे. हवेच्या गुणवत्तेचा डेटा पूर्णपणे पारदर्शक असून तो कोणत्याही स्तरावर बदलता येणार नाही यावर मुख्यमंत्र्यांनी विशेष भर दिला. त्यांनी माहिती दिली की पीएम 10 आणि पीएम 2.5 चा डेटा दर तासाला ऑनलाइन अपडेट केला जातो आणि इतर पॅरामीटर्सचा डेटा दर 5 मिनिटांनी ऑनलाइन अपडेट केला जातो. हा डेटा सार्वजनिक आहे, लपविला जाऊ शकत नाही. आमचे सरकार पारदर्शकतेने धोरणे बनवण्यावर विश्वास ठेवते.
आधीच्या सरकारांच्या धोरणावर कडाडून हल्ला चढवत मुख्यमंत्री म्हणाले की, काही दिवस आवाज काढायचा आणि मग विसरायचा, असा पूर्वीचा विचार होता. स्मॉग टॉवर्ससारखे कॉस्मेटिक उपाय केले गेले, ज्याचा कोणताही शाश्वत परिणाम झाला नाही. आमचे सरकार समस्येच्या मुळाशी जाऊन ते सोडवत आहे.
मुख्यमंत्री म्हणाले की, दिल्ली परिवहन महामंडळ (DTC) कडे आज देशातील सुमारे 4000 EV बसेसचा सर्वात मोठा ताफा आहे आणि 2028 पर्यंत दिल्लीत 14,000 स्वच्छ इंधन बसेस आणण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. यासोबतच कचऱ्याचे डोंगर, वेस्ट टू एनर्जी, मिस्ट स्प्रे, लिटर पिकर, ऍन्टी-रोड पिकर, ऍन्टी-पॅन्शन यासारख्या पावले उचलण्यात आली आहेत. हिरवे आच्छादन सतत घेतले जात आहे. मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले की, प्रदूषणाविरुद्धचा लढा मोठा आहे, रोज काम करावे लागेल आणि ते करत राहू. दिल्लीला चांगली हवाही देईल आणि दिल्लीला हरित शहर बनवेल.
यावेळी पर्यावरण मंत्री मनजिंदर सिंग सिरसा म्हणाले की, देखरेख जितकी महत्त्वाची आहे, तितकीच अंमलबजावणीही तितकीच महत्त्वाची आहे. हवाई रक्षक हे नियम केवळ कागदोपत्री मर्यादित नसून जमिनीवर अंमलात आणतील याची खात्री करतील. ते म्हणाले की 2024 मध्ये दिल्ली प्रदूषण नियंत्रण समिती (DPCC) मध्ये 233 रिक्त पदे होती, त्यापैकी 157 पदे केवळ 11 महिन्यांत भरली गेली, जी गेल्या 10 वर्षांच्या तुलनेत जवळपास दुप्पट आहे. ते म्हणाले की 1985 पासून दिल्लीची हवेची गुणवत्ता हा राष्ट्रीय पातळीवरील मुद्दा आहे.
ते म्हणाले की, काँग्रेसने दिल्लीवर 15 वर्षे आणि आम आदमी पक्षाने 10 वर्षे राज्य केले, मात्र कायमस्वरूपी तोडगा कोणालाच सापडला नाही. आज पहिल्यांदाच प्रदूषणाच्या स्रोतांवर काम केले जात आहे. ते म्हणाले की, प्रदूषण केवळ एका क्षेत्राने नियंत्रित होत नाही, तर वाहने, रस्ते बांधणी, धूळ नियंत्रण, वृक्षारोपण या सर्व आघाड्यांवर एकत्र येत आहे.
राजधानीत, JNU, IGNOU, SPMSPC तालकटोरा गार्डन, कॉमनवेल्थ स्पोर्ट्स कॉम्प्लेक्स, दिल्ली कॅन्टोन्मेंट आणि NSUT (वेस्ट कॅम्पस) मध्ये 6 नवीन CAAQMS स्थापन करण्यात आले आहेत. त्यांच्या समावेशासह, एकूण 46 CAAQMS आता दिल्लीमध्ये स्थापन करण्यात आले आहेत, जे देशातील इतर कोणत्याही शहरापेक्षा जास्त आहे. या 46 स्थानकांपैकी 30 स्थानके दिल्ली प्रदूषण नियंत्रण समिती (DPCC), 10 भारतीय हवामान विभाग/IITM, आणि 6 केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळ (CPCB) द्वारे चालवली जात आहेत. आगामी काळात आणखी 14 स्थानके स्थापन करण्यात येणार आहेत.
कार्यक्रमात 100 एअर गार्ड्सच्या तैनातीचे औपचारिक उद्घाटन देखील करण्यात आले, जे DPCC सोबत जमिनीच्या पातळीवर प्रदूषण नियंत्रण सुनिश्चित करतील. याशिवाय 600 एअर गार्ड दिल्ली पोलिसांच्या मदतीने वाहतूक नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर नजर ठेवत आहेत.
