पाणी विषारीपणा काय आहे? अतिरिक्त पाणी देखील प्राणघातक धोका बनू शकते.
Marathi February 20, 2026 09:25 AM

आपल्याला दिवसभर भरपूर पाणी पिण्याचा सल्ला दिला जातो, कारण पाणी शरीरासाठी खूप महत्वाचे आहे. पण तुम्हाला माहित आहे का की जास्त पाणी पिणे देखील आरोग्यासाठी घातक ठरू शकते. ही परिस्थिती पाणी विषारीपणा किंवा ओव्हरहायड्रेशन असे म्हटले जाते. जेव्हा शरीरातील पाण्याचे प्रमाण खूप जास्त होते आणि सोडियमसारख्या आवश्यक इलेक्ट्रोलाइट्सचे संतुलन बिघडते तेव्हा असे होते.

पाणी विषारीपणा काय आहे?

पाण्याच्या विषारीपणामध्ये, रक्तातील सोडियमची पातळी अचानक खूप कमी होते, ज्याला वैद्यकीय भाषेत म्हणतात. हायपोनाट्रेमिया असे म्हटले जाते. सोडियमच्या कमतरतेमुळे, शरीरातील पेशींना सूज येऊ लागते, विशेषत: मेंदूच्या पेशी, ज्यामुळे गंभीर परिस्थिती उद्भवू शकते.

जास्त पाणी पिणे हानिकारक का आहे?

  • किडनी एकावेळी मर्यादित प्रमाणात पाणी बाहेर काढू शकते
  • जास्त पाणी प्यायल्याने रक्त पातळ होते.
  • इलेक्ट्रोलाइट संतुलन बिघडते
  • मेंदूला सूज येण्याचा धोका वाढतो

पाण्याच्या विषारीपणाची लक्षणे

  • सतत डोकेदुखी
  • मळमळ आणि उलट्या
  • चक्कर येणे
  • हात आणि पाय सूज
  • जास्त थकवा आणि अशक्तपणा
  • गोंधळ किंवा लक्ष केंद्रित करण्यात समस्या
  • गंभीर प्रकरणांमध्ये बेहोशी किंवा फेफरे

कोणत्या लोकांना जास्त धोका आहे?

  • जे लोक खूप व्यायाम करतात
  • मॅरेथॉन धावपटू किंवा धावपटू
  • जे लोक खूप कमी वेळात जास्त पाणी पितात
  • मूत्रपिंड किंवा हृदयाचे रुग्ण
  • जे लोक तहान न लागता पुन्हा पुन्हा पाणी पितात

एखाद्याने किती पाणी प्यावे?

प्रत्येक माणसाची पाण्याची गरज वेगळी असते. हे वय, वजन, हंगाम आणि क्रियाकलाप यावर अवलंबून असते. en सामान्यतः

  • तहान लागल्यावर पाणी पिण्याचा सर्वात सुरक्षित मार्ग
  • लघवीचा रंग हलका पिवळा असेल तर समजून घ्या की शरीरात पुरेसे पाणी आहे.
  • जबरदस्तीने जास्त पाणी पिणे टाळा

पाण्याची विषारीता कशी टाळायची?

  • वारंवार पाणी प्या
  • जर तुम्हाला खूप घाम येत असेल तर फक्त पाणीच नाही तर इलेक्ट्रोलाइट्स देखील घ्या.
  • तहान न लागल्याने पुन्हा पुन्हा पाणी पिण्याची सवय लावू नका.
  • व्यायाम किंवा कसरत करताना संतुलित प्रमाणात द्रव प्या
  • मूत्रपिंड किंवा हृदयाच्या रुग्णांनी डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्यानंतरच पाण्याचे प्रमाण ठरवावे.

पाणी जीवनासाठी आवश्यक आहे, परंतु त्याचा अतिरेक हानिकारक देखील असू शकतो. जास्त पाणी प्यायल्याने शरीरात गंभीर असंतुलन होऊ शकते, ज्याला वॉटर टॉक्सिसिटी म्हणतात. त्यामुळे शरीराच्या गरजेनुसारच पाणी पिणे शहाणपणाचे आहे.

© Copyright @2026 LIDEA. All Rights Reserved.