वीरेंद्र पंडित

नवी दिल्ली: परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी शनिवारी सांगितले की, भारताच्या उदयाची दिशा स्पष्ट आहे आणि ती देशाच्या स्वतःच्या सामर्थ्यावर निश्चित केली जाईल.

अमेरिकेचे उप परराष्ट्र सचिव क्रिस्टोफर लँडाऊ यांनी सांगितले की, अमेरिकेला भारताच्या उदयात भागीदारी करायची आहे, असे सांगितल्यानंतर दोन दिवसांनी त्यांचे हे वक्तव्य आले आहे, परंतु वॉशिंग्टनने दोन दशकांपूर्वी बीजिंगबरोबर केलेल्या आर्थिक वाढीस मदत करून नवी दिल्लीसोबत “त्याच चुका” करणार नाहीत.

“भारताचा उदय भारतच ठरवेल. तो इतरांच्या चुकांवरून नव्हे तर आपल्या सामर्थ्यावरून निश्चित होईल,” असे डॉ. जयशंकर यांनी या वर्षाच्या शेवटच्या दिवशी उपस्थितांना सांगितले. रायसीना संवादपरराष्ट्र मंत्रालय आणि ऑब्झर्व्हर रिसर्च फाउंडेशनने नवी दिल्लीत आयोजित केलेली वार्षिक आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा परिषद, जिथे लांडौ यांनी गुरुवारी भाषण केले.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी गेल्या वर्षी भारतावर उच्च शुल्काची घोषणा केल्यानंतर भारत-अमेरिका संबंध ताणले गेले होते. या वर्षाच्या सुरुवातीला द्विपक्षीय संबंध सामान्य स्थितीच्या जवळ आले आहेत, सध्या चर्चेत असलेल्या व्यापार करारासह. तथापि, लांडौच्या टिप्पण्या सूचित करतात की दोन्ही देशांमध्ये मतभेद कायम आहेत.

हिंदी महासागर क्षेत्राच्या भविष्यावरील एका सत्रात बोलताना डॉ. जयशंकर यांनी नमूद केले की, हा एकमेव महासागर एखाद्या देशाच्या नावावर आहे.

“हिंद महासागर हा एकमेव महासागर आहे ज्याला एखाद्या देशाचे नाव देण्यात आले आहे कारण आपण त्याच्या अगदी मध्यभागी आहोत,” ते म्हणाले, उर्वरित प्रदेश भारताच्या उदयाला “उभारणारी भरती” म्हणून पाहू शकतात.

भारताच्या उदयापुढे आव्हाने नाहीत असे मी म्हणत नाही. पण भारताच्या उदयाची दिशा अगदी स्पष्ट आहे.

डॉ. जयशंकर असेही म्हणाले की भारताने 28 फेब्रुवारी रोजी युनायटेड स्टेट्स, इस्रायल आणि इराण यांचा समावेश असलेल्या पश्चिम आशियातील संघर्ष सुरू झाल्यानंतर केरळमधील कोची येथे इराणी नौदलाच्या जहाजाला डॉक करण्यास परवानगी देऊन “मानवतेच्या बाहेर” कृती केली होती.

त्यावेळेस श्रीलंकेजवळ असलेले IRIS Dena नावाचे आणखी एक इराणी नौदल जहाज अमेरिकन नौदलाच्या टॉर्पेडोच्या धडकेने बुडाले. जहाजावरील डझनभर इराणी ठार झाल्याची माहिती आहे.