सीसीटीव्हीचा शोध चोरांवर नजर ठेवण्यासाठी नाही, पण याच कारणासाठी, जाणून घ्या त्यामागील इतिहास
Marathi March 01, 2026 07:25 PM

सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांची उत्पत्ती: आम्ही तुम्हाला सांगतो की, जगात प्रथमच जर्मनीतील 'पेनेमुंडे' लष्करी तळावर सीसीटीव्ही बसवण्यात आले. हे तंत्रज्ञान कोणा सामान्य व्यक्तीने तयार केले नसून जगप्रसिद्ध जर्मन अभियंता वॉल्टर ब्रुच यांनी तयार केले आहे.

सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांची उत्पत्ती: आजच्या काळात कार्यालये, शाळा, महाविद्यालयांपासून घरे, दुकानांपर्यंत सर्वत्र सीसीटीव्ही कॅमेरे बसवले आहेत. चोर, दरोडे, गुंड आणि टोळके यांच्यापासून स्वतःचे रक्षण करण्यासाठी लोक अनेकदा CCTV चा वापर करतात, जेणेकरून त्यांच्या अनुपस्थितीतही सत्य कळू शकेल. घराच्या आत किंवा बाहेर सर्वत्र सीसीटीव्ही लावलेले दिसतात. पण तुम्ही कधी विचार केला आहे का सीसीटीव्हीचा वापर पहिल्यांदा कोणत्या उद्देशाने केला गेला? चोर आणि दरोडेखोरांवर नजर ठेवण्यासाठी हा शोध लावला गेला असा तुमचा विचार असेल तर तुम्ही चुकीचे आहात. सीसीटीव्ही कधी आणि कोणत्या कारणासाठी वापरण्यात आले ते आम्ही तुम्हाला सांगतो.

CCTV चा शोध कोणी लावला?

आम्ही तुम्हाला सांगतो की, जगात प्रथमच जर्मनीतील 'पेनेमुंडे' लष्करी तळावर सीसीटीव्ही बसवण्यात आले होते. हे तंत्रज्ञान कोणा सामान्य व्यक्तीने तयार केले नसून जगप्रसिद्ध जर्मन अभियंता वॉल्टर ब्रुच यांनी तयार केले आहे. त्यांच्या या अतुलनीय शोधामुळे आज सीसीटीव्ही हे मानवासाठी वरदान ठरले आहे.

सीसीटीव्हीचा शोध का लागला?

आता CCTV चा शोध का लागला आणि त्याची गरज का होती ते जाणून घेऊया. खरे तर दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात जर्मनीने व्ही-2 रॉकेट विकसित केले होते आणि त्याची यशस्वी चाचणी घेऊन त्याचे प्रक्षेपण करणार होते. पण रॉकेटच्या चाचणीदरम्यान अनेकदा काही तांत्रिक बिघाड निर्माण झाला, त्यामुळे नेहमीच भयंकर स्फोट होण्याचा धोका होता. त्यामुळे अशा तंत्रज्ञानाचा शोध घ्यावा, ज्याद्वारे रॉकेट प्रक्षेपणावर दुरून नजर ठेवता येईल आणि कोणत्याही प्रकारची दुर्घटना टाळता येईल, असा शास्त्रज्ञांचा विचार होता.

'ब्लास्ट झोन'जवळ सीसीटीव्ही बसवले

ही गरज लक्षात घेऊन शास्त्रज्ञांनी सीसीटीव्हीसारखे खास तंत्रज्ञान विकसित केले. योग्य आणि सुरक्षित ठिकाणी कॅमेरे बसवणे हे या यंत्रणेच्या यशाचे सर्वात मोठे कारण होते. अभियंता वॉल्टर ब्रुच यांनी आपल्या कल्पकतेचा वापर करून लाँच पॅडच्या 'ब्लास्ट झोन' जवळ असलेल्या मजबूत स्टीलच्या आवरणात कॅमेरे चोखपणे बसवले.

कॅमेरा बंकरला जोडला होता

हे कॅमेरे अतिशय सुरक्षित ठिकाणी बसवण्यात आले होते, जेणेकरून कोणतीही दुर्घटना घडल्यास त्याची संपूर्ण माहिती मिळू शकेल. हे सर्व कॅमेरे रॉकेटपासून दूर असलेल्या सुरक्षित बंकरला जोडलेले होते, जिथे शास्त्रज्ञ काही अंतरावर बसून प्रक्षेपणाची संपूर्ण परिस्थिती स्क्रीनवर पाहत होते.

हे पण वाचा-व्हॉट्सॲप वापरकर्त्यांना अडचणींचा सामना करावा लागू शकतो! १ मार्चपासून लागू होणार सिम बंधनकारक नियम, जाणून घ्या काय असतील बदल

सीसीटीव्हीचे नाव कसे पडले?

ही संपूर्ण यंत्रणा केबल्सच्या साहाय्याने क्लोज्ड नेटवर्कवर जोडलेली असल्याने त्याला 'क्लोज्ड सर्किट टेलिव्हिजन' (सीसीटीव्ही) असे म्हणतात. या उत्कृष्ट शोधामुळे शास्त्रज्ञांना त्यांचा जीव धोक्यात न घालता दूरवरून रॉकेट प्रक्षेपणाचे निरीक्षण आणि तपासणी करता आली.

© Copyright @2026 LIDEA. All Rights Reserved.