न्यूज इंडिया लाइव्ह, डिजिटल डेस्क: UIDAI च्या आकडेवारीनुसार, आतापर्यंत 2.5 कोटींपेक्षा जास्त मृतांचे आधार क्रमांक निष्क्रिय करण्यात आले आहेत. आधार निष्क्रिय केल्याने मृत व्यक्तीच्या नावाने बनावट बँक खाती उघडणे, चुकीच्या पद्धतीने सबसिडी घेणे किंवा पेन्शन घेणे यासारख्या क्रियाकलापांना प्रतिबंध होतो.
UIDAI कडे आहे 'कुटुंबातील सदस्याच्या मृत्यूची नोंद' .नावाचे नवीन वैशिष्ट्य पोर्टलवर जोडले गेले आहे.
myAadhaar पोर्टलवर जा: सर्व प्रथम UIDAI myaadhaar.uidai.gov.in च्या अधिकृत वेबसाइटवर जा.
लॉगिन: कुटुंबातील कोणताही सदस्य (जसे की जोडीदार, मूल किंवा कायदेशीर वारस) स्वतःचा आधार क्रमांक आणि OTP वापरून लॉग इन करू शकतो.
पर्याय निवडा: डॅशबोर्डवर 'कुटुंबातील सदस्याच्या मृत्यूची तक्रार करा' पर्यायांवर क्लिक करा.
मृत व्यक्तीचे तपशील भरा: येथे तुम्हाला मृत व्यक्तीचा आधार क्रमांक, नाव, जन्मतारीख आणि मृत्यूची तारीख टाकावी लागेल.
मृत्यू प्रमाणपत्र: महानगरपालिका किंवा निबंधक यांनी जारी केलेल्या 'मृत्यू प्रमाणपत्र' आणि मृत्यू नोंदणी क्रमांकाची स्कॅन केलेली प्रत (PDF/JPEG) अपलोड करा.
संबंध सत्यापित करा: अहवाल देणाऱ्या व्यक्तीने मृत व्यक्तीशी त्याचे नाते सांगणे आणि त्याच्या ओळखीची पुष्टी करणे आवश्यक आहे.
सबमिशन: माहिती तपासल्यानंतर 'सबमिट' बटण दाबा. पडताळणी केल्यानंतर 90 दिवसांच्या आत प्रणालीमध्ये आधार क्रमांक “मृत्यूमुळे निष्क्रिय” म्हणून चिन्हांकित केला जाईल.
जर तुम्हाला ऑनलाइन प्रक्रियेबद्दल सोयीस्कर वाटत नसेल तर:
तुमच्या जवळ आधार सेवा केंद्र (ASK) वर जा.
मृत व्यक्तीच्या आधार कार्डची मूळ प्रत आणि मृत्यू प्रमाणपत्राची छायाप्रत सोबत ठेवा.
केंद्रावर विहित फॉर्म भरा आणि कागदपत्रांसह सबमिट करा.
क्रमांक कधीही पुन्हा वाटप केला जात नाही: आधार क्रमांक ही कायमस्वरूपी ओळख आहे. एखाद्या व्यक्तीच्या मृत्यूनंतर तो क्रमांक इतर कोणत्याही व्यक्तीला कधीही जारी केला जात नाही.
बायोमेट्रिक्स लॉक करणे: तुम्ही आधार तात्काळ निष्क्रिय करू शकत नसल्यास, सुरक्षेच्या कारणास्तव, मृत व्यक्तीचे बायोमेट्रिक्स पोर्टलद्वारे 'लॉक' केले जावेत.
वेळ मर्यादा नाही: मृत्यूनंतर किती दिवसांनी अहवाल द्यायचा याची कोणतीही कठोर कालमर्यादा नाही, परंतु फसवणूक टाळण्यासाठी हे शक्य तितक्या लवकर करणे उचित आहे.
भौतिक कार्डचे काय करावे? मृत व्यक्तीचे भौतिक आधार कार्ड सरेंडर करण्याचे कोणतेही अनिवार्य कायदेशीर बंधन नाही, परंतु ते निष्क्रिय केल्यानंतर ते सुरक्षितपणे नष्ट केले जाऊ शकते.
प्रश्न: आधार कार्ड आपोआप निष्क्रिय होते का? उत्तर: नाही, काही राज्यांमध्ये सिव्हिल रजिस्ट्रेशन सिस्टीम (CRS) द्वारे डेटा आपोआप सामायिक केला जातो, परंतु बहुतेक प्रकरणांमध्ये पोर्टलद्वारे अहवाल देणे कुटुंबासाठी अनिवार्य आहे.
प्रश्न: बँक खात्यांसाठी मृत व्यक्तीचे आधार आवश्यक आहे का? उत्तर: मृत व्यक्तीचे बँक खाते बंद करण्यासाठी किंवा नॉमिनीच्या दाव्याच्या निकालासाठी आधार आवश्यक असू शकतो, म्हणून आधार बंद करण्यापूर्वी बँकेशी संबंधित सर्व कामे पूर्ण करा.
